• ครูส้ม
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : thip.jt@hotmail.com
  • วันที่สร้าง : 2008-02-15
  • จำนวนเรื่อง : 20
  • จำนวนผู้ชม : 9581
  • จำนวนผู้โหวต : 48
  • ส่ง msg :
<< เมษายน 2008 >>
อา พฤ
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      



วันอาทิตย์ ที่ 27 เมษายน 2551
บทความ ศ.ระพี สาคริก (2)แสตมป์กล้วยไม้พื้นบ้านของไทย.
Posted by ครูส้ม , ผู้อ่าน : 336 , 00:14:00 น.   | หมวดหมู่ : ศ.ระพี สาคริก  
พิมพ์หน้านี้


ส่วนหนึ่งของการส่งเสริมวัฒนธรรมที่เกี่ยวกับกล้วยไม้ของไทยตั้งแต่อดีต

จนมาถึงบัดนี้

นับได้ว่าเป็นเวลาประมาณ ๖๐ กว่าปี

เรื่องนี้เป็นที่รู้กันว่าสิ่งดังกล่าวเกิดจากผลงานการวางแผน

 วิจัยและการส่งเสริมโดย  ศ.ระพี  สาคริก

อนึ่ง มีข้อสังเกตอยู่ว่า เป็นเพราะรากฐานการศึกษาของ ศ.ระพี สาคริก

มีธรรมชาติที่กว้างไกลและอิสระ จึงสามารถกำหนดให้วิธีปฏิบัติ

ตลอดจนผลงานเรื่องกล้วยไม้

ทั้งๆ ที่ในยุคแรกๆ คนราชการต่อต้าน เนื่องจากความไม่เข้าใจในบทบาทของคน

ความจริงแล้วผลงานเรื่องกล้วยไม้ดังกล่าว

เป็นศูนย์รวมของงานแทบจะทุกสาขา ไม่เช่นนั้นวงการกล้วยไม้

ก็คงไม่อาจลุกขึ้นยืนหยัดและก้าวเดินมาข้างหน้าได้อย่างสง่างาม

ศ.ระพี  สาคริก

เป็นคนที่ไม่ดูถูกของเล็กหากรู้จักนำมาใช้ให้บังเกิดประโยชน์ได้อย่างรอบด้าน

แม้แต่วัฒนธรรมในด้านการจัดการศึกษาซึ่งมีบทบาทเก็บรวบรวมสิ่งของเก่าๆ

ทั้งๆที่คนทั่วไปไม่สนใจเรื่องนี้ แถมยังดูถูกเสียด้วย แต่

ศ.ระพี สาคริก

กลับนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง แม้แต่สิ่งที่คนทั่วไปโยนทิ้ง

ให้ตกลงไปสู่พื้นดินอย่างไร้คุณค่าและความหมายแล้ว แต่ ศ.ระพี สาคริก

ก็กลับนำมาใช้ประโยชน์ในส่วนที่เหลือได้อย่างรู้คุณค่า

อาทิเช่น วัฒนธรรมในการเก็บสะสมแสตมป์เก่า

ศ.ระพีก็ยังนำผู้ที่สนใจกลับไปค้นหาความจริง

และเก็บรวบรวมมาไว้เป็นสมบัติของชาติได้ไม่ยาก

ศ.ระพี สาคริกได้กล่าวย้ำความสำคัญเอาไว้ว่า

สิ่งใดที่ตกหล่นอยู่บนพื้นดินนั้น ไม่ได้หมายความว่าเป็นของที่ใช้ประโยชน์ไม่ได้แล้ว

หากเป็นเพราะสติปัญญาของคนมองไม่เห็นความสำคัญ

ของส่วนที่เป็นความจริงจึงไม่อาจใช้ประโยชน์ได้หมด

ยกตัวอย่างเช่น วัฒนธรรมในการเก็บสะสมแสตมป์

ศ.ระพี สาคริกก็ได้ริเริ่มนำเอาผ้าพันธุ์กล้วยไม้พื้นบ้านของไทย

เข้าไปแฝงเอาไว้เพื่อให้มีอิทธิพลร่วมกันในการส่งเสริมได้อย่างน่าสนใจ

หากมองย้อนกลับไปสู่อดีต เมื่อประมาณปีพ.ศ.๒๕๐๙

ทางกรมไปรษณีย์โทรเลขได้สนใจผลงานเรื่องกล้วยไม้

ของศ.ระพีที่เป็นคนทำอย่างเอาจริงเอาจัง

ในช่วงนั้น ศ.ระพี สาคริก ซึ่งเคยทำงานวิจัยเรื่องข้าว

อยู่ในกรมการข้าวของกระทรวงเกษตราธิการ โดยเป็นหัวหน้าแผนกการโรงสี

กองวิศวกรรม กรมการข้าว แต่ปรากฏว่าผลงานวิจัยและส่งเสริมเรื่องกล้วยไม้ซึ่ง

ศ.ระพีได้ลุกขึ้นยืนหยัดบนขาของตัวเองและมุ่งมั่นแบบทวนกระแส

โดยไม่หวั่นไหวต่อปัญหาของอำนาจในราชการขณะนั้น

ผลงานดังกล่าวจึงเป็นที่สนใจ ทำให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ซึ่งขณะนั้นได้ตั้งวิชาพืชกรรม (ภาควิชาพืชสวนในปัจจุบัน)

ได้มาขอตัวศ.ระพีไปจากกรมการข้าวเพื่อไปทำงานอยู่ในภาควิชาฯ

ผลปรากฏว่าในช่วงนั้นศ.ระพี สาคริกได้ให้ความร่วมมือ

แก่กรมไปรษณีย์โทรเลขโดยคัดเลือกภาพกล้วยไม้พื้นบ้าน

ที่ตนถ่ายเอาไว้มาทำเป็นผ้าเขียนและพิมพ์เป็นแสตมป์รวม ๘ ดวง

อาทิเช่น ช้างแดง เอื้องเงินหลวง และกล้วยไม้ชนิดอื่นๆ

ซึ่งแสตมป์ชุดนี้แต่ละดวงมีขนาดเล็ก แต่คนนิยมเรียกว่าชุดใหญ่

เนื่องจากมีจำนวนทั้งหมดรวม ๘ ดวงด้วยกัน

ซึ่งนับได้ว่าเป็นครั้งแรกที่ประเทศไทยได้ผลิตดวงตราไปรษณียากร

ที่เป็นภาพกล้วยไม้ออกมาสู่สายตาสาธารณชน

แสตมป์ "เอื้องสีตาล" ราคา .75 สตางค์

                               

                                                                                                                           

วัฒนธรรมการเก็บสะสมดวงตราไปรษณียากร

นับได้ว่าเป็นที่นิยมทำกันอย่างกว้างขวางทั่วโลก ดังนั้นในการทำดวงตราไปรษณียากร

ที่เกี่ยวกับกล้วยไม้พื้นบ้านของไทย ก็เท่ากับการดึงเอาพลัง

จากคนที่สนใจเก็บรวบรวมดวงตราไปรษณียากรลักษณะนี้

ให้เข้ามามีส่วนร่วมในการส่งเสริมเรื่องกล้วยไม้ด้ว

แสตมป์ "เอื้องช้างน้าว" ราคา 1 บาท

แสตมป์ " แดงอุบล" ราคา 1.50 บาท

จากนั้นมา ศ.ระพี  สาคริกก็ได้ให้ความร่วมมือ

ในการจัดทำดวงตราไปรษณียากรที่เป็นภาพกล้วยไม้พื้นบ้านของไทย

ต่อมาอีกหลายชุด

เรื่องนี้ได้มีการจัดทำดวงตราไปรษณียากรในลักษณะดังกล่าว

ติดต่อกันมาอีกหลายชุด

โดยใช้โอกาสวันเฉลิมพระชนม์พรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

ของพระบาทสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ

และในโอกาสที่มีงานกล้วยไม้สำคัญๆ อีกหลายครั้ง

เช่นงานประชุมกล้วยไม้โลกครั้งที่ ๙ เมื่อปีพ.ศ.๒๕๒๑

ก็ได้มีการจัดทำดวงตราไปรษณียากรจาก

ภาพกล้วยไม้พื้นบ้านของไทยขึ้นมาอีก ๒ ชุด ชุดละ ๔ ดวง

แสตมป์ "เอื้องนกกระจิบ" ราคา 2 บาท

ช่วงหลังคนเขียนแบบโดยใช้ภาพสไลด์

ที่เป็นผลงานถ่ายภาพของ ศ.ระพี สาคริก

รวมทั้งการเขียนชื่อวิทยาศาสตร์ของกล้วยไม้เหล่านั้น

ซึ่ง ศ.ระพี  สาคริก ก็ได้เป็นผู้เขียนชื่อให้อีก

ทั้งยังทำเอกสารรับรองความถูกต้องเอาไว้แก่การสื่อสารแห่งประเทศไทย

(กรมไปรษณีย์โทรเลขในอดีต) อีกด้วย

แสตมป์"เอื้องกุหลาบกระเป๋าเปิด" ราคา 2.75 บาท

แสตมป์ "เสือโคร่ง"ราคา 3 บาท

นอกจากนั้นแล้วเมื่อมีดวงตราไปรษณีย์ดังกล่าวปรากฏออกมา

ศ.ระพี สาคริกก็ยังใช้เงินรายได้ส่วนตัวซื้อดวงตราเหล่านั้นเก็บไว้เป็นของส่วนตัว

แต่ก็มีนิสัยที่นำเอาไปใช้เป็นของส่วนรวมในอนาคต

แสตมป์ "เอื้องมณีไตรรงค์" ราคา 5 บาท

ดังเช่นเมื่อพ.ศ.๒๕๒๖ บริษัทรถไฟไฟฟ้าของญี่ปุ่น

ที่มีชื่อว่าโอดาคิวได้เชิญ ศ.ระพี สาคริก และคณะ

ไปให้ความร่วมมือจัดงานแสดงกล้วยไม้ที่ขนส่งเอาไปจากประเทศไทย

ขึ้นที่ย่านชินจูกุซึ่งอยู่กลางใจเมืองของกรุงโตเกียว

ทั้งนี้เพื่อต้องการจัดงานฉลอง ๒๐๐ ปีกรุงรัตนโกสินทร์

โดยที่ฝ่ายไทยจัดส่งกล้วยไม้ไปแสดงในงานเป็นจำนวนมาก

ร่วมกับการจัดแสดงของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยด้วย

แสตมป์ "เอื้องชะนี" ราคา 6 บาท

งานครั้งนั้น

ศ.ระพี สาคริก ได้ออกแบบซองชุดวันแรกเพื่อเป็นที่ระลึกสำหรับงานนั้น

โดยใช้ดวงตราไปรษณีย์กล้วยไม้ของไทยที่ได้จัดซื้อสะสมเอาไว้

จำนวน ๑ ชุด ๘ ดวง ปิดลงบนซองดังกล่าว

นอกจากนั้นยังมีตราไปรษณีย์ของไทยร่วมกับตราไปรษณีย์ของญี่ปุ่น

ประทับเอาไว้หน้าซอง และมีลายเซ็นของศ.ระพี สาคริก

เป็นภาษาอังกฤษอยู่ที่หน้าซองร่วมด้วย

การจัดงานครั้งนั้นทางเจ้าภาพได้เชิญเสด็จเจ้าหญิงมิกาสะ

ซึ่งเป็นพระขนิษฐา (น้องสาว) ของสมเด็จพระมหาจักรพรรดิฮิโรฮิโตของญี่ปุ่น

มาเป็นองค์ประธานตัดริบบิ้นเปิดงาน

นอกจากนั้นแล้วก่อนหน้าการจัดงานประมาณ ๓ ปี

ศ.ระพี สาคริกได้กลับมาที่กรุงเทพฯและจัดหากล้วยไม้แวนด้าลูกผสมสีฟ้า

เพื่อจดทะเบียนตั้งชื่อถวายเจ้าหญิงมิกาสะร่วมด้วยอีก ๕ ต้น

ทั้งนี้เนื่องจากทราบว่าคนญี่ปุ่นมีรสนิยมชอบกล้วยไม้สีฟ้า

เพราะฉะนั้นเรื่องราวดังกล่าวจึงเป็นประวัติของกล้วยไม้ลูกผสมที่ชื่อว่า

“แอสโคเซนด้า ปริ้นเซส มิกาสะ”

ซึ่งปรากฏบทบาทอยู่ในวงการกล้วยไม้จนถึงปัจจุบัน

เมื่อมีการจัดงานประชุมกล้วยไม้อาเซียน ขึ้นในประเทศต่างๆ ที่เป็นสมาชิก

ครั้งล่าสุดเมื่อจัดงานประชุมกล้วยไม้อาเซียนครั้งที่ ๖ ขึ้นในประเทศไทย

นับว่าเป็นครั้งเดียวที่มีการใช้กล้วยไม้ลูกผสม

ที่คนทำขึ้นมาเป็นต้นแบบของดวงตราไปรษณียากร

แต่การกระทำครั้งนี้หาใช่เป็นผลงานของศ.ระพี สาคริกไม่

เนื่องจากศ.ระพีรู้ดีว่ากล้วยไม้พื้นบ้านหรือพันธุ์ธรรมชาติเท่านั้นที่จะเป็นตัวชี้วัด

สภาพจิตใจและการศึกษาของคนในประเทศ

หากการทำครั้งนั้นเป็นผลสืบเนื่องมาจากมีผู้คิดทำขึ้น

โดยไม่รู้เรื่องรู้ราวว่าคนในโลกนี้เขานิยมอะไรกัน

ช่วงหลังๆ

คนเขียนแบบในภาพดวงตราไปรษณียากรกล้วยไม้พื้นบ้านของไทยนั้นได้แก่

สถาปนิกที่มีชื่อว่า “คุณประวัติ พิพิธปิยปกรณ์”

ซึ่งเป็นคนเดียวกันกับผู้ที่ออกแบบตราการประชุมกล้วยไม้โลกครั้งที่ ๙

ซึ่งปรากฏอยู่ที่สวนสามพราน จังหวัดนครปฐม

ตามที่ได้กล่าวไว้แล้วว่าการเก็บสะสมดวงตราไปรษณียากร

เป็นวัฒนธรรมทางสังคมและการศึกษาของประเทศที่เจริญแล้ว

ดังนั้นผลการจัดทำดวงตราไปรษณียากรกล้วยไม้พื้นบ้านของไทย

ก็ไม่ได้แคล้วคลาดไปจากความสนใจของคนต่างชาติ

ศ.ระพีกล่าวว่า

มีชายผู้หนึ่งเป็นคนอังกฤษมีชื่อว่านายวิลเลียม วิลชอ (Mr.Willium Wilshaw)

กับอีกคนหนึ่งคือนายวิลเลียม คอลลินส์ (Mr.William Collin)

ซึ่งเป็นชาวออสเตรเลียได้ติดต่อขอความร่วมมือให้ศ.ระพี

จัดส่งดวงตราไปรษณียากร

กล้วยไม้ของไทยไปรวบรวมไว้ที่คลังของเขาด้วย

จากเหตุนี้เองจึงทราบว่าทั้งคู่สนใจเก็บรวบรวม

ดวงตราไปรษณียากรที่เกี่ยวกับพันธุ์ไม้พื้นบ้านของประเทศต่างๆ

เมื่อทราบว่ามีงานแสดงพันธุ์ไม้ที่เขาจะนำไปจัดแสดงโดยติดดวงตราไปรษณียากร

แม้ซองวันแรกของที่ระลึกลงไว้บนแผ่นกระดานแผ่นใหญ่

ซึ่งศ.ระพีได้กล่าวว่านายวิลเลียม วิลชอ

ร่วมกับลูกสาวของเขาได้เดินทางไปในงานต่างๆ ทำให้พบอยู่เสมอ

แต่ในที่สุดก็ปรากฏว่าเขาได้ถึงแก่กรรมเสียแล้ว เราจึงไม่ได้พบเห็นหน้าเขาอีก

๑๗ มีนาคม ๒๕๕๑

...............................                                                          

 

แสตมป์งานกล้วยไม้อาเซียนครั้งที่ 6 ปี 2529ราคา 4 บาท

แสตมป์ที่ระลึกงานกล้วยไม้อาเซียครั้งที่ 6 ปี พศ.2529 ราคา5 บาท

 

แสตมป์ "ช้างแดง" เมื่อปี 2508 ราคา 1 บาท

แสตมป์ "แวนด้า"ราคา 2 บาท

 แสตมป์ "แวนด้า  ราคา 3 บาท

แสตมป์กล้วยไม้  "ควีนสิริกิติ์" ราคา 4 บาท

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 14
ย่าดา วันที่ : 24/05/2008 เวลา : 14.10 น.
http://www.oknation.net/blog/dada
วิญญานอิสระโบยบิ http://www.oknation.net/blog/freesoultofly

ดูอิ่มตาไปเลยค่ะ ชื่นชมอ.ระพี มากๆค่ะ
ความคิดเห็นที่ 13
เสือจุ่น วันที่ : 29/04/2008 เวลา : 18.18 น.
http://www.oknation.net/blog/tigerjun
โครงการสานศิลป์นิยมธรรมชาติ พิมพ์โลกครั้งที่ 1 ( Earth Graphics 1st) ตอน พิมพ์พิลาไลย   ไปไหม http://www.oknation.net/blog/naturethai/

สวยทุกชุดเลยครับ
ความคิดเห็นที่ 12
ป้ารุ วันที่ : 28/04/2008 เวลา : 09.30 น.
http://www.oknation.net/blog/paaru

อ้าว..มัวแต่ห่วงเที่ยวลืมขอบคุณเนื้อหาและภาพแสตมป์
สุดสวยที่ยังคง concept ของครูส้มไว้ด้วยค่ะ
ความคิดเห็นที่ 11
ป้ารุ วันที่ : 28/04/2008 เวลา : 09.27 น.
http://www.oknation.net/blog/paaru

ครูส้มคะ ไปเที่ยวราชบุรีกันเถอะ
ไปเจอที่เที่ยวเพิ่มเติมจากบล็อกคุณณิ่งณัฐค่ะ
http://www.oknation.net/blog/uranus/2008/04/28/entry-1
ความคิดเห็นที่ 10
ครูเก๋ วันที่ : 27/04/2008 เวลา : 13.20 น.
http://www.oknation.net/blog/clear

อ้าวงงค่ะ มีสองบล็อกเหรอคะ ไอ้เราก็หลงไปเทียวดูเรื่องใหม่จากบล็อกนี้แทบทุกวัน http://www.oknation.net/blog/thipjt/2008/04/15/entry-1
ความคิดเห็นที่ 9
BlueHill วันที่ : 27/04/2008 เวลา : 12.08 น.
http://www.oknation.net/blog/charlee
ฟ้าคราม ป่าเขียว กาแฟหอมกรุ่น

เอื้องนกกระจิบ คล้าย ๆ เอื้องดอกมะเขือ นะครับครูส้ม
ความคิดเห็นที่ 8
paedophile วันที่ : 27/04/2008 เวลา : 08.22 น.
http://www.oknation.net/blog/paedophiel
ขับเคลื่อนอารมณ์ให้ตรงร่องน้ำ หากประมาทอาจทำให้สำนึกถูกเฉี่ยวชนจนสติปัญญาเกยตื้น


ขอบคุณสำหรับเนื้อหาดี ๆ ครับ
ความคิดเห็นที่ 7
คุณนายจำเป็น.. วันที่ : 27/04/2008 เวลา : 08.02 น.
http://www.oknation.net/blog/ClubOffit

ควรค่าแก่การน่าสะสมนะคะ ......


สวัสดีค่ะครูส้มขา



คุณครูสบายดีนะตะ
หนูสบายดีค่ะ

ความคิดเห็นที่ 6
ครูส้ม วันที่ : 27/04/2008 เวลา : 01.28 น.
http://www.oknation.net/blog/thipjt
http://www.oknation.net/blog/mokara

ว๊ายย...คห.2 หนูเจเจ.ตัวจริงหรือเปล่าค่ะ
เปลี่ยนรูปซะ....ดูอ่อนต่อโลกจังเลยค่ะ

กี่ขวบค่ะเนี๊ยะ
ความคิดเห็นที่ 5
พราวนภา วันที่ : 27/04/2008 เวลา : 01.14 น.
http://www.oknation.net/blog/yui

..
สวัสดีค่ะครูส้ม..
ได้ความรู้มากมายค่ะ..
รู้สึกรัก หวงแหน กล้วยไม้ของไทยขึ้นมาอีกค่ะ..

..
ความคิดเห็นที่ 4
สายธาร วันที่ : 27/04/2008 เวลา : 00.39 น.
http://www.oknation.net/blog/cyberfrogy
"ยิ่งให้ยิ่งได้ ยิ่งหวงยิ่งอด หมดก็ไม่มา เราไม่หวงกัน  เราก็ไม่หมด หมดก็มาเรื่อยๆ "

ไม่ได้สะสมนานแล้วครับ...ตั้งแต่เป็นนักเรียน

ตอนนี้สะสมอย่างอื่นครับ คุณครู
ความคิดเห็นที่ 3
สุรศักดิ์ วันที่ : 27/04/2008 เวลา : 00.36 น.
http://www.oknation.net/blog/surasakc
ขอเชิญชม  <<  บันทึกภาพถ่ายของ โยชิอากิ คาโต้  >> อัพบล็อก 20  ส.ค. 51

ขอขอบคุณ ครูส้ม ที่นำแสตมป์ชุดกล้วยไม้ของไทย
มาให้ชมกัน พร้อมกับเกียรติคุณของท่าน
ศ. ระพี สาคริก ปูชนียบุคคลคนหนึ่งของไทย
ซึ่งท่านเป็นผู้บุกเบิกกล้วยไม้ของไทยให้เป็นที่
รู้จักไปทั่วโลก หลากหลายวิธี รวมทั้งผ่านทาง
แสตมป์ด้วย
ความคิดเห็นที่ 2
เจเจค่ะ วันที่ : 27/04/2008 เวลา : 00.31 น.
http://www.oknation.net/blog/jj
หนีไปเท่ว อิอิ..... 

หนูชอบกล้วยป่าสุดสุดเยยอ่ะค่ะ