ปักกลดกลางป่ากระดาษ/หมอนไม้ (เนชั่นสุดสัปดาห์ ฉบับ832)

          เพราะอากาศร้อนจัดเมื่อหลายวันก่อน ตอนเปิดพัดลมจึงไม่ทันสังเกตว่ามีอะไรอยู่ในนั้น อันที่จริงต้องบอกว่าไม่เคยมองเลยว่าในพัดลมจะมีอะไรเข้าไปอยู่ได้ เพราะรูปทรงของพัดลมนั้นโปร่ง มีเพียงใบพัดสามใบที่ทำหน้าที่ให้ความเย็นหลังจากเสียบปลั๊กและกดปุ่ม

            พออากาศเริ่มเย็นจากแรงลม หูจึงได้ยินเสียงอะไรบางอย่างมาจากในพัดลม แวบแรกที่ยังไม่ทันเห็นอะไร จิตปรุงไปก่อนเลยว่า ใบพัดมีปัญหา แต่พอหันมามองกลับเห็นจิ้งจกตัวหนึ่งตัวสั่นอยู่ในตะแกรงของพัดลม วินาทีนั้นฉันรีบกดปุ่มปิดพัดลมทันที จิตคิดไปว่า โชคดีที่จิ้งจกไม่โดนใบพัดปั่นจนร่างฉีกกระจาย

            หลังจากใบพัดสามใบค่อยๆ หยุดการหมุนจนกระทั่งนิ่ง จิ้งจกยังคงตัวสั่น มันคงไม่แน่ใจว่าควรไปทางไหนดี ฉันเคาะๆ ตะแกรงพัดลม พยายามให้มันกระโดดออกมา แต่มันยังลังเลในความปลอดภัยว่า ถ้ากระโดดออกมา ตัวโตๆ ที่ดูมันอยู่จะทำอะไรมันอีกหรือเปล่า มันยังไม่หายกลัวจากใบพัดขนาดยักษ์สามใบเป็นแน่

          สักพัก เมื่อไม่ไปกดดัน มันก็กระโดดลงมาเอง แปะลงบนพื้น ฉันเห็นตัวมันยังสั่นอยู่ไม่หาย นึกถึงตัวเองว่าถ้าเป็นจิ้งจก คงจะกลัวมากเช่นกัน เหมือนอยู่ในสงคราม เป็นสงครามกับพัดลมที่ไม่อาจพัดได้ด้วยตนเอง ต้องถูกสั่งการอีกครั้งหนึ่งจกผู้กดปุ่ม ผู้กดปุ่มก็ถูกสั่งการอีกครั้งหนึ่งจากความร้อน ความร้อนของอากาศก็ถูกสั่งการอีกครั้งหนึ่งจากแรงกดอากาศ แรงกดอากาศก็ถูกสั่งการอีกครั้งหนึ่งจากธรรมชาติ และธรรมชาติก็ถูกสั่งการจาก...

            โลกของการเบียดเบียนกันอย่างตั้งใจและไม่ตั้งใจจึงเกิดเป็นเช่นนี้เอง แม้ว่าฉันไม่ได้ตั้งใจที่จะทำร้ายจิ้งจก แต่ถ้าบังเอิญจิ้งจกถูกใบพัดลมฉีกร่าง ฉันคงเสียใจไปอีกนานที่ขาดสติตอนเปิดพัดลม

            สติ หรือ การระลึกได้ จึงเป็นดั่งอาจารย์ใหญ่จริงๆ และสัมปชัญญะ หรือ การรู้ชัด เมื่อเรามีทั้ง สติสัมปชัญญะ ก็ช่วยป้องกันเหตุการณ์ร้ายๆ ได้ก่อนที่เราจะทำอะไรไปโดยไม่รู้ตัว

            ความไม่รู้ตัวจึงเป็นสิ่งอันตรายมากกว่าสิ่งอื่นใด

          ลองพิจารณาดูง่ายๆ ก็ได้ว่า ถ้าเราไม่รู้ตัวว่าขณะนี้ อากาศร้อนนะ และระลึกไม่ได้ว่า มีร้อนก็ต้องมีเย็น ร้อนมาก อีกไม่นานฝนก็ตก แต่ในขณะอากาศร้อน เราก็อยากซื้อแอร์ ในเวลานั้นต่อให้ใครพูดว่า แอร์ทำให้โลกร้อนมหาศาล ก็ไม่มีทางฟังขึ้น เพราะจิตกำลังอยากซื้อแอร์ พอซื้อแอร์มาแล้ว ฝนตก เสียตังค์ค่าแอร์ไปแล้ว ตัวเองก็พูดไม่ออกว่าเป็นคนรักษ์โลก จะช่วยโลก แม้แต่ตัวเองยังอดทนความร้อนเล็กๆ น้อยๆ ไม่ได้จะไปช่วยอะไรกับโลกใบนี้ที่กว้างใหญ่ไพศาล

            ชีวิตคนเราจึงเป็นเช่นจิ้งจกในพัดลม (รวมทั้งข้าพเจ้าด้วย)  ที่คิดว่าตัวเองอยู่ในที่โปร่งโล่ง แลดูปลอดภัย แต่หารู้ไม่ว่ากำลังอยู่ในกรงขังขนาดใหญ่ และมีใบพัดที่อาจจะมีใครสั่งการให้มันหมุนเมื่อไหร่ไม่รู้ และถ้าเราหลบไม่ทัน ก็ถูกใบพัดฉีกร่างกระจุย

            ธรรมชาติยิ่งใหญ่เกินกว่ามนุษย์จะรู้ทัน ถ้าเราไม่หัดรู้ตัว เราจะตกหลุมพลางความต้องการของเราเอง