ราชสีห์ สัปบุรุษ และ ช้าง ย่อมละทิ้งถิ่นฐานที่แห้งแล้ง หนีไป ส่วน กา คนชั่ว และ มฤคะ ย่อมทนอยู่รอความวิบัติในถิ่นนั้น

ผู้ที่มีภาวะเป็นผู้นำ มีสติปัญญา และ ความสามารถ เช่น สัปบุรุษ ราชสีห์ และ ช้าง หากถิ่นฐานที่อาศัยอยู่ เกิดความแห้งแล้งทุรกันดาร ทุกข์ยากต่อการดำรงชีพ จะไม่อยู่รอให้หายนะใหญ่มาถึงตน ย่อมพาพวกพ้องเสาะแสวงหา ถิ่นฐานที่อยู่แห่งใหม่ ที่มีความเจริญ และ อุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การตั้งหลักปักฐานดีกว่า ส่วนผู้ขาดปัญญาอีกพวกหนึ่ง เช่น กา และ มฤคะ (สัตว์ประเภทกวาง) ย่อมไม่มีความรู้ ความเข้าใจ ที่จะแก้ไขสถานการณ์ อันทุกข์ยากลำบาก ที่จะเกิดขึ้นในถิ่นฐานของตน แต่กลับทนรับสภาพ จนในที่สุด เกิดภาวะความแร้นแค้น ทำให้ชีวิตต้องสูญสิ้นไป

โลกนีติบทนี้ เป็นการเตือนสติของการอยู่ร่วมกับผู้นำ ถ้าได้ผู้นำที่ดี มีปัญญารอบรู้ สังคมและประเทศชาติ ย่อมเจริญรุ่งเรือง หากผู้นำขาดประสิทธิภาพ ย่อมทำให้สังคมและประเทศชาติล่มจม

ที่ใด ไม่มีผู้ควรเคารพนับถือ ไม่มีความรักใคร่ปรองดอง ไม่มีญาติพี่น้อง และ ไม่มีสถานที่สำหรับ ศึกษาหาความรู้ ไม่ควรอยู่ที่นั้น

สังคมใด ไม่มีสถานที่ให้การศึกษา ย่อมทำให้ผู้อยู่ในสังคมนั้น ขาดโอกาสพัฒนา การเรียนรู้วิทยาการต่าง ๆ รวมทั้งขาดการฝึกฝน และ ด้อยประสบการณ์ ที่จะนำไปประยุกต์ใช้ กับ การเสริมสร้างชีวิตที่ดีงาม ในเรื่องการสร้างงาน และ รายได้ สังคมนั้น มีคุณภาพชีวิตตกต่ำ นอกจากนี้ สังคมที่ขาดความรักใคร่สามัคคีกลมเกลียว ต่างคนต่างก็เห็นแก่ตัว ย่อมทำให้เกิดปัญหาวิวาทกันได้ง่าย การไม่มีญาติพี่น้อง ที่คอยเป็นกำลังใจ และ ช่วยเหลือเกื้อกูล ย่อมทำให้เกิดความลำบากเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะ สังคมนั้น หากขาดผู้ทรงคุณธรรม อันเป็นที่ยอมรับนับถือของหมู่ชน ที่จะช่วยชี้แนะสิ่งที่ถูกต้องเป็นธรรมให้ สังคมนั้น ย่อมขาดความสงบสุข ขาดความร่มเย็น และ ขาดความเจริญ หากสังคมใด ที่เข้าข่ายดังกล่าวข้างต้น ไม่ควรพิจารณาเลือกไปอยู่ในสังคมนั้น เพราะ ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ และ ความเจริญใดเลย

บัณฑิต เมื่อก้าวเท้าข้างหนึ่งไปข้างหน้า เท้าอีกข้างหนึ่ง ยังคงเหยียบมั่นอยู่กับที่เก่า เมื่อยังไม่พิจารณาเห็นที่แห่งใหม่ว่า ดีกว่า จะไม่ละที่อยู่เก่าไป

การกระทำสิ่งใดก็ตาม ควรมีการพิจารณาใคร่ครวญทดสอบให้แน่นอน รอบคอบ ก่อนที่จะตัดสินใจทำ เพราะ การกระทำที่ถูกต้องเหมาะสม ย่อมนำประโยชน์ และ ความสุข มาให้ ตรงกันข้าม หากมีการตัดสินใจทำผิดพลาด ขาดความยั้งคิด ผลที่ได้รับ ย่อมก่อให้เกิดปัญหา มีความทุกข์ยากลำบากตามมา ทำให้เสียใจภายหลัง ผู้มีปัญญา มีวิจารณญาณ ใช้สติปัญญา ความสามารถ จนมั่นใจว่า สิ่งที่ตนได้เลือกได้ทดสอบดีแล้ว ก่อให้เกิดผลดี เป็นที่น่าพอใจ จึงลงมือปฏิบัติ เช่น การเลือกงาน การเลือกถิ่นฐานที่อยู่อาศัย แม้มีใครมาชักชวนให้เปลี่ยนงาน หรือ ที่อยู่อาศัย ซึ่งอ้างว่าดีกว่า ก็จะไม่ทำตามอย่างง่าย ๆ ใช้ดุลยพินิจให้เหมาะสมเสียก่อน หากยังไม่มั่นใจ ก็จะไม่ทำตามเด็ดขาด