"เห็ดเผาะ"  ภาพประกอบจาก  http://www.pantip.com/cafe/food/topic/D5394602/D5394602.html

เห็ดเผาะ เป็นเห็ดมหัศจรรย์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นเองตามป่าภาคเหนือและอีสาน และจะเกิดในความชื้นที่เหมาะสมพอดิบพอดี จึงเป็นของป่าหายาก ราคาแพง แม้รูปร่างหน้าตาจะดูขี้ริ้ว แต่เมื่อผ่าดอกเห็ดออกแล้วจะเห็นเนื้อในเป็นสีขาวผุดผ่อง เนื้อนุ่มน่าทาน สามารถนำมาดัดแปลงทำอาหารได้หลายหลาก ที่ผมเคยทาน 2 ปีก่อนกับชาวเหนือนั้น เขาแค่ต้มสุกแล้วจิ้มกับน้ำพริกดำ แค่นั้นผมก็ติดใจแล้วล่ะ

เมื่อซื้อมาแล้ว ก็หมายมั่นปั้นเหมาะว่า พรุ่งนี้แหละจะบริโภคซะให้หนำใจ แต่เช้าวันรุ่งขึ้นเมื่อเดินไปที่รถ  ก็ได้กลิ่นเน่าอะไรทะแม่งๆ  พอเปิดท้ายรถออก โอ้โฮ.. แทบผงะ  .... กลิ่นเห็ดเผาะที่อบอยู่ในถุง ... เหม็นตลบอบอวลกระจายรอบรถเลยครับ

ยอมรับว่าคิดไม่ถึงจริงๆ เพราะปกติเห็ดทั่วๆ ไปที่คนภาคกลางอย่างผมรู้จักนั้น จะมีความทนทานภูมิอากาศในระดับหนึ่ง ช่วงอากาศเย็นๆ อย่างหน้าฝน น่าจะอยู่ข้ามคืนได้ แต่สำหรับเห็ดชนิดนี้ต้องยกเว้นไว้ครับ อย่างที่บอกว่าเป็นเห็ดที่เก็บจากป่าและเกิดได้ต้องมีอากาศกับความชื้นที่เหมาะสม  ถูกเด็ดมาจากป่าเข้าเมืองมาขายไม่ทันข้ามคืน หนอย..ถึงกับส่งกลิ่นเน่าอบอวลเลย

...

อย่างนี้ต้องเรียกว่า “เห็ดเวอร์จิ้น” สุดยอดแห่งความบริสุทธิ์จริงๆ

...

ปล.  ในช่วงปีสองปีมานี้ ผมเห็นสื่อต่างๆ ได้เสนอเรื่องราวเกี่ยวกับเห็ดเผาะ  : วิธีใส่เชื้อเห็ดเผาะให้กล้าไม้ตระกูลยางนา  ด้วยเหตุที่ว่าราคาสูง เป็นที่จูงใจให้คิดหาทางผลิตดอกเห็ดออกจำหน่ายต้นฤดูฝน  แต่เห็ดชนิดนี้เป็นกลุ่มเห็ดเอ็คโตไมคอร์ไรซ่า   เส้นใยอาศัยของเหลวขับออกมาจากรากพืช  ส่วนหนึ่งได้จากการย่อยสลายอินทรีย์วัตถุในดิน  หากจะผลิตดอกเห็ดจากการเพาะเลี้ยงใยเห็ดโดยตรงยังทำไม่ได้  ต้องปลูกต้นไม้ที่เห็ดชอบ  ให้มีต้นไม้มากๆเพื่อให้มีรากมาก  ใส่เชื้อเห็ดลงไปที่รากไม้  ให้ไปอยู่อาศัยร่วมกันแล้วไปเกิดเห็ดในต้นฤดูฝน  ข้อมูลตรงนี้เป็นข้อมูลวิชาการที่รวบรวมจากสื่อต่างๆ ไม่ใช่ข้อมูลหวงกันเป็นส่วนตัว คงไม่ผิดมารยาทที่จะนำมาสรุปคร่าวๆ ในที่นี้นะครับ

ต้นพืชอาศัยของเห็ดเผาะคือ เต็งรัง  ยางนา  เหียง  กุง  พลวง  เคี่ยม  ตะเคียน  พะยอม  จันทน์กระพ้อ  พันจำ  และไม้อื่นๆในตระกูลยางนา  ไม้นี้ผลแก่ในฤดูร้อนต่อกับต้นฝน  ลูกยางมีปีกพอร่วงหล่นก็หมุนแบบควงสว่านไปได้ไกลๆ  รีบเก็บมาเพาะลงดินในถุงชำ  รดน้ำให้ชื้นเสมอ  ถ้าใช้ดินผสม 10 ส่วน คลุกกับตัวอุ้มน้ำหรือโพลิเมอร์ที่แช่น้ำพองเต็มที่แล้ว 1 ส่วน  ต่อไปไม่ต้องรดน้ำมาก  และต้นกล้าโตรวดเร็วดี  

เมื่อมีเห็ดเผาะขายในตลาด  ให้ซื้อมาเลือกเม็ดเห็ดแก่ๆ  เอามาผ่าซีกจะเห็นผงสปอร์สีน้ำตาลดำอยู่ข้างใน  ขยำกับน้ำจำนวนมาก  แล้วนำน้ำสปอร์เห็ดไปหยอดที่โคนต้นกล้าครั้งละ 2-3 ช้อนแกง  ต่อมามีเห็ดขายอีกนำมาทำน้ำสปอร์เห็ดหยอดซ้ำอีก  สปอร์เห็ดงอกเป็นใยเห็ดเจริญพันรอบๆ ราก  ช่วยหาอาหารและน้ำให้ราก  ต้นกล้าจะเจริญเร็วขึ้น 100 – 300%  ของต้นไม้ที่ไม่มีเห็ดราที่ราก  เมื่อนำไปปลูกอีก 3-5 ปีก็เริ่มมีเห็ด  และเกิดทุกปี  ตลอดชีวิตของต้นไม้

...

                      หากใครต้องการทำเป็นอาชีพอย่างจริงจัง มีทำเลพื้นที่ดีๆ ก็ทำเลยนะครับ เผื่อว่าราคาจะถูกลงมา และผมจะได้ซื้อหาทานได้จากที่ใกล้ๆ  ไม่ใช่อะไรครับ หากซื้อมาจากทางไกล ... กลัวกลิ่นเหม็นตลบอบอวลอยู่ท้ายรถนะครับ

           ...