รัฐบาลลาวเตรียมการที่จะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดผู้นำรัฐบาลจากหก ประเทศในลุ่มแม่น้ำโขงครั้งที่ 3 ในระหว่างวันที่ 30-31 มีนาคมที่จะถึงนี้โดยมีเป้าหมายสำคัญเพื่อส่งเสริมความร่วมมือทางการค้า การลงทุน อุตสาหกรรม การเกษตร และการบริการ รวมไปถึงการสนับสนุนการจ้างงาน การพัฒนาความร่วมมือทางเทคโนโลยี และการศึกษา ตลอดจนการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ และเพิ่มขีดความสามารถทางเศรษฐกิจในเวทีการค้าโลกร่วมกัน

          ทั้งนี้โดยในการประชุมสุดยอดฯในสองครั้งที่ผ่านมาโดยมีรัฐบาลกัมพูชาเป็นเจ้า ภาพในปี 2002 และรัฐบาลจีนเป็นเจ้าภาพในปี 2005 นั้นผู้นำรัฐบาลจากทั้ง 6 ประเทศ ในลุ่มแม่น้ำโขงกล่าวคือจีน พม่า ลาว ไทย กัมพูชา และเวียดนามนั้น ต่างก็ได้เน้นย้ำให้ ความสำคัญที่จะพัฒนาความร่วมมือใน 9 สาขาด้วยกัน ซึ่งได้แก่ การพัฒนาในด้านการคมนาคม-ขนส่ง โทรคมนาคม พลังงาน การค้า การลงทุน เกษตรกรรม สิ่งแวดล้อม การท่องเที่ยว และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

พร้อมกันนี้ ก็ได้ร่วมกันจัดวางลำดับความสำคัญของการปฏิบัติความร่วมมือ ซึ่งเรียกว่าแผนงานลำดับความสำคัญสูง (Flagship Programs) ที่ประกอบมี 11 แผนงาน ด้วยกัน โดยที่สำคัญและมีการกล่าวถึงมากที่สุดในเวลานี้ก็คือแผนงานพัฒนาแนวพื้นที่เศรษฐกิจเหนือ-ใต้ (North-South Economic Corridor) และ แผนงานพัฒนาแนวพื้นที่เศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก (East-West Economic Corridor) ซึ่งจะเน้นหนักในด้านการพัฒนาเพื่อเชื่อมต่อการคมนาคม-ขนส่งระหว่างกันเป็นหลักนั่นเอง

นอกจากนั้น ก็มีแผนงานอื่นๆอีกที่มีความสำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน หากแต่ที่ยังมีการพูดถึงไม่บ่อยนัก ก็เพราะถือเป็นแผนงานที่จะเกิดขึ้นต่อเนื่องจาก 2 แผนงานข้างต้นกล่าวก็คือ แผนงานพัฒนาแนวพื้นที่เศรษฐกิจตอนใต้ (Southern Economic Corridor) แผนงานพัฒนาเครือข่ายโทรคมนาคม (Telecommunication Backbone) แผนงานซื้อขายและเชื่อมโยงระบบโครงข่ายสายส่งไฟฟ้า (Regional Power Interconnection and Trading Arrangement) แผนงานการอำนวยความสะดวกแก่การค้าและการลงทุนข้ามพรมแดน (Facilitating Cross-Border Trade and Investment)

ส่วนอีก 5 แผนงานที่เหลือนั้นจะมุ่งเน้นด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และการอนุรักษ์สภาพแวดล้อมธรรมชาติ ซึ่งประกอบด้วยแผนงานเสริมสร้างการมีส่วนร่วมและความสามารถในการแข่งขันของภาคเอกชน(Enhancing Private Sector Participation and Competitiveness) แผนงานพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และทักษะเพื่อการปฏิบัติงาน (Developing Human Resources and Skills Competencies) กรอบยุทธศาสตร์การพัฒนาสิ่งแวดล้อม (Strategic Environment Framework) แผนงานป้องกันน้ำท่วมและการจัดการทรัพยากรน้ำ (Flood Control and Water Resource Managements) และแผนงานการพัฒนาการท่องเที่ยว (GMS Tourism Development)

ทั้งนี้โดยจะต้องยอมรับว่าการพัฒนาความร่วมมือในตลอดช่วงที่ผ่านมานั้นไทยและจีนถือเป็นสองประเทศที่มีบทบาทอย่างมาก เฉพาะอย่างยิ่งสำหรับในด้านของไทยนั้นถึงกับได้มีการริเริ่มยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้านซึ่งมีเขตแดนติดต่อกับไทยขึ้นมาเป็นการเฉพาะในปี 2003

ซึ่งต่อมาภายหลังจากการประชุมผู้นำรัฐบาลจากพม่า ลาว ไทย และกัมพูชาในปลายปีเดียวกันที่เมืองพุกาม ประเทศพม่านั้นที่ประชุมฯก็ได้ตกลงให้เรียกชื่อกรอบการร่วมมือดังกล่าวว่า ยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิระวดี-เจ้าพระยา-แม่น้ำโขง (Ayeyawady-Chao Phraya-Mekong Economic Cooperation Strategy-ACMECS)

โดยการจัดตั้ง ACMECS ขึ้นมานี้นอกจากจะมีเป้าหมายอย่างเดียวกันกับความร่วมมือในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (Greater Mekong Subregion—GMS) แล้วสำหรับในด้านของรัฐบาลไทย (รัฐบาลทักษิณ ชินวัตร) ก็ยังต้องการที่จะใช้ประโยชน์จากความแข็งแกร่งและความหลากหลายของประเทศสมาชิกเพื่อส่งเสริมการพัฒนาอย่างสมดุลโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขัน สร้างฐานการผลิตชายแดนระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้านในด้านการเกษตร ด้านอุตสาหกรรมและด้านบริการ

ทั้งนี้โดยมองไปถึงการย้ายฐานการผลิตจากไทยเข้าไปในประเทศเพื่อนบ้านมากขึ้นเรื่อยๆทั้งในด้านอุตสาหกรรมและการเกษตร ซึ่งจะทำให้มีการสร้างงาน และลดช่อง ว่างของรายได้ระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้านอันจะเป็นแนวทางหนึ่งที่จะช่วยลดการเคลื่อนย้ายแรงงานผิดกฎหมาย ลดปัญหายาเสพติด สร้างความมั่นคง และความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจร่วมกันอย่างยั่งยืนอีกด้วย

ซึ่งด้วยเป้าหมายอันสวยหรูดังกล่าวนั้น ก็ยังทำให้เวียดนามต้องขอเข้ามาร่วมเป็นสมาชิกใน ACMECS ด้วยเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2004 โดยถึงแม้ว่าเวียดนามจะไม่มีเขตแดนทางบกติดต่อกับไทยเลยก็ตาม

          โดยที่กล่าวว่าความร่วมมือใน ACMECS เป็นเสมือนส่วนหนึ่งของความร่วมมือใน GMS นั้นก็เพราะว่ารัฐบาลของทั้ง 5 ประเทศสมาชิกของ ACMECS นั้นได้ให้ความ สำคัญกับการพัฒนาความร่วมมือใน 6 ด้านด้วยกัน กล่าวคือ การอำนวยความสะดวกด้านการค้าและการลงทุน ความร่วมมือด้านการเกษตรและอุตสาหกรรม การเชื่อมโยงการคมนาคม ความร่วมมือด้านการท่องเที่ยว การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และ ความร่วมมือด้านสาธารณสุข

ทั้งนี้โดยได้มีการจัดตั้งคณะทำงานขึ้นมารับผิดชอบในความร่วมมือแต่ละสาขาซึ่งมีไทยนั้นรับผิดชอบการอำนวยความสะดวกด้านการค้า การลงทุน และสาธารณสุข พม่ารับผิดชอบความร่วมมือด้านการเกษตรและอุตสาหกรรม ลาวรับผิดชอบทางด้านการเชื่อมโยงการคมนาคม-ขนส่ง กัมพูชารับผิดชอบความร่วมมือในด้านการท่องเที่ยวและเวียดนามรับผิดชอบในด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

อย่างไรก็ตาม การที่ประเทศไทยต้องเผชิญกับปัญหาทางการเมือง และมีความแตกแยกภายในประเทศเกิดขึ้นในตลอดช่วงกว่า 3 ปีมานี้ ก็ได้ส่งผลกระทบต่อการร่วม มือกับประเทศเพื่อนบ้านทั้งในกรอบ ACMECS และ GMS นี้เป็นอย่างมาก กล่าวคือใน ช่วงกว่า 3 ปีมานี้ไม่มีโครงการพัฒนาใหม่ๆที่เป็นการริเริ่มโดยรัฐบาลไทยเกิดขึ้นเลย

ยิ่งไปกว่านั้น สถานการณ์ภายในของไทยยังนับเป็นเงื่อนไขอันสำคัญที่ทำให้การลงทุนของไทยในประเทศเพื่อนบ้านต้องตกอยู่ในสภาพที่มีการขยายตัวเพิ่มขึ้นในระดับที่ต่ำอย่างมากอีกด้วยเมื่อเปรียบเทียบกับการลงทุนของจีนที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั้งในลาว กัมพูชา พม่าและเวียดนาม

ทั้งนี้โดยถึงแม้ว่าในลาวและพม่านั้นไทยจะยังคงครองอันดับ 1 ในฐานะประเทศที่มีมูลค่าการลงทุนสะสมมากที่สุดก็ตามแต่การลงทุนของไทยในเวียดนามก็ได้ตกลงมาอยู่ในอันดับที่ 9 และอันดับที่ 7 ในกัมพูชาแล้วในทุกวันนี้

ส่วนในด้านการค้านั้น แม้ว่าในช่วงปี 2007 ที่ผ่านมา ไทยจะได้เปรียบดุลการค้าทั้งต่อจีน ลาว กัมพูชา และเวียดนามคิดเป็นมูลค่ารวมกันมากกว่า 107,435 ล้านบาทก็ตาม แต่ไทยก็ยังคงต้องตกเป็นฝ่ายเสียเปรียบดุลการค้าต่อพม่ามาโดยตลอดเช่นกัน ซึ่งเฉพาะในช่วง 2 ปีมานี้ไทยขาดดุลการค้าต่อพม่ามากกว่า 108,824 ล้านบาทเลยทีเดียว

โดยที่แย่ไปกว่านั้น ก็คือการขาดดุลทางด้านการค้าที่ไทยมีต่อพม่าดังกล่าว ส่วนใหญ่นั้นเป็นการขาดดุลเพราะการนำเข้าแก๊สธรรมชาติ อันเป็นขุมทรัพย์สำคัญที่รัฐบาลพม่านำไปใช้ในการเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับกองทัพเพื่อการครองอำนาจทางการ เมืองในพม่าต่อไปนั่นเอง!!!

ทรงฤทธิ์ โพนเงิน