เมืองพระนรินทร์ 

 ถิ่นแร่เกลือ 

งามเหลือหอสมุด 

 กว้างสุดบึงละหาน 

โบราณเส็งกลอง  พี่น้องจิตกุศล

ร้านอาหารอร่อยในอำเภอจัตุรัส

ปิดทองรอยพระพุทธบาทหนองบัวใหญ่

ชิมข้าวหลามคงคาล้อม

ลองรสไก่ย่างบ้านเดื่อ

ซื้อเกลือหนองบัวรอง

ฉลองงานเจ้าพ่อหลวงบรรเทา

เที่ยวบั้งไฟโนนทอง

ปิดทองสองพระครูวังเสมา

สนุกเฮฮาวันสงกรานต์

ชมบึงละหานปลาใหญ่

น้ำใจไมตรีคนใจดีจัตุรัส

เทศกาลกินปลาพาตะลึงบึงละหาน

ประวัติอำเภอจัตุรัส                    พระยานรินทร์สงคราม นามเดิมว่า “ทองคำ” มีเชื้อสายมาจาลาว อพยพมาจาเวียงจันทร์โดยมาตั้งถิ่นฐานที่เมืองนารายณ์ ปัจจุบันคือเมืองจอหอ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา และย้ายถิ่นฐานเรื่อยมาทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ จนมาถึงสระสี่เหลี่ยมซึ่งเป็นทำเลที่เหมาะสม จึงได้ตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นั่น เรียกว่า”บ้านสี่มุม” ปัจจุบันคือบ้านสระสี่เหลี่ยม ตำบลบ้านกอก อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ พ.ศ. 2369 พระยานริทร์สงคราม ได้ย้ายมาอยู่ทางทิศเหนือของเมืองสี่มุม ห่างกันประมาณ 8 กิโลเมตร ที่บ้านหนองบัวใหญ่ ตำบลหนองบัวใหญ่ อำเภอจัตุรัส และชักชวนราษฎรช่วยกันสร้างวัดขึ้นทางทิศใต้ของหมู่บ้าน ชื่อว่า วัดสว่างอารมณ์ คือ วัดปทุมชาติ ในปัจจุบัน เมื่อพระยานรินทร์สงครามถึงแก่กรรม บุตรชายชื่อนายเสก ได้เดินทางไปรับหนังสือตราเป็นพระยานรินทร์สงคราม เจ้าเมืองสี่มุมที่กรุงเทพฯ ระหว่างเดินทางได้เสียชีวิตด้วยโรคระบาด นายบุญเฮ้า จึงได้รับหนังสือตราตั้งเป็นพระยานรินทร์สงครามเจ้าเมืองสี่มุม และได้ย้ายเมืองไปอยู่ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ ห่างจากเดิมประมาณ 2 กิโลเมตร เนื่องจากน้ำท่วม โดยมาอยู่ที่ “บ้านกอก” ตำบลบ้านกอก               ปัจจุบันเมื่อพระยานรินทร์สงคราม(บุญเฮ้า)ถึงแก่กรรมบุตรชายคนโตชื่อ“ทองดี”ได้เป็นพระยานรินทร์สงครามต่อจากบิดา พ.ศ. 2346 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้ทรงเปลี่ยนแปลงการปกครอง ตั้งกระทรวงต่าง ๆ และจัดระเบียบหัวเมืองใหม่เป็นมณฑล จังหวัด อำเภอ ตำบล หมู่บ้าน จึงตั้งเป็นอำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ มาจนปัจจุบัน พระยานรินทร์สงคราม (ทองดี) เป็นนายอำเภอคนแรก

ลักษณะที่ตั้ง              อยู่ทางทิศใต้สุดของชัยภูมิ ระยะทาง ห่างจากตัวจังหวัด 38 กิโลเมตร ตามทางหลวงหมายเลข 201 สายชัยภูมิ – สีคิ้ว ห่างจากกรุงเทพฯ โดยทางรถยนต์ 294 กิโลเมตร           เนื้อที่              มีเนื้อที่ประมาณ 690 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 404.375 ไร่ แบ่งเป็น              - พื้นที่การเกษตรประมาณ 316,829 ไร่              - พื้นที่อยู่อาศัย แหล่งน้ำ ที่สาธารณประโยชน์และอื่น ๆ รวม ประมาณ 87,546 ไร่          อาณาเขต             ทิศเหนือ ติดต่อกับ อ.หนองบัวระเหว อ.บ้านเขว้า อ.เมืองชัยภูมิ             ทิศตะวันออก ติดต่อกับ อ.เนินสง่า และอ.เลื่อม จ.นครราชสีมา             ทิศใต้ ติดต่อกับ อ.พระทองคำ อ.ด่านขุนทด จ.นครราชสีมา             ทิศตะวันตก ติดต่อกับ อ.บำเหน็จณรงค์ และกิ่งอำเภอซับใหญ่        ลักษณะภูมิประเทศ            - เป็นที่ราบสูง            - ลาดต่ำไปทางทิศเหนือติดแม่น้ำชี            - ดินร่วนทราย            - มีสภาพดินเข็มใต้พื้นดินมีเกลือสินเธาว์และแร่โปรแตส ประมาณ 80% ของพื้นที่อำเภอ       แหล่งน้ำสำคัญ           - บึงละหาน เนื้อที่ประมาณ 18,000 ไร่           - แม่น้ำชี ไหลผ่านทางด้านเหนือของอำเภอจัตุรัส เป็นเส้นแบ่งเขตอำเภอ           - ห้วยคันฉู ไหลผ่าน ต.ขาม .หนองโดน. กุดน้ำใส. บ้านกอก ลงบึงละหาน ลงแม่น้ำชี           - ห้วยลำอินทร์ ไหลผ่าน ต.หนองบัวโคก           - ห้วยส้มป่อย ไหลผ่าน ต.หนองบัวบาน และ ต.ส้มป่อย ลงแม่น้ำชี           - ห้วยคลองไผ่งาม ไหลผ่าน ตำบลหนองขาม, หนองโดน และต.กุดน้ำใส ลงลำคันฉู       ภูมิอากาศ         แบบมรสุม 3 ฤดู         - ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคม – เดือนพฤษภาคม         - ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน – เดือนพฤศจิกายน         - ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนธันวาคม – เดือนกุมภาพันธ์     2. เขตการปกครอง         การปกครองท้องที่ มี 9 ตำบล 115 หมู่บ้าน ดังนี้        1) ตำบลบ้านกอก มีจำนวน 17 หมู่บ้าน        2) ตำบลละหาน มีจำนวน 18 หมู่บ้าน        3) ตำบลหนองบัวใหญ่ มีจำนวน 9 หมู่บ้าน        4) ตำบลหนองบัวบาน มีจำนวน 10 หมู่บ้าน        5) ตำบลหนองบัวโคก มีจำนวน 11 หมู่บ้าน        6) ตำบลบ้านขาม มีจำนวน 12 หมู่บ้าน        7) ตำบลกุดน้ำใส มีจำนวน 14 หมู่บ้าน        8) ตำบลส้มป่อย มีจำนวน 13 หมู่บ้าน        9) ตำบลหนองโดน มีจำนวน 11 หมู่บ้าน      1. งานสินค้าปศุสัตว์        1.1 โครงการสารเร่งเนื้อแดงในสุกร ได้ดำเนินการเก็บตัวอย่างน้ำทิ้ง ตัวอย่างอาหาร ตัวอย่างปัสสวะ เพื่อส่งตรวจหาสารเบต้าอะโกนิสต์        1.2 ควบมาตราฐานฟาร์มสัตว์เลี้ยง           - สุกร 10 ฟาร์ม           - ไก่เนื้อ 12 ฟาร์ม           - ไก่ไข่ 1 ฟาร์ม        1.3 ควบคุมและคุณภาพอาหารสัตว์ จำนวน 12 ร้าน        1.4 ตลาดนัดโค กระบือ 1 แห่ง        1.5 ควบคุมโรงฆ่าสัตว์ โค กระบือ 2 แห่ง สุกร 14 แห่ง สัตว์ปีก 5 แห่ง       2. การถ่ายทอดเทคโนโลยีปศุสัตว์        2.1 ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยี 2 ศูนย์        2.2 คาราวานคลายทุกข์ 4 หมู่บ้าน        2.3 โครงการโคล้านครอบครัว 3,150 ครอบครัว        2.4 โครงการประกวดหมู่บ้านสัตว์ปีก 115 หมู่บ้าน        2.5 โครงการธนาคารโคกระบือตามพระราชดำริ 45 ตัว 6 หมูบ้าน        2.6 จัดทำทะเบียนไก่ชน 25 ราย        2.7 ส่งเสริมอาชีพและการมีงานทำด้านการเกษตร ประเภทปศุสัตว์ จำนวน 3,278 ราย        2.8 โครงการปศุสัตว์ร่วมใจช่วยภัยแล้ง 1 หมมู่บ้าน       การประมง        (1) แหล่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ บึงละหาน 18,000 ไร่ มีปลาธรรมชาติอุดมสมบูรณ์        (2) ประมงหมู่บ้าน - ทำนบปลา 5 แห่ง           - ประมงโรงเรียน 16 แห่ง        (3) ฟาร์มเพาะพันธ์ปลาเอกชน 20 แห่ง        (4) เลี้ยงปลาของเกษตรกร 4,111 ราย พื้นที่ 5,592 ไร่        (5) สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดชัยภูมิ ตั้งที่บึงละหาน ผลิตพันธ์ปลาปีละ 15 ล้านตัวและพันธ์กุ้งปีละ 18 ล้านตัว       อุตสาหกรรม        (1) โรงงานขนาดกลาง 3 แห่ง           - บริษัทชัยภูมิต๊าช ตำบลละหาน ผลิตแป้งมันสำปะหลัง           - บริษัท เอ.ซี.พี.แอ็พแพเร็ล จำกัด ตำบลละหาน ผลิตเสื้อผ้าสำเร็จรูป           - บริษัทบางนากระสอบ จำกัด ตำบลละหาน ผลิตกระสอบ        (2) ร้านประกอบรถเพื่อการเกษตร (อีแต๋นและรถไถ) 4 แห่ง        (3) ลานมันสำปะหลัง 5 แห่ง        (4) โรงงานอบและบดพริก 5 แห่ง        อาชีพเสริม        (1) การเพาะเห็ด 2 กลุ่ม บ้านห้วยบงหมู่ที่ 9 ตำบลส้มป่อย, เทศบาลตำบลหนองบัวโคก        (2) กลุ่มทอผ้า 9 กลุ่ม        (3) กลุ่มจักสาน 2 กลุ่ม บ้านหนองบัวบาน หมู่ที่ 8 ตำบลหนองบัวบาน            บ้านหนองไผ่ล้อม หมู่ที่ 5 ตำบลหนองบัวใหญ่        (4) ตลาด/ร้านค้าชุมชน/ศูนย์สาธิตการเกษตร 23 แห่ง ทุกตำบล        (5) การปลูกสมุนไพร 2 แห่ง เนื้อที่ 6 ไร่        (6) กลุ่มอาชีพเยาวชน 23 กลุ่ม        (7) กลุ่มอาชีพสตรี 32 กลุ่ม       การพาณิชย์          - สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงขนาดใหญ่ จำนวน 8 แห่ง          - ธนาคารจำนวน 4 แห่ง        (1) ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาจัตุรัส        (2) ธนาคารออมสิน สาขาจัตุรัส        (3) ธนาคารกรุงเทพ สาขาจัตุรัส        (4) ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาจัตุรัส       สภาพทางสังคม        4.1 ด้านการศึกษา อยู่ในเขตพื้นที่การศึกษาชัยภูมิ เขต 3             สถานศึกษา โรงเรียน              (จำนวน) ครู              (คน) นักเรียน              รัฐบาล(คน)          (1) การศึกษานอกโรงเรียน ห้องสมุดประชาชน 2 แห่ง ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน 55 แห่ง          (2) โรงเรียนปริยัติธรรมแผนกธรรมและบาลี 8 แห่ง นักเรียน 478 รูป          (3) วัด 53 วัด ที่พักสงฆ์ 24 แห่ง ประชาชน 99% นับถือศาสนาพุทธ        4.2 ด้านสาธารณสุข          (1) โรงพยาบาลจัตุรัส ขนาด 60 เตียง - แพทย์ 3 คน              - ทันตแพทย์ 3 คน          (2) สถานีอนามัย 11 แห่ง - เจ้าหน้าที่สาธารณสุข 40 คน          (3) หลักประกันสุขภาพ             - ประกันสุขภาพแบบไม่เสียค่าธรรมเนียม 17,370 คน             - ประกันสุขภาพแบบเสียค่าธรรมเนียม 40,248 คน             - ประกันสังคม 10,275 คน             - ข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ 5,149 คน               รวม 73,042 คน           บริการพื้นฐาน           (1) การคมนาคม มีถนนลาดยางติดต่อถึงทุกตำบล คงเหลือหมู่บ้านที่ยังไม่มีลาดยางผ่านประมาณ 30% (ถนนลาดยางที่ยังลาดยางไม่ตลอด) ได้แก่                  1) สายบ้านเกลือ – โนนทอง ตำบลบ้านกอก – บ้านท่าแตง ตำบลกุดน้ำใส ระยะทาง 16 กม. ปัจจุบันมีสภาพชำรุดเป็นหลุมเป็นบ่อ                  2) สายบ้านสระสี่เหลี่ยม - ทุ่งสว่าง – หนองไผ่ ต.บ้านกอก – บ้านเต็งเตี้ย อ.พระทองคำ ระยะทาง 21 กม.           (2) การสื่อสาร             - ไปรษณีย์โทรเลข 2 แห่ง (จัตุรัส/หนองบัวโคก)             - โทรศัพท์ขององค์การโทรศัพท์ 1,176 เลขหมาย           (3) สาธารณูปโภค             - ประปาภูมิภาคจัตุรัส รับผิดชอบจ่ายน้ำในพื้นที่อำเภอจัตุรัส 64 หมู่บ้าน ผู้ใช้น้ำ 9,074 ราย กำลังผลิต 540 ลบ.ม./ชม. การดำเนินงานด้านพัฒนาชุมชน