พิมพ์หน้านี้
|
คุณเคยไหม ที่ทุกครั้งเวลาคุณมองของฝากจากที่ใด ที่คุณเคยได้ซื้อติดมากลับบ้านมา แล้วทำให้คุณนึกถึงบรรยากาศของคืนวันที่คุณมีอดีตร่วมกันกับมัน ฉันเป็น ... ทุกวัน ๆ ในบ้านฉัน "รัสเซีย" ไม่เคยห่างไกลฉันเลย รัสเซีย อยู่ข้างประตู - รัสเซียอยู่บนชั้นหนังสือ - รัสเซียในครัว - รัสเซียขอบหน้าต่าง และอีกหลาย ๆ รัสเซีย นี่ยังไม่นับว่าในแต่ละวันฉันกลายเป็นพลเมืองโลก เพราะทุกซอกทุกมุมต่างมีของฝากจากทั่วโลกวางซ่อนตัวอยู่ และฉันก็รู้ว่ามันอยู่ตรงไหน แต่สำหรับวันนี้ ฉันขอเขียนถึงมอสโก เมืองอันเป็นที่รักที่ฉันได้ไปใช้เวลาอยู่ที่นั่นถึงสองปีในช่วงเริ่มศตวรรษใหม่ ใครที่มาบ้านฉันก็จะต้องทักถึงที่มาของตุ๊กตาไม้ 6 ตัวนี้ ที่อยู่บนชั้นหนังสือ ตุ๊กตา 6 เจ้าหญิง เป็นตุ๊กตาสำหรับใส่ขวดเหล้า ซึ่งสามารถถอดส่วนหัวออกได้ และช่วงตัวเปิดออกมาใส่ขวดได้ ส่วนใหญ่จะเป็นขวดขนาดใหญ่กว่าขวดวอดก้า ฉันจำได้ว่า ได้ว่าไปเดินที่ตลาดอิซไมโลว่า ซึ่งเป็นตลาดขายของช่วงวันหยุดแล้วได้ไปค้นพบศิลปินขี้เมา ชื่อ นายสตานิสลาฟเข้า ฉันตกหลุมรักงานของนายขี้เมา กลิ่นตัวแรงคนนี้เสียจนจำต้องยอมเข้าไปพูดสั่งให้เขาทำงานให้อยู่ได้เป็นนานสองนาน ตลอดเวลา 2 ปีที่อยู่ที่มอสโกนั้น ฉันได้พยายามแวะเวียนไปตลาดนั่น แล้วก็สั่งนายสตานิสลาฟให้แกะเกลา ตุ๊กตาแบบ Matryoshka ออกมาให้ฉัน ซึ่งเขาก็มักจะใช้เวลาที่เหลือจากการดื่มเหล้ามาแกะให้ฉัน 1 ตัว ต่อหนึ่งเดือน ใจจริงฉันอยากจะเร่งให้เขาทำให้เร็วกว่านั้น แต่เขาบอกว่า ตุ๊กตาแต่ละตัวที่เขาทำเขาต้องศึกษาค้นคว้าจากหนังสือนิทานพื้นบ้าน เพื่อให้ตุ๊กตาเจ้าหญิงทุกตัว มีรายละเอียดที่ไม่เหมือนกัน (ถ้าดูใกล้ ๆ จะเห็นเจ้าหญิงแต่ละตัวมีเครื่องประดับและอาภรณ์ต่างกัน) ตุ๊กตาหนึ่งตัวมีค่าแรงการทำงาน 45 ดอลล่าร์ พักหลังสตานิสลาฟขอขึ้นราคาเนื่องจาก เขาคงมันใจแน่แล้วว่า ฉันนั้นเป็นหมูที่ยังไง ๆ ก็ยอมถูกเชือดเพราะอยากได้งานเขาอยู่ดี ฉันจำได้ว่าตัวสุดท้าย (ตัวเล็กที่สุดด้านหน้า) ฉันต้องจ่ายให้เขาถึง 100 ดอลล่าร์ เป็นตุ๊กตาตัวที่ฉันผิดหวังมากที่สุด เพราะเขาไม่ได้ตั้งใจทำเอาเสียเลย อย่างไรเสีย ด้วยความรักที่ฉันมีต่องานของเขา ทำให้เพื่อนร่วมงานสองสามคนของฉัน อดไม่ได้ที่จะสั่งทำตุ๊กตาแบบนี้เป็นสมบัติส่วนตัวด้วย คนละตัวสองตัว ฉันภูมิใจมาก เพราะเชื่อมั่นเหลือเกินว่าไม่มีใครมีตุ๊กตาหน้าตาแบบนี้อีกแน่นอน (เพราะคงไม่มีใครไปเจอหรือยอมไปเสวนากับพ่อผ้าขี้ริ้วห่อทอง ขี้เมาแสนเหม็น คนนี้อีกเป็นแน่)
ของรักชิ้นต่อไป เป็นตุ๊กตาแม่ลูกดก Matryoshka ตุ๊กตาแม่ลูกดกตาหวานสองชุดนี้ ก็เป็นผลงานของผ้าขี้ริ้วห่อทองคนเดิมอีกเช่นกัน เรียกได้ว่าตั้งแต่ฉันเจอผลงานของพ่อคนนี้เข้า ฉันไม่เคยเยี่ยมกราย หรือคิดแม้แต่จะซื้อตุ๊กตาแม่ลูกดกที่มีสไตล์ยอดนิยมแบบพื้นบ้านนั่นเลย ฉันรู้สึกว่ามันเชยสิ้นดี แต่นั่นแหละ ตุ๊กตาสั่งทำพิเศษแบบนี้ ราคาก็แพงกว่ากันหลายเท่าตัว ฉันเลือกสั่งทำเอาไว้หลายชุด โดยฉันจะเลือกสี และแบบเครื่องประดับของตุ๊กตาเอง เพื่อนำเป็นของฝากให้ใครต่อใครที่ฉันนึกถึงกันไปหลายชุด เหลืออยู่ก็แต่สองชุดนี้ จำได้ว่าจ่ายไปตอนนั้นชุดละประมาณ 30 ดอลล่าร์ สตานิสลาฟทำตุ๊กตาเล็ก ๆ ข้างในให้ฉันมากเป็นพิเศษหน่อย คือมีอีก 15 ตัวข้างใน ตัวเล็กสุดเล็กมาก ขนาดใหญ่กว่าเม็ดข้าวสารนิดนึง ตอนนี้เหลือตัวข้างในไม่ครบ 15 ตัวแล้ว เพราะตอน *หมายเหตุ* ศิลปินงานประเภทฝีมือส่วนใหญ่จะลงลายเซ็นสลักกำกับเอาไว้ที่ใต้ตัวตุ๊กตารับประกันคุณภาพอีกด้วย ใครจะรู้ว่าวันนึง พ่อสตานิสลาฟของฉันจะกลายเป็นศิลปินระดับโลก (ถ้าแกไม่ตับแข็งตายไปเสียก่อนน่ะนะ) ของของฉันอาจจะมีราคาล้ำค่าก็ได้ ของฝากชิ้นนี้อาจจธรรมดาไป แต่เป็นของรักของฉันเลยนะนั่น - หนังสือนิทานพื้นบ้านรัสเซียอันแสนจะสนุก จำได้ว่าซื้อมามากกว่านี้ แต่สุดท้ายย้ายบ้านไปมาเหลือมาแค่นี้ แถมทิฟฟานี่ อดีตสุนัขของฉัน (ก็ทีแฟนเก่ายังเรียกว่าอดีตแฟนได้เลย ตอนนี้หล่อนกลายไปเป็นหมาของคนอื่นแล้ว ฉันก็อยากจะเรียกว่าเป็นอดีตสุนัขบ้าง จะเป็นไรไป) กัดเล่นเสียจนยับไปหมด ฉันชอบอ่านนิทานพื้นบ้านของรัสเซีย มันสนุกดีไม่แพ้นิทานอีสปที่เคยอ่านตอนเด็ก ๆ เชียวหละ ที่สำคัญรูปวาดสไตล์พื้นบ้านที่มีสีสันสวยงามนั้น ให้บรรยากาศรัสเซียมาก ๆ อ่านไปยิ้มไป หอมกลิ่นรัสเซีย
ชิ้นต่อไปเป็นแม็กเน็ทติดตู้เย็น (ต้องขออภัยที่ถ่ายรูปออกมาได้น่าเกลียดมาก ขอโยนความผิดให้กล้องห่วย ๆ แล้วกัน) ที่จริงมีมากกว่านี้ แต่ฉันเอาเซ็ทที่มันเข้ากันออกมาใช้ ที่เหลือเอาไว้แจกจ่ายเป็นของฝากคนอื่น ๆ อันที่ฉันชอบมากที่สุดเห็นจะเป็นอันบนสุดที่มีรูปผู้หญิงส่งสัญญาณ "เนีย บอลตาอี" (don't speak!) เป็นสัญญลักษณ์ของการปฏิบัติตนในช่วงที่อยู่ภายใต้การปกครองระบอบคอมมิวนิสต์ การพูดอะไรสุ่มสี่สุ่มห้าอาจจะนำภัยมาสู่ตนและครอบครัวได้ ประมาณนั้น
อัลบั้มรูป 100 ปี (จริง ๆ ร้อยกว่าปีด้วยซ้ำ)
อัลบั้มเก่าแก่ปกกะหยี่สีเขียวเข้มสวยสง่า บนปกมีโลหะชุบทองเป็นรูปช่อดอกไม้ อัลบั้มรูปข้างในมีแผ่นกระดาษหน้าขอบทองบ่งบอกว่าไม่ใช่ของที่จะมีใช้กันในบ้านของบุคคลธรรมนี้ ด้านในมีภาพบุคคลในครอบครัวของใคร ฉันก็ไม่ทราบ อยู่ข้างในหลายสิบภาพ ข้างหลังมีลายมือเขียนถึงผู้รับ หากจะคาดเดาเวลาจากภาพถ่าย และวันเดือนปีที่สลักไว้ข้างหลังภาพ ก็จะสามารถคำนวณอายุคร่าว ๆ ราว ๆ ร้อยกว่าปี ฉันเจอเข้าที่ตลาดของเก่าที่ฉันแวะเวียนไปเกือบทุกอาทิตย์ ผู้ขายเป็นตาแก่ ที่ขนเอาสมบัติที่บ้านมาขายแลกเงินเพราะความยากจน ฉันจำได้ว่าตาคนขายไม่รู้จะเรียกราคาอย่างไร เพราะขายของไม่เป็น จึงหันไปถามพ่อค้าหนุ่มหน้าตาขี้โกงข้าง ๆ แล้วหันมาบอกฉันว่า 200 ดอลล่าร์ ฉันจำได้ว่าถึงแม้จะสงสารคุณตาคนนั้นสักเพียงใด ฉันก็ไม่ชอบขี้หน้าหนุ่มร้านข้าง ๆ และความเจ้าเล่ห์เห็นคนต่างชาติอย่างฉันเป็นถุงเงินถุงทอง ฉันก็บอกคุณตาแกไปว่าฉันไม่มีเงินติดตัวมากขนาดนั้น แต่ฉันจะจ่ายให้ 40 ดอลล่าร์ เท่านั้น คุณตานั่งคิดนึงหนึ่งแล้วก็ตกลงใจขายให้แก่ฉัน ฉันจำได้ว่าเดินจากมาด้วยความรู้สึกแปลก ๆ ใจหนึ่งดีใจที่ได้ของมาในราคาถูก อีกใจหนึ่งก็สงสารคุณตา เพราะมันอาจจะเป็นมรดกตกทอดที่มีค่าทางจิตใจของคุณตามากกว่าจะมาเป็นเครื่องประดับบ้านของฉันเฉย ๆ ก็ได้
แจกัน Porcelain ลายดอกไม้ พร้อมจานรอง เป็นของเก่าทำในโปแลนด์ (สังเกตได้จากลายเซ็นที่พิมพ์ประทับไว้ข้างใต้) คงเป็นสมบัติของบ้านใดบ้านหนึ่งที่เอาออกมาขายเอาเงินไปซื้ออาหารอีกนั่นหละกระมัง จานรองนั้นได้หายไปไหนไม่อาจทราบได้ คาดเดาเอาว่า แม่บ้านคนหนึ่งคนใดของฉันอาจจะรู้เท่าไม่ถึงการเอาไปเป็นที่เขี่ยบุหรี่แล้วอาจทำหลุดมือตกแตกแล้วไม่กล้าบอกฉัน (เหมือนกับที่พวกหล่อนชอบรีดผ้าไหม้แล้วเอาไปซ่อนไว้) ก็เป็นได้ ฉันว่าสีสันมันน่ารักดี
ชุด Porcelain ลายน้ำเงินขาว ของ Lomonosovsky เป็นของผลิตจากโรงงานผลิตโพซลินชื่อดัง โลโมโนซอฟสกี้ ไม่ได้เป็นของมีราคาค่างวดแพงอย่างยี่ห้อดัง ๆ ในยุโรป ฉันจำได้ว่าชุดเซ็ทชาอันประกอบด้วย เหยือกชาเล็ก ๆ ขนาด 2 คน 1 ใบ เหยือกนม 1 ใบ โถน้ำตาล 1 โถ แก้วพร้อมจานรอง 6 ชุดนี้ และที่ใส่คุ้กกี้อีก 1 ใบ ฉันซื้อมาในราคาประมาณ ไม่น่าจะเกิน 250 ดอลล่าร์ หลังจากการย้ายบ้าน จานรองและถ้วยชาแตกไปอย่างละ 2 ใบ และฉันมาทำแตกเสียเองอีก 1 ใบ ฉันรู้สึกเสียดายจริง ๆ ที่ไม่ได้ซื้อมามากกว่านี้ เพราะว่าวันหนึ่ง ฉันเจอเจ้าโพซลินลายเดียว ผลิตจากโรงงานเดียวกันนี้ บนห้างหรูในเมืองเบอร์ลิน ที่นั่นตั้งราคาขายสูงเสียจนฉันแทบอยากบินกลับมอสโกไปซื้อมาเสียเดี๋ยวนั้นอีก 1 ชุดเสียเลย สรุปแล้ว ชุดชาของฉันมีราคาสูงขึ้นตั้ง 5 เท่าจากราคาที่ฉันซื้อมาจากตลาด ฉันหวังว่าแม่ค้าในตลาดอิซไมโลว่า จะไม่รู้ข้อเท็จจริงอันนี้ เพื่อที่ว่าวันหนึ่งวันใดในเร็ววันนี้ ฉันจะได้กลับไปซื้อใหม่ในราคากันเองแบบดั้งเดิมอีก
เหยือกไวน์ Gzhel ไก่แดง อันที่จริง กะเชล เป็นชื่อเรียกผลิตภัณฑ์เซรามิกที่ทำเป็นลวดลายน้ำเงินขาว แต่อันนี้ฉันจำชื่อเรียกศิลปะการเพนท์แบบสีแดงบนเซรามิกไม่ได้เสียแล้ว เลยขอเรียกชื่อนี้แทน เหยือกใส่ไวน์อันนี้มีความพิเศษตรงที่ เมื่อรินไวน์ หรือน้ำออกมา จะมีเสียงไก่ร้องก๊อก ๆ น่ารักมาก ฉันกับเพื่อนร่วมงานเลยตกลงปลงใจจ่ายเงินแลกมากันคนละหนึ่ง ตัว จำได้ว่าขณะนั้นน่าจะมีราคา สัก 30-40 ดอลล่าร์ Cafe Terrace at Night by Vincent Vangogh ภาพเลียนภาพเขียนสีน้ำมันชื่อดังที่ศิลปินไม่มีชื่อ วางขายในแกลอรี่กลางแจ้ง ริมฝั่งแม่น้ำ Moskva แน่นอน แม้จะไม่ใช่ของแท้ แต่สีสันและเส้นสายทุกจุดที่ศิลปินบรรจงแต่งแต้มนั้น ดึงดูดใจผู้ได้พบเห็นมากนัก ฉันยอมควักกระเป๋าจ่าย 40 ดอลล่าร์ เพื่อที่จะได้ภาพเขียนสีน้ำมันขนาดเท่าสมุดวาดภาพชิ้นนึง ทุกครั้งที่ฉันเดินผ่านมักจะให้อารมณ์พิเศษเสมอ อ้อ อันนี้อีกอันนึงที่พลาดไม่ได้ เป็นของฝากที่เป็นห่วงผูกคอมา 7 ปีกว่าแล้ว ตั้งใจจะไปซื้อตั๋วดูบัลเล่ต์ ดันได้เจ้าตัวนี้มา คุณคงรู้นะว่าฉันรู้สึกยังไง ก็ดูท่ามันสิ ไม่มีคำอธิบายเลยน่ะ
อันที่จริง ของสะสมจากมอสโกมีมากกว่านี้ แต่ได้แตกหักเสียหาย และสูญหายไปมากในช่วงระหว่างการย้ายบ้าน หนังสือต่าง ๆ จากพิพิธภัณฑ์ ภาพเขียนลอกเลียนภาพเขียนชื่อดังของจริง ที่มีอยู่ตามพิพิธภัณฑ์มีชื่อในรัสเซีย และกาชาแบบที่เรียกว่า ซาโมว่า เครื่องประดับทำจากดินเผา และอำพัน นาฬิกาพก กระติกน้ำสไตล์คอมมิวนิสต์ และอื่น ๆ อีกมากมาย ฉันไม่ได้ถ่ายรูปไว้ และมันก็ไม่ได้ดูสวยงามอะไรไม่น่าดูชม หากแต่มีคุณค่าทางจิตใจสำหรับฉันมากมายเหลือเกิน คุณรู้มั้ย ขณะนั่งเขียนเอนทรี่ฉันหอมกลิ่นอะไร ฉันหอมกลิ่นมอสโก ฉันหอมกลิ่นความทรงจำ...
|