ผู้พยายามอพยพหลบหนีเข้าเมือง

ชาวพม่าผู้พยายามหลบหนีเข้าเมืองเพื่อมาทำงานที่ภาคใต้ของประเทศไทย แต่ต้องเสียชีวิตในรถตู้คอนเทนเนอร์ถึง 54 คน เป็นเหตุการณ์น่าเศร้าสลด

ไม่อยากจะนึกถึงสภาพของผู้คนจำนวนมากที่หมดทางทำกินในบ้านเกิดของตนเอง จนต้องทิ้งบ้าน ทิ้งครอบครัวไปหาโอกาสที่อื่น ใครจะคิดว่าจะต้องจบชีวิต ในรถที่มีพื้นที่แคบๆ เพราะไม่มีอากาศหายใจ

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับชาวพม่านี้ เตือนความทรงจำโศกนาฏกรรมแบบเดียวกันที่เกิดขึ้นที่ประเทศอังกฤษ เมื่อ 7 ปีก่อน เหตุการณ์ต่างกรรม ต่างวาระ ต่างสถานที่ แต่เรื่องราวช่างใกล้เคียงกันเหลือเกิน

หรือประวัติศาสตร์ของคนตัวเล็กตัวน้อยบนโลก ที่ขาดโอกาสทางเศรษฐกิจและสังคม จะต้องเจอชะตากรรมคล้ายๆกัน

เมื่อเดือนมิถุนายน คศ 2001 ที่เมืองโดเวอร์ ของประเทศอังกฤษ ท่ามกลางความมืดและอุณหภูมิร้อนจัด ชาวจีนที่เบียดเสียดกันอยู่ในตู้รถคอนเทนเนอร์ ต่างพยายามทุบประตูเหล็ก เพื่อส่งสัญญาณว่าไม่มีอากาศหายใจ และทนไม่ไหวกับสภาพอากาศอบอ้าว แต่ความพยามไม่เป็นผล และเมื่อเจ้าหน้าที่ศุลกากรเปิดประตูเหล็กออก จึงเห็นว่ามีคนนอนตายถึง 58 คนโดยมีผู้หญิงรวมอยู่ด้วย 4 คน

นายแจ๊ค สตรอว์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยของอังกฤษ ณ เวลานั้น อธิบายว่า เป็น

การตายที่อนาถที่สุด  แต่ในขณะเดียวกันคำกล่าวของรัฐมนตรีอังกฤษผู้นี้เท่ากับการสะท้อนความเป็นรัฐของอังกฤษ ที่ต้องการส่งสัญญาณเตือนอย่างเฉียบพลัน ไปถึงผู้คนจำนวนมากที่ต้องการหลบหนีเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมาย (illegal immigrants)

ผู้เสียชีวิตทั้ง 58 คนเหล่านั้น เป็นชาวจีน ที่รอนแรมจากทะเลทางฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของจีน โดยมีจุดหมายว่าจะไปขึ้นรถบรรทุกที่เมืองรอตเตอร์ดามที่ฮอลแลนด์  และจะต่อไปที่อังกฤษ ชาวจีนสองคนที่รอดชีวิต จากเหตุการณ์ในวันนั้นบอกว่า ตอนที่อยู่ในตู้คอนเทนเนอร์นั้นแทบจะหมดลมหายใจอยู่แล้วเพราะว่าพัดลมปรับอากาศในรถไม่ทำงาน

หกเดือนถัดไป คนขับรถบรรทุกชาวดัตช์ถูกตัดสินจำคุกไปแล้วในข้อหาสังหารหมู่ครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์อาชญากรรมของอังกฤษ โดยมีความผิดฐานทำให้ผู้หลบหนีเข้าเมืองชาวจีนเสียชีวิต 58 คน โดยนายเพอร์รี่ แวคเกอร์ คนขับรถบรรทุกถูกพิพากษาว่าร่วมมือกับแก๊งค์ “หัวงู” (snakehead) ซึ่งเป็นชาวจีนที่ลักลอบค้ามนุษย์

การก่อเหตุอาชญากรรมเช่นนี้ไม่ใช่เรื่องที่จะทำกันได้แค่คนสองคน แต่หมายถึงการร่วมมือกันในระดับต่างๆ เพื่อให้เล็ดรอดจากสายตาของเจ้าหน้าที่ของรัฐ

แต่ขณะเดียวกันก็น่าจะต้องย้อนคิดว่าสาเหตุของความพยายามลักลอบหลบหนีเข้าเมืองของชาวจีนไปอังกฤษ และ ชาวพม่า มาประเทศไทยนั้นคืออะไร

อย่างกรณีของชาวพม่าที่ต้องมาเสียชีวิตในไทยถึง 54 คนครั้งนี้  ยิ่งเป็นการตอกย้ำถึงภาวะล่มสลายทางการเมืองและเศรษฐกิจของประเทศพม่าเอง จึงทำให้ต้องตัดสินใจมาตายดาบหน้าที่เมืองไทย

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนี้อาจจะเป็นเพียงแค่เศษเสี้ยวของอีกหลายโศกนาฏกรรมที่กำลังจะตามมาอีกในอนาคต ถ้ายังมีคนจำนวนมากถูกทิ้งให้เผชิญชะตากรรมเพราะหมดโอกาสทำมาหากินในประเทศตนเอง ในขณะที่มีความต้องการจากประเทศที่ได้ชื่อว่า “พัฒนามากกว่า” (more developed) เพื่อใช้แรงงานราคาถูกกว่าจากกลุ่มผู้หลบหนีเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมายเช่นนี้

ในด้านมนุษยธรรมแล้วน่าจะมีวิธีการคุ้มครองกลุ่มคนที่พยายามสร้างโอกาสให้กับตนเองเหล่านี้ แทนที่จะมองเห็นว่าพวกเขาเป็นภาระแต่เพียงด้านเดียว