กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลหากใครไม่ได้เรียนกฎหมายแล้ว อาจเข้าใจว่าเรื่องนี้คงเป็นเรื่องระดับประเทศที่ไม่เกี่ยวข้องกับคนธรรมดาอย่างเราๆท่านๆเท่าไรแต่หารู้ไม่ว่าใครมีความคิดแบบนั้น ขอให้เปลี่ยนความคิดเสียใหม่ เพราะกฎหมายนี้สำคัญและเกี่ยวข้องกับตัวเรามากเหลือเกิน ยกตัวอย่างเช่น ตอนเราเกิดทางโรงพยาบาลก็มีหน้าที่ออกสูจิบัตรให้กับเราและพ่อแม่ก็ต้องไปแจ้งต่อนายทะเบียนเพื่อให้รัฐรับรองว่า เราเป็นคนของประเทศไทยเป็นผู้เกิดในประเทศไทย และสามารถมีสิทธิอาศัยถาวรในประเทศไทยเช่นนี้เป็นต้น

     ถามว่าถ้าเราไม่มีสิทธิเช่นนั้นแล้วเราจะเป็นเช่นไร เรื่องนี้คำตอบได้มีอยู่ในhttp://www.statelessperson.com/ แล้วผู้เขียนจึงอยากแนะนำให้ไปลองอ่านดู แต่ผู้เขียนก็อยากที่จะเกริ่นนำในเบื้องต้นว่าบุคคลธรรมดาผู้มีสัญชาติไทย ย่อมมีสิทธิในประการต่างๆที่ดีกว่า คนต่างด้าว อยู่แล้วเช่นสิทธิในการรับบัตรทองสามสิบบาทรักษาทุกโรค สิทธิในการไปลงคะแนนเสียงเลือกตั้งเป็นต้น

     วิชากฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลนี้เป็นกฎหมายที่สำคัญต่อคนทั่วไปมากๆเพราะเป็นการกำหนดหรือรับรองสิทธิของบุคคลในหลายๆอย่าง เช่นการกำหนดสิทธิในการเข้าเมือง การรับรองความเป็นบุคคล การกำหนดสิทธิในสัญชาติไทยการกำหนดสิทธิอาศัยอยู่ในไทย การรับรองสิทธิทางการศึกษาการรับรองสิทธิในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์หรือการกำหนดสิทธิในการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม เป็นต้น

     เมื่อกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลนี้มีความสำคัญเช่นว่านั้นแล้วก็ยิ่งทำให้ผู้เขียนเห็นถึงความสำคัญของวิชานี้เพราะเป็นกฎหมายที่เกี่ยวพันอย่างแท้จริงกับบุคคลมากไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลอาจะเรียกได้ว่าเป็นกฎหมายที่เป็นจุดเริ่มต้นในมีสิทธิต่างๆในประเทศไทย เช่นบุคคลต่างด้าว หากประสงค์จะประกอบธุรกิจในประเทศไทย ต้องทำอย่างไรแล้วอะไรจึงจะเรียกว่าเป็นคนต่างด้าวนั้นหรือการที่จะทำอย่างไรถึงจะให้ได้สัญชาติไทยนั้น ต้องทำอย่างไรสิ่งเหล่านี้สามารถหาคำตอบได้จากวิชานี้

     ปัญหาสำคัญที่ผู้เขียนอยากจะเขียนถึงคือ ปัญหาในเรื่องของสัญชาติจากกรณีศึกษาที่ผู้เขียนพบได้บ่อยๆเลยคือการปฏิเสธที่จะให้สัญชาติไทยแก่บุคคลที่ควรจะได้สัญชาติไทยแม้ว่าตามข้อเท็จจริงนั้นแล้ว ควรจะมีสัญชาติไทยแต่ปัญหาดังกล่าวนี้ก็อาจจะเกิดจากการไม่รู้กฎหมาย หรือการนำสืบข้อเท็จจริงในคดีหรืออาจจะเกิดจากปัญหาของผู้บังคับบัญชาของเจ้าหน้าที่เหล่านั้นที่ไม่มีความกระตือรือร้นในการที่จะให้ผู้ใต้บังคับบัญชาของตนปฏิบัติหน้าที่ให้สมกับการเป็นข้าราชการ เป็นต้น

     การปฏิเสธการให้สัญชาติข้างต้น อาจจะนำไปสู่ภัยต่อความมั่นคงของรัฐก็ได้ กล่าวคือกฎหมายที่เกี่ยวกับคนต่างด้าวในประเทศไทยนั้นได้มีการจำกัดสิทธิหลายประการแก่บุคคลต่างด้าว ที่ไม่มีสัญชาติไทย เช่นจำกัดสิทธิในการประกอบธุรกิจ สิทธิในการทำงาน สิทธิในการเข้าเมือง เช่นนี้เป็นต้นและในเมื่อ พวกเขาเหล่านี้ที่ควรที่จะมีสัญชาติไทยแต่เจ้าหน้าที่ของรัฐกลับปฏิเสธที่จะให้สัญชาติไทยแก่เขาและเมื่อพวกเขาไม่มีสัญชาติไทย พวกเขาก็ถูกกำจัดสิทธิในการทำงานหรือประการอื่นๆตามที่กล่าวมาข้างต้น เป็นเช่นนี้แล้ว พวกเขาจะมีความสุขได้อย่างไรในเมื่อเขาไม่มีงานทำไม่อาจจะทำงานได้แล้วพวกเขาจะเลี้ยงดูชีวิตของตัวเองหรือครอบครัวพวกเขาได้ไหมเพราะเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่ยอมให้สัญชาติไทยตามที่พวกเขาควรจะมีในเมื่อเขาไม่มีเงินปัญหาก็อาจจะลุกลามไปสู่ การลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ ชิงทรัพย์หรือปล้นทรัพย์ เพื่อให้ได้มาซึ่งเงิน อันจำเป็นต่อการเลี้ยงชีพของพวกเขาและที่ลืมไม่ได้เลยคือ บัตรทองสามสิบบาทรักษาทุกโรค(ปัจจุบันรัฐบาลให้เป็นรักษาฟรีแล้ว แต่ไม่รู้เรื่องได้ไปถึงไหนแล้ว)ซึ่งบัตรดังกล่าวจะออกให้แก่ผู้มีสัญชาติไทยเท่านั้นถ้าเขาไม่มีสัญชาติไทยเขาก็ไม่อาจจะที่จะรักษาอาการเจ็บป่วยของเขาได้เพราะเขาไม่มีเงินเพียงพอหรอกที่จะไปรักษาตามโรงพยาบาลของเอกชนหรือแม้กระทั้งโรงพยาบาลของรัฐเองเพราะเขาไม่มีรายได้ ไม่มีงานทำ

     ผู้เขียนจึงหวังว่า เจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้อง(โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พวกนักเลือกตั้งทั้งหลาย ซึ่งมักจะเป็นเจ้านายหรือผู้บังคับบัญชาของเจ้าหน้าที่เหล่านี้)พยามยามขวนขวายอย่างยิ่ง ที่จะศึกษาปัญหาข้างต้นเพื่อที่จะขจัดปัญหาการไร้สัญชาติของบุคคลที่ควรจะมีสัญชาติไทยแต่กลับไม่ได้สัญชาติไทยอนึ่งหากผู้ใดประสงค์จะอ่านกรณีศึกษาซึ่งเป็นการนำข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นมาวิเคราะห์รวมทั้งช่วยเหลือพวกเขาเหล่านั้นสามารถเข้าไปได้ที่ http://www.archanwell.org/