วันนี้เอางานเขียนที่เคยเขียนไว้ในบล็อกแห่งหนึ่ง (อู้อีกแล้ว ^_^) เมื่อปีที่แล้วมาโพสท์ ด้วยเพราะเป็นหนังที่ชอบอีกเรื่องหนึ่ง เสียดายที่ไม่ค่อยได้รับความนิยมนักในเมืองไทย แต่ในประเทศจีน ฮ่องกง และสิงคโปร์ ถือว่าเป็นหนังฟอร์มยักษ์มาก

ส่วนหนี้ tag รับรองว่าจะกลับมาตอบแน่นอน ยังไม่ลืม (ไม่รู้เพื่อน ๆ ที่ tag มาลืมไปหรือยัง :D) รวมถึงยังมีหนังที่ได้รับคำแนะนำมาให้ดู (ทั้งทางตรงและทางอ้อม) จากคุณ rockstar และคุณ saisoi ที่อยากจะเขียนถึงอยู่ 2 เรื่อง ซึ่งขณะนี้ได้ถูกขึ้นบัญชีหนังแพนด้า (โหดไปรึป่าว) ของเราเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

เอาเป็นว่าตอนนี้ขอเชิญเพื่อนที่สนใจ (เพราะคิดว่ามันน่าสนใจ) ตั้งหน้าตาอ่านกันอย่างสนุกสนานให้สมกับที่รอคอยกันมานาน (เข้าข้างตัวเองอยู่เรื่อย หุหุ)

********************************************

     ถือเป็นเรื่องปกติของคนดูหนังต่างจังหวัดอย่างฉัน ที่ไม่ต้องวาดหวังว่าจะหาดูหนังประเภทที่เรียกว่าหนังทำกล่องทำนองนี้ ได้ตามโรงหนังในต่างจังหวัด       แต่การไม่ได้ดูหนังดีๆ ในโรงหนังเช่นนี้ ก็ไม่ได้ถึงกับทำให้ต้องเดือดเนื้อร้อนใจ ถึงขนาดทำใจยอมรับไม่ได้ เพราะเนื้อหาสาระ ความสนุกสนานชวนติดตาม อารมณ์อิ่มเอมใจที่ได้รับจากหนังเรื่องนั้นๆ สำคัญกว่าระบบเสียงสเตอริโอรอบทิศทางและแอร์เย็นฉ่ำในโรงหนัง

                   


      หนังใช้วิธีนำเสนอเรื่องราวเส้นทางของชีวิตของ Mo โดยแบ่งออกเป็นสี่องก์ ว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่าง Mo กับหน่อเนื้อเชื้อไขของเธอ ที่ทั้งเข้มข้นและอ่อนบางแตกต่างกันไปตามบทบาท สถานะในแต่ละช่วงชีวิตของเธอ

องก์หนึ่ง
      เมื่อ Mo เป็นลูกสาวของแม่ที่แสนจะเข้มงวดกับเธอ เธออยากเป็นดารามีชื่อเสียง อยากมีชีวิตรักหวานชื่นที่ลงเอยด้วยการขอแต่งงานจากพระเอกมาดเท่ เหมือนในหนังที่เธอชื่นชอบ

     และ Jasmine Women ก็เป็นหนังอีกเรื่องหนึ่งที่มีสาระอันน่าสนใจ ทั้งทางปัจเจกและทางสังคมซ่อนอยู่ในเนื้อหนังให้คนดูได้เก็บเกี่ยว ขบคิด ตีความกันตามพื้นฐานการรับรู้ ความนิยมชมชอบส่วนตัวของแต่ละคน หนังที่ให้มากกว่าความรู้สึกเศร้า ซึ้ง สะเทือนใจ หรือเสียน้ำตาให้กับชะตากรรมของตัวละคร ตัวละครที่เป็นแกนหลักของ Jasmine Women อยู่ที่ “Mo” หญิงสาวผู้ใช้ชีวิตเล็กๆ อยู่ในร้านถ่ายรูปกับแม่เพียงลำพัง 2 คนในเมืองใหญ่ “เซี่ยงไฮ้” ช่วงเวลาราวต้นทศวรรษ 1930

องก์สอง
      เมื่อ Mo เป็นแม่ที่จำต้องเลี้ยงลูกอันเกิดจากความไม่ตั้งใจ ลูกที่เธอคิดมาตลอดว่าเป็นมารขวางทางชีวิตดาราอันเจิดจรัสของเธอ ซ้ำร้ายความไม่ลงรอยระหว่าง Mo กับแม่ของเธอทวีความรุนแรงมากขึ้น เมื่อมีบุคคลที่ 3 ที่เรียกว่า “พ่อเลี้ยง”

องก์สาม
      เมื่อ “Li” ลูกสาวของ Mo เติบใหญ่มากับภาพเลวร้ายด้านลบของผู้ชาย ที่ฝังลึกในใจเธอตั้งแต่เล็ก และนั่นก็ส่งผลกระทบกับชีวิตคู่ของเธอจนยากเกินเยียวยา แม้เธอจะโชคดีได้พบชายคนรักที่จริงใจกับเธอมากเพียงใดก็ตาม

องก์สี่
      เมื่อ “Hua” หลานยายของ Mo เติบใหญ่เป็นเด็กสาวร่าเริง สดใส มองโลกในแง่ดี อันเกิดจากความรักความอบอุ่นที่ยายมอบให้ แต่เธอก็ไม่พ้นวังวนของความผิดหวัง ซ้ำรอยเดียวกับยายของเธอ เมื่อเธอตั้งท้องโดยพ่อของลูกในท้องไม่เคยคิดจะเหลียวแลรับผิดชอบ

      ฉันคาดเดาเอาว่า หลายคนที่พอได้ดูหนังเรื่องนี้ คงจะมีมุมมองหรือเห็นพ้องกันในแง่ที่ว่า นี่เป็นหนังเฟมินิสต์ หนังของผู้หญิง มุ่งเน้นประเด็นไปในเรื่องของสิทธิอันชอบธรรมของสตรีเพศ ที่มักถูกเอารัดเอาเปรียบจากเพศตรงข้ามอย่างสม่ำเสมอมาโดยตลอดนับแต่โบราณกาล

      ในชนชาติเอเชีย ผู้หญิงมักถูกกดทับให้ยอมรับสภาพปัญหาอันขมขื่นเพียงลำพัง ตามเส้นกรอบแห่งค่านิยม ทัศนคติ ความเชื่อ วัฒนธรรม เศรษฐกิจ หรือปัจจัยอื่นใดอีกก็ตาม ที่เป็นตัวกำหนดบทบาทของผู้หญิงในสังคมนั้น ๆ

      แม้ว่าผู้หญิงด้านหนึ่งนั้นถูกยกย่องให้เป็น “เพศแม่” เพศที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความรัก ความอาทร ในสายตาของคนเป็นลูก ในขณะที่อีกด้านหนึ่ง บทบาทหน้าที่ของผู้หญิงในบางสังคม บางวัฒนธรรม กลับให้ค่าผู้หญิงเป็นแค่เพียง “โรงงานผลิตทายาทสืบสกุล” เท่านั้น

      และในบางครั้ง ผู้หญิงมักถูกเปรียบเทียบเหมือน “ดอกไม้งาม” แต่ก็ได้รับการปฏิบัติให้เป็นเพียงความงามที่มีคุณค่าทางสายตา เพียงดอมดมชื่นชมความหอมหวานชั่วครู่ชั่วยามเท่านั้นในสายตาของผู้ชายไร้ความรับผิดชอบ (บางคน) ที่ยังปรากฏให้เห็นมากมายในยุคสมัยนี้ ยุคสมัยที่มนุษย์เรามักจะยกตัวเองเป็นอารยชนผู้เจริญแล้ว

      ที่น่าเศร้าใจกว่านั้นคือ ในบางสังคม บางกรณี ผู้หญิงกลับถูกดูแคลน ถูกลดคุณค่าจากบุคคลที่ได้ชื่อว่าเป็น “ผู้หญิง” ด้วยกันเองอย่างไม่ปราณีปราศรัย ไร้ความเห็นอกเห็นใจในความเป็นเพศเดียวกัน

      แต่ถ้าจะถามว่าส่วนตัวฉันเองชอบอะไรใน Jasmine Women มากที่สุด ถ้าตอบตามอารมณ์ ความพึงพอใจส่วนตัว คือ ฉันชอบบรรยากาศเก่าๆ ในหนัง รายละเอียดปลีกย่อย ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้าอาภรณ์ ถ้วยจานชาม ข้าวของเครื่องใช้ บ้านเรือนร้านค้า เสียงเพลง การใช้ชีวิต ความเป็นอยู่ของผู้คน ที่เปลี่ยนไปตามยุคสมัยที่ผันผ่าน เหตุการณ์การเปลี่ยนแปลงของบ้านเมือง ที่แม้เป็นเพียงแค่ฉากหลังของเรื่อง แต่มีผลต่อทัศนคติ ค่านิยม และชีวิตที่เป็นไปของตัวละครแต่ละตัว

      ผนวกกับการที่ฉันเติบโตมาในครอบครัวที่มีเชื้อสายชาวจีน การได้ดูอะไรที่เป็นบรรยากาศแบบจีนๆ เก่าๆ ก็เลยยิ่งทำให้รู้สึกใกล้ชิด คุ้นเคยกับหนังเรื่องนี้มากขึ้น ทำให้เกิดความคิดจินตนาการเลยเถิดไปว่า พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย ของเราเขามีความเป็นอยู่กันอย่างไรในสมัยก่อน จะมีส่วนคล้ายในหนังบ้างไหม เขาเหล่านั้นในวัยที่อ่อนเยาว์ ต้องพบเจอหรือฝ่าฟันอะไรมาหนักหนาสาหัสทั้งกายและใจแค่ไหน

      ฉันคิดว่าฉันคงมีคำถามมากมายในสมองที่อยากถาม หากบรรพบุรุษที่ล่วงลับยังมีชีวิตอยู่ในตอนนี้ สำหรับฉันแล้วการดูหนังเรื่องนี้มันมากกว่าอารมณ์ถวิลหาอดีต แต่กลับเป็นการจุดประกายให้อยากตามรอยรากเหง้าของตัวเองเพิ่มมากขึ้น

      มันทำให้ฉันนึกถึงคำกล่าวว่า “เราไม่อาจเข้าใจตัวตนในปัจจุบันของเราได้ ไม่อาจหลุดพ้นจากวังวนแห่งปมปัญหาในปัจจุบันได้ หากเราไม่รู้จักอดีตของตัวเอง และเมื่อเรารู้ เข้าใจ และยอมรับรากเหง้าที่มาของตัวเอง เมื่อนั้น ย่างก้าวต่อไปของชีวิตเราก็ไม่ใช่เรื่องมืดมน อับจนหนทางอีกต่อไป”

      เหมือนกับในหนังเรื่องนี้ที่ Hua ค้นพบทางออก เมื่อเธอเดินมาถึงทางตันของชีวิต ด้วยการเรียนรู้ร่องรอยแห่งอดีตจากคุณยายของเธอ ยายผู้เป็นเสมือนรากแก้วยึดโยงชีวิตและจิตวิญญาณเพียงหนึ่งเดียวของเธอ ถึงแม้ว่าความสัมพันธ์ระหว่าง Hua กับยายนั้น ไม่ได้ก่อกำเนิดจากการสืบสายเลือดเดียวกันก็ตาม