เป็นเรื่องที่สงสัยมาตลอดว่า...กลไกของจิตและกลไกของสมองที่เกี่ยวข้องกับความทรงจำของคนเรานั้นมันเป็นอย่างไร ถ้าสังเกตจากประสบการณ์ของตัวเอง ก็พบว่าความทรงจำเกี่ยวกับเรื่องราวในอดีตของเรากับของเพื่อนๆ จะแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ... จึงเกิดคำถามว่า เราจำได้น้อยกว่า...หรือเราจำในเรื่องราวที่ต่างออกไป... แต่ยิ่งนานวันเข้า ยิ่งจะยอมรับมากขึ้นว่าเราจำได้น้อยกว่า... และเพื่อนๆ เองก็ทำใจว่า...เอ... มันจำไม่ได้จริงๆ

      จึงมาถึงคำถามที่ว่า...ที่จำไม่ได้เพราะไม่ใส่ใจหรือเปล่า ก็คงเป็นอย่างนั้น แต่มันก็คงมีบางเรื่องที่ใส่ใจและจำได้...ดังนั้น ประเภทของคน และประเภทของความทรงจำ....น่าจะเกี่ยวพันกัน เช่น คนที่ไม่ใส่ใจกับตัวเอง และไม่ใส่ใจกับคนรอบข้าง รวมถึงไม่ใส่ใจกับสภาพแวดล้อมก็จะจำเรื่องราวที่เกิดขึ้นกับชีวิตของตัวเองไม่ค่อยได้ กลับไปจำในเรื่องนอกตัวได้มากกว่า เช่น ความรู้รอบตัว รายละเอียดเฉพาะเจาะจงในบางเรื่อง หรืออาจเป็นเรื่องงาน ....ในขณะเดียวกัน บางคนก็ละเอียดอ่อน จดจำในรายละเอียด จำได้ว่าเพื่อนสนิท ชอบอะไรไม่ชอบอะไร พี่น้อง-พ่อแม่ มีความสุขกับอะไร ไม่สบายใจกับอะไร.... ทั้งหมดทั้งมวล หากมานั่งมองลึกลงไป คนทั้งสองแบบ อาจเบนเข้ามารวมกันเป็นคุณสมบัติของคนๆ เดียวกันได้ หากรับรู้ว่าสิ่งเหล่านี้มันมีผลต่อตัวเองและคนรอบข้าง รวมถึงคุณภาพของการใช้เวลากับเรื่องต่างๆ ที่ทำอยู่ทุกวัน ทั้งเรื่องงานและเรื่องครอบครัว

      ความสามารถในการจดจำของคนมีผลต่อการทำงานหรือไม่...แน่นอนย่อมมีผล ความสามารถในการจดจำของคนมีผลต่อความสามารถในการคิดสร้างสรรค์ของคนหรือไม่.... การใช้คำอาจทำให้ความคิดเห็นเบี่ยงเบนได้ หากเปลี่ยนมาบอกว่า.... ข้อมูลที่มีมาก-น้อย กว้าง-ลึก มีผลต่อความสามารถในการคิดไหม...ล่ะ

      อย่างไรก็ตาม.... ความสามารถในการจดจำมาก-น้อย... การจดจำเรื่องราว...ช่วงเวลา...เหตุการณ์...ที่แตกต่างกัน ทั้งที่ผ่านประสบการณ์ร่วมกันมา... คงไม่สามารถเป็นข้ออ้างให้ใครว่าใครได้ เพราะถ้าคนหนึ่งจำไม่ได้แต่อีกคนจำได้ ก็บอก ก็แบ่งปันความทรงจำกัน...และแล้วเมื่อเพื่อนเก่าเจอหน้ากัน...ก็กลายเป็นตีหน้าเศร้า (แอบยิ้มในใจ) เล่าความหลังกันถ้วนหน้า...