ทันที่ที่สัญญาณเตือนภัยแห่งโลกทุนนิยมดังก้อง เสือใหญ่ที่เพิ่งหลุดจากกรงก็เริ่มปฎิบัติการล่าฝูงเนื้อทรายอย่างโหยหิว เมื่อโลกเข้าสู่ค.ศ 2000 ประตูการค้าเสรีเปิดกว้าง จีนและมหาอำนาจกระโดดเข้าร่วมเล่นในเกมรุกไล่ทรัพยากร เงินทุน และการส่งออก นำเข้า อย่างเสรี การบดขยี้ประเทศที่อ่อนแอและเหยื่อที่วิ่งช้าที่สุดในฝูงจึงเป็นภาพสารคดีระดับโลกที่น่าสะเทือนใจไม่น้อย  

นี่คือภาคต่อของการตอบคำถามว่า "คนไทยในสภาพมนุษย์ผัก"  จะอยู่อย่างไร ในวันที่เปลือกการเมือง และผู้นำไม่อาจเป็นที่พึ่งที่ยั่งยืนได้อีกต่อไป (จากบทความภาคแรก "มนุษย์ผัก" และความลุ่มหลงประชาธิปไตย 1 )ในเมื่อวันนี้ "เผด็จการ" หรือ "ประชาธิปไตย" ล้วนไม่ใช่เรื่องสำคัญอีกต่อไปแล้ว "ระบบตัวแทน" คือระบบพิสูจน์ให้เห็นว่าหลายทศวรรษที่ผ่านมา "ผู้นำ" ทำหน้าที่แค่เพียงใบเบิกทางการปกครองไปสู่ภาคบังคับของนิยามหนึ่งเดียวที่ว่า "ระบบโลกคือระบบทุน" อย่างชอบธรรมในตลาดการค้าโลกเท่านั้น

ดังจะเห็นได้ว่าแม้ในขณะที่เราต่อต้านการลงนามเปิดเขตการค้าเสรีกับจีนในรัฐบาลทักษิณ (ประชาธิปไตยลอกคราบ) แต่ในเวลาเดียวกันเราก็เห็นภาพซ้ำของรัฐบาลทหารยุคขิงแก่ที่กระโดดเซ็นสัญญาการค้าเสรีกับญี่ปุ่น หลัง19 กันยายน ไม่นานเท่าไรนัก

ไม่ว่าคุณจะปฏิเสธหรือเห็นด้วยก็ตาม วันนี้ความจริงทุกด้านก็จะเริ่มปรากฏชัดมากขึ้นในยุคหลังอุตสาหกรรม เราจะค่อยๆเห็นว่า คอมพิวเตอร์เริ่มเข้ามาแทนที่ตำแหน่งงานมนุษย์และสมองซีกซ้ายของคุณจะไร้ประโยชน์มากขึ้น

การเสนอโมเดลความคิดการฟื้นฟูวิธิคิดของคนไทย 5 ประการ คือความพยายามอีกหนึ่งเพื่อการเปิด"ดวงตา" ของโลก  หรือเรียกว่า "รู้" ถึงสิ่งที่มากระทบ และเปิดผัสสะมากกว่าที่จะเฉยชาและไม่ทันระวังตัว ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่คนไทยและลูกหลานควรทำมากที่สุดในเวลานี้

แต่ถึงอย่างนั้นผู้เขียนก็ต้องขอย้ำว่าทุกอย่างโลกไม่ได้เลวร้ายเสมอไป ยังมีด้านดีที่ซ่อนตัวอยู่บนโลกที่ไร้พรมแดนทางการค้าอยู่บ้าง เพียงแต่ทุกอย่างต้องอาศัยการปรับตัวและอยู่อย่างเข้าใจใน "ทุนนิยมธรรมชาติ" หรือเชื่อมั่นในทุนมนุษย์ (human capital)  อย่างถ่องแท้ 

1.เรียนรู้เทคโนโลยีทุกรูปแบบและใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารให้ได้ เพื่อรับมือภาวะการเคลื่อนย้ายแรงงาน ,ทุน ไหลเข้า-ออกในอนาคต 

นับวันเรื่องวิตกกังวลของคนอเมริกันในเรื่องการกลัวว่าอัตราการว่างงานจะเพิ่มสูงกว่า 5.2 เปอร์เซนต์จะยิ่งมีมากขึ้น ตั้งแต่ที่มีการเปิดเขตการค้าเสรี เพราะภาพที่ปรากฎชัดทุกขณะก็คือ คนอเมริกันกำลังสูญเสียตำแหน่งงานทางด้านวิศวกรไอที โปรแกรมเมอร์ นักเคมี นักรังสีวิทยา  นักบัญชี คอลเซ็นเตอร์สายการบิน ติวเตอร์ ฯลฯ และอีกมากมายหลายอาชีพให้กับคนอินเดียและจีนตามกระบวนการปฏิวัติไอที รวมทั้งการสื่อสารเคเบิ้ลใยแก้วข้ามมหาสมุทรอินเดียในราคาถูก

การการถ่ายโอนข้อมูลงานเหล่านี้ไปยังต่างประเทศ (outsource)ไม่ใช่เรื่องยาก ในยามที่นาฬิกาของอเมริกาหลับ แต่เข็มเวลาของอินเดียและจีนตื่น นั่นจึงเป็นคำตอบเพื่อลดต้นทุนค่าแรงและเวลาที่คิดได้เป็น 3 เท่าของการการว่าจ้างชาวอเมริกัน

เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับคนไทยโดยตรง เพราะแทบทุกภาคส่วนของแรงงานที่เกิดการการเคลื่อนย้ายการลงทุนภาคอุตสาหกรรมไม่ว่าจะเป็นมาเลเซีย เม็กซิโก อินโดนีเซีย เวียดนาม  ได้รับผลโดยตรงจากแนวคิดการค้าเสรีของบริษัทข้ามชาติทั่วโลก โดยบริษัทเหล่านี้จะเริ่มเห็นว่าการเคลื่อนย้ายทุนไปยังอินเดีย และจีน จะทำให้ได้แรงงานราคาถูกกว่า  แรงงานมีความสามารถเชิงวิศวกรรมเทคโนโลยีมากกว่า และยังมีความรู้ด้านภาษาอังกฤษดีกว่า

 ถือได้ว่าเป็นเรื่องน่าลิ้มลอง และผลกำไรหอมหวานมากกว่าแน่นอน เมื่อเทียบกับประเทศที่มีเพียงค่าแรงถูกอย่างเดียวอย่างประเทศไทย ประเด็นนี้ท้าทายต่อการปรับตัวต่อระบบการศึกษาไทยและความตื่นรู้ของแรงงานไทยที่จำเป็นต้องยกระดับขึ้นมาอย่างรวดเร็ว เพื่อสร้างสะพานเชื่อมดึงดูดการลงทุนและสร้างงานมากกว่าข้อได้เปรียบเดียวที่เคยมีมาตลอดแผนพัฒนาที่ 1- 9 นั่นคือการเป็นสวรรค์ของนักลงทุน ด้วยข้อเสนอการเป็นแรงงานราคาถูกเพียงเท่านั้น 

ในระดับปัจเจกแล้ว เราคงไม่สามารถรอให้รัฐบาลประชาธิปไตย หรือ เผด็จการรูปแบบไหน เข้ามาจัดสรรความรู้ด้านเทคโนโลยีให้กับคนในชาติ พร้อมกับความสามารถด้านการสื่อสารภาษาอังกฤษได้ทันเวลา นอกเสียจากจะเริ่มต้นที่คนๆนั้นจะมองเห็นและเร่งเพิ่มเติมจุดด้อย และเสริมจุดเด่นของตนขึ้นมา เพื่อเป็นคนคุณภาพให้ได้ในสนามแรงงานที่อยู่บนเส้นด้าย 

2.สำรวจสิ่งที่มีและพัฒนานวัตกรรมสิ่งนั้นขึ้นมา โดยเพิ่มขีดความสามารถในเทคโนโลยีระดับกลางขึ้นไป   

วิกฤติด้านแรงงานสามารถแก้ปัญหาได้ในโลกที่วิ่งไวในเวลาที่คุณหลับ ด้วยข้อเสนอประการแรกได้บ้าง แต่สำหรับแรงงานภาคเกษตรกรเจ้าของผืนนา ผืนไร่ และผู้เป็นเส้นเลือดใหญ่ที่ถูกกลไกการตลาดในนามการส่งออกรังแกอยู่เสมอนั้น แนวคิดที่ต้องกลับมาสำรวจใหม่คือ คนไทยให้ความสำคัญเรื่องนวัตกรรมทางความคิด (นวัตกรรมในที่นี้ คือสิ่งใหม่ ที่พัฒนาจากภูมิปัญญาท้องถิ่น) มากน้อยแค่ไหน

ที่อเมริกาสูตรลับแห่งความสำเร็จและการเป็นประเทศมหาอำนาจ คือ การใช้ทรัพยากรคนอันหลากหลายเชื้อชาติที่มีอยู่สร้างให้เกิดผลผลิตและนวัตกรรมทางลิขสิทธิ์ทางปัญญามากที่สุดในโลก โดยสหรัฐมีมหาวิทยาลัยและวิทยาลัยถึง 4,000 แห่ง ในขณะที่ทั่วโลกมี่สถาบันอุดมศึกษารวมกัน เพียง 7,768 แห่ง จึงไม่น่าแปลกว่ามหาวิทยาลัยในสหรัฐจะมีรายได้จากสิทธิบัตรเป็นจำนวนเงินกว่า 1.3 พันล้านดอลลาร์ (ในปี 2003)  

คนไทยอาจไม่ต้องไปถึงขั้นนั้นเพียงว่าสำรวจจากสิ่งที่มีจะพบว่า พืชสมุนไพร และผลผลิตทางการเกษตรของประเทศ พันธุ์ปศุสัตว์ดั้งเดิม หรือที่เกิดจากการผสม ตัดแต่ง ข้ามสายพันธุ์ รวมทั้งพืชผลคิดค้นทดแทนพลังงานน้ำมัน ในห้องทดลองนั้นเวลานี้มีมูลค่ามหาศาล  

การรวมพล รวมมันสมองครั้งใหญ่ ควรถึงเวลาเริ่มต้น เพราะนี่ถือได้ว่าเป็นลิขสิทธิ์ทางปัญญา และเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจในห่วงโซ่อุปสงค์ - อุปทานได้มากมาย จากนั้นจะนำมาพัฒนาโดยเพิ่มขีดความสามารถทางด้านเทคโนโลยี ระดับกลางจากฐานงานวิจัย เพื่อลดการนำเข้าเครื่องจักรราคาแพงซึ่งถือว่าได้ประโยชน์ในสนามที่สอง

แต่หัวใจสำคัญคือ การสร้างแรงต่อรองให้กับเกษตรกรไทยด้วยการรวมกลุ่มเป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจในประเทศขึ้น ตามพืชผลที่เพาะปลูก และความแตกต่างของผลผลิตกับนายทุนส่งออกที่เอาเปรียบเรื่องการกดราคาผลผลิตไม่ว่าจะเป็นข้าว มันสำปะหลัง ผลไม้ไทย และยางพารา ตามท่อส่งของอุตสาหกรรมภาคการเกษตรที่ทำให้เกษตรกรไทยต้องบอบช้ำมาหลายชั่วอายุเกษตรกรไทย  

ในตอนต่อไปจะเป็นภาคต่อ  3 แนวทาง เพื่อการพึ่งพาตนเอง ของคนไทยอย่างยั่งยืน  ทั้งเรื่องการให้ความสำคัญต่อการรวมกลุ่มเป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจในประเทศก่อนทุกอย่างจะสายเกินไป , การพัฒนาสมองซีกขวาของคุณให้มากกว่าสมองซีกซ้าย และการเชื่อมั่นในแนวคิดเศรษฐศาสตร์แนวพุทธแทนทุกทฤษฎีของเศรษฐศาสตร์ตะวันตก  

ทั้งหมดนี้ เพียงเพื่อการยืนอยู่บนเส้นทางของการพึ่งพาตัวเองระดับครอบครัว และชุมชนให้ได้ โดยคนไทยจะได้ไม่ต้องขมขื่นกับระบอบการเมืองการปกครองที่ขึ้นอยู่กับผลประโยชน์ของคนหลักร้อยที่ละเลงความเชื่อคนอย่างไม่สนใจต่ออนาคตของประเทศชาติในรัฐสภา ขอเพียงอย่าลืมว่า การพัฒนาตน ก่อนพัฒนารัฐธรรมนูญ นั้นเป็นเรื่องสำคัญที่สุด