ชีวิตของ “พอล” (ชาวฮูตู) ดำเนินไปได้ด้วยดี ท่ามกลางสภาวะสงครามการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ของเพื่อนร่วมชาติ 2 ชนเผ่า คือ ฮูตู ชนเผ่ากลุ่มใหญ่ที่ปัจจุบันอยู่ในฐานะของผู้ปกครองประเทศและกำลังไล่ล่าทำลายล้างชนเผ่าคู่อริ คือ ตุ๊ซซี่ ซึ่งแต่เดิมเป็นชนกลุ่มน้อยที่ได้รับการสนับสนุนจากประเทศตะวันตกคือ เบลเยี่ยม สมัยที่เบลเยี่ยมยังเป็นเจ้าอาณานิคมปกครองรวันดาให้ขึ้นมาปกครองประเทศแทนชนเผ่าฮูตู (เบลเยี่ยมบอกว่าชาว ตุ๊ซซี่ ฉลาดกว่า โดยวัดจากความกว้างของปีกจมูก 2 ข้าง)

แน่นอนว่าเมื่อประเทศได้รับอิสรภาพ ฮูตู กลับขึ้นมาครองอำนาจอีกครั้ง ความเจ็บแค้นต่อเจ้าอาณานิคมส่งผลให้บังเกิดความเกลียดชังอย่างบ้าคลั่งต่อชาว ตุ๊ซซี่ ในหมู่ชาวฮูตูเป็นอย่างยิ่ง ชาวตุ๊ซซี่ถูก(อุ้ม)ฆ่าทิ้งนับเรือนแสน  นั่นรวมถึงเพื่อนบ้านผู้น่ารักชาวตุ๊ซซี่ที่อาศัยอยู่ในละแวกเดียวกับพอลด้วย พอลบอกภรรยา(ชาวตุ๊ซซี่)ของเขาว่า เขาไม่อาจเข้าไปช่วยเหลือได้ เพราะเป็นแค่ “เพื่อนบ้านไม่ใช่ญาติ”

นับแต่วันที่ภรรยาของพอลรับเพื่อนบ้านชาวตุ๊ซซี่เข้ามาหลบภัยในบ้านเขา จนถึงช่วงเวลาที่เหตุการณ์นำพาไป ทำให้พอลอยู่ฐานะที่เปรียบเสมือนหัวหน้าศูนย์อพยพ ที่ต้องช่วยเหลือดูแลผู้คนนับพันกว่าคนที่หนีตายจากสงครามล้างเผ่าพันธุ์ครั้งนี้อย่างทุกวิถีทาง โดยใช้โรงแรมห้าดาวที่พอลทำงานอยู่เป็นสถานที่หลบภัย  เราจะค่อย ๆ เริ่มเห็นและสัมผัสได้ถึงเบื้องลึกในจิตใจของพอลว่าจริง ๆ แล้ว เขารักเพื่อนมนุษย์คนอื่นได้มากพอกับที่เขารักตัวเองและครอบครัว

พร้อมกับที่เขาเริ่มเข้าใจได้ว่าความสัมพันธ์กับคนใหญ่โตระดับประเทศที่เขาเคยมีนั้นไม่อาจช่วยหยุดยั้งความตายของเพื่อนร่วมชาติได้เลย ความเจ็บช้ำทวีคูณมากขึ้นในจิตใจของพอลเมื่อเขาร้องขอไปยังองค์การสหประชาติเพื่อให้ประเทศสมาชิก เช่น สหรัฐอเมริกา อังกฤษ ฝรั่งเศส รวมถึงเบลเยี่ยม ส่งกองกำลังทหารเข้ามาแทรกแซงสงครามล้างเผ่าพันธุ์ในรวันดาครั้งนี้ แต่ไม่มีประเทศใดตอบรับ ด้วยเหตุผลว่าเป็นเรื่องภายในประเทศ (จริง ๆ แล้ว ก็เป็นแค่เพียงประเทศเล็ก ๆ ที่ไร้ค่าหมดประโยชน์แล้วมากกว่า) พอลตระหนักว่า สุดท้ายแล้ว สิ่งที่เขารับมาจากประเทศตะวันตก รสนิยมในการกิน การดื่ม การใช้ชีวิตแบบมีสไตล์ ไม่ว่าจะเป็น ซิก้าร์ ไวน์ วิสกี้ ล็อบสเตอร์ ฯลฯ เป็นสิ่งไร้ค่าที่ไม่ได้ช่วยให้ประเทศตะวันตกต่าง ๆ เหล่านั้นมองเขาเป็นพวกเดียวกัน หรือ (อย่างน้อย) เป็นเพื่อน เพื่อที่จะช่วยเหลือซึ่งกันและกันในยามทุกข์ยากเช่นนี้ได้เลย

“ปลาใหญ่กินปลาเล็ก” เราคงคุ้นเคยกับประโยคนี้ดีในโลกของแข่งขันทางธุรกิจ ในโลกของความสัมพันธ์ระดับประเทศ ประเทศใหญ่ก็มองประเทศเล็ก ๆ เป็นเหมือนปลาเล็ก เราจะยอมเป็นปลาเล็กแบบที่ยอมให้ปลาใหญ่กลืนกินอย่างง่ายดาย หรือจะเป็นปลาเล็กแบบที่แข็งแรงว่องไวรอดชีวิตจากเป็นเหยื่ออันโอชะ หลายคนคงทราบคำตอบกันดีอยู่ การจะเป็นปลาเล็กในแบบหลังน่าจะเกิดจาก การรู้จักและเข้าใจที่มารากเหง้าของตัวเอง ความคิดที่จะพึ่งตัวเองก่อนจะพึ่งคนอื่น การมีความรู้หรือการศึกษาเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราแข็งแรงและเติบโตขึ้น