สืบเนื่องมาจากการชงของคุณ madman (ขออ้างอิงหน่อยนะ) ให้เล่าเรื่องที่ไปปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน ตอนแรกกะว่าจะไม่เขียน..ไหนๆก็ไหนๆแล้ว...ก็เลยมานั่งเขียนภาค 2 ต่อ แต่ไม่รู้ว่าจะทำให้เกิดแรงบันดาลใจให้ทำอะไรดีดีได้รึเปล่านะคะ 555
…
อย่างที่บอกไปแล้วในภาคแรกค่ะ ว่าเรื่องวิปัสสนา หรือ ธรรมะนั้นเป็นเรื่องที่ผู้ปฏิบัติคงจะต้องลองสัมผัสและเข้าใจด้วยตนเอง  เพราะจริงๆแล้ว เวลาเราฟังจากคนอื่น หรือ อ่านหนังสือ แล้วนั่งเทียนนึกเดาเอาเอง คงไม่เข้าใจลึกซึ้งแจ่มแจ้งเท่าเราสัมผัส ตระหนัก และสำเหนียกด้วยตนเอง ดังที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้ในกาลามสูตร 10 ประการคือ
1. อย่าเพิ่งเชื่อตามที่ฟังๆ กันมา
2. อย่าเพิ่งเชื่อตามที่ทำต่อๆ กันมา
3. อย่าเพิ่งเชื่อตามคำเล่าลือ
4. อย่าเพิ่งเชื่อโดยอ้างตำรา
5. อย่าเพิ่งเชื่อโดยนึกเดา
6. อย่าเพิ่งเชื่อโดยคาดคะเนเอา
7. อย่าเพิ่งเชื่อโดยนึกคิดตามแนวเหตุผล
8. อย่าเพิ่งเชื่อเพราะถูกกับทฤษฎีของตน
9. อย่าเพิ่งเชื่อเพราะมีรูปลักษณ์ที่ควรเชื่อได้
10.อย่าเพิ่งเชื่อเพราะผู้พูดเป็นครูบาอาจารย์ของตน

ด้วยเหตุผลดังกล่าว ก็เลยเป็นจุดเริ่มความสนใจในการศึกษาค่ะ คงต้องขอออกตัวก่อนว่าไม่ได้เป็นผู้รู้ลึกซึ้งแต่อย่างใด ก็ยังคงเป็นแค่ผู้หญิงธรรมดาๆที่นั่งบ่นทุกครั้งเวลารถติด เพียงแต่ต้องการแบ่งประสบการณ์ที่มี (เท่าหางอึ่งน้อย) ให้เพื่อนๆฟัง  หากมีข้อผิดพลาดในจุดไหน ประการใด หรือมีส่วนไหนที่ไม่เหมาะสม ต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วยค่ะ

ส่วนตัวแล้วเริ่มต้นจากการอ่านหนังสือ ไอน์สไตน์พบ พระพุทธเจ้าเห็น โดยทันตแพทย์สม สุจีรา ซึ่งอย่างที่เคยบอกไปแล้วค่ะว่าหนังสือเล่มนี้ตอบคำถามในใจได้เกือบทุกเรื่อง เป็นการนำศาสนาและวิทยาศาสตร์มาผสมผสานกันอย่างลงตัว เนื่องจากคนรุ่นใหม่อย่างเรา เอะอะก็อิงวิทยาศาสตร์ไว้ก่อน อะไรที่พิสูจน์ได้ถึงจะเชื่อ หนังสือเล่มนี้ได้กระตุ้นต่อมความคิดบางอย่างให้เกิดขึ้น โดยเฉพาะที่ว่า “อะไรที่เราไม่เห็น ใช่ว่ามันจะไม่มี” เหมือนกับมดที่เดินในสองมิติ ย่อมไม่รู้จักมิติที่สามว่าเป็นอย่างไร...แล้วเราซึ่งเป็นมนุษย์จะรู้ได้ยังไงว่าไม่มีมิติอื่นๆอีกมากมาย รวมถึงเรื่องราวต่างๆอีกมากมายที่เรายังไม่รู้

หลังจากอ่านหนังสือเล่มนี้แล้วจึงเป็นจุดเริ่มให้อ่านหนังสืออีกหลายๆเล่มตามมา และเริ่มสนใจที่จะเดินจงกรมและนั่งสมาธิด้วยตัวเอง  (เหมือนๆจะฟิต แต่ก็นั่งได้ไม่กี่วันหรอกค่ะ 555) ด้วยความที่ไม่มีใครสอน ก็เดาเอางูๆปลาๆ ไปตามเรื่อง ซึ่งตรงนี้ไม่แนะนำนะคะ อย่างน้อยถ้าจะเริ่ม ก็ควรหาอาจารย์ที่แนะนำสั่งสอนได้อย่างถูกวิธี...เหตุผลจะบอกตามมาค่ะ
...

หลังจากคิดได้ว่าควรจะหาคนสอนวิปัสสนาอย่างจริงจัง ก็ได้มีโอกาสไปปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานกับมูลนิธิศูนย์วิปัสสนาเชียงใหม่ (http://www.vipassanacm.com) ...ต้องขอขอบคุณคุณแม่ที่แนะนำค่ะ...เล่าถึงบรรยากาศซักเล็กน้อย ที่นี่จัดเป็นคอร์ส 7 คืน 8 วัน เป็นหลักสูตรของคุณแม่สิริ กรินชัย โดยการสอนของ อ.ศิริพร กรรณกุลสุนทร ผู้ที่มาปฏิบัติที่นี่จะถูกเรียกว่า “โยคี” .... ที่นี่มีกฎค่ะ...

..มือถือจะถูกเก็บทันทีที่มาถึง
..งดการพูดระหว่างโยคีโดยเด็ดขาด
..ห้ามเยี่ยมและห้ามโยคีออกนอกสถานที่ รวมถึง โยคีต้องอยู่ให้ครบ 7 คืน 8 วัน
..ห้ามเขียนและอ่านหนังสือ รวมทั้งห้ามฟังเพลง ดูทีวี
..ฯลฯ..
รวมทั้งช่วงเวลาพัก โยคีควรสำรวมและกำหนดอิริยาบถย่อยตลอดเวลา เช่นเวลาเดินก็ ขวา..ย่าง..หนอ ซ้าย..ย่าง..หนอ หรือ เวลากินก็ ตักหนอ..อมหนอ..รสหนอ..เคี้ยวหนอ..กลืนหนอ  เป็นการฝึกสติไปในตัว

กฎทั้งหมดทั้งสิ้นนี้ก็เพื่อให้ผู้เข้าปฏิบัติได้ตั้งใจปฏิบัติอย่างเต็มที่ และเอื้อให้เกิดความสงบทางจิตใจ

เพียงแค่นี้ก็เกิดปัญหาแล้วค่ะ ^^”  มีเพื่อนโยคีของเราคนนึงถึงกับแจ้งตำรวจมาจับอาจารย์...ประมาณว่าจำกัดสิทธิ เคยไปที่อื่นไม่เห็นมีอย่างงี้เลย ..อะไรประมาณเนี้ยค่ะ... อาจารย์ก็ถึงกับอึ้ง...สอนมา 20 กว่าปีไม่เคยเจอ..สุดท้ายคนนั้นก็กลับบ้านไป...ตำรวจ(ที่มาด้วยความจำใจ)ก็กลับไปเช่นกัน...โยคีที่เหลือก็ปฏิบัติกันต่อไป เหตุการณ์นี้คงจะสะท้อนอะไรหลายๆอย่าง..ไม่ขอพูดถึงละกันค่ะ แต่รับประกันว่าเป็นรุ่นที่อาจารย์คงจดจำไปอีกนาน 555

เคยได้ยินคนเล่ามาว่าปกติ 3 วันแรกของการปฏิบัติจะลำบากลำบนที่สุด เรียกว่าเป็นช่วงปรับตัวก็คงได้ ทั้งปวดเมื่อย ทั้งฟุ้งซ่าน ด้วยความที่เดินจงกรมและนั่งสมาธิตลอดวัน ที่โหดกว่านั้นคือช่วง 3 วันแรกอากาศที่เชียงใหม่ดันหนาวขึ้นมาผิดปกติ โอ้โห ช่างเป็นบทพิสูจน์แท้ๆ ยิ่งตื่นตอนตี 4 โยคีทั้งหลายถึงกับขนผ้าห่มเข้าไปนั่งสมาธิกันทีเดียว...ก็มันหนาวหนอๆ  ส่วนตัวแล้วสิ่งที่เป็นกำลังใจได้อย่างดีใน 3 วันแรกก็คือคุณลุงแก่ๆคนนึงค่ะ อายุแกก็คง 70 กว่าแล้ว เวลาเดินจงกรมแกต้องใช้ไม้เท้าเดินด๊อกแด๊กๆ เห็นแล้วมีกำลังใจอย่างแรง เพราะเราแข็งแรงกว่าแกตั้งมากมาย จะยอมแพ้ลุงได้ไงเนี่ย...

สุดท้ายทุกคนก็สามารถผ่าน 3 วันอันตรายมาได้ค่ะ เข้าวันที่ 4 จิตก็จะเริ่มสงบขึ้น กำหนดได้ดีขึ้น ที่นี่ใช้การกำหนดแบบ ยุบ-พอง สำหรับการทำวิปัสสนาค่ะ โดยปกติแล้วแต่ละสำนักอาจจะมีการบริกรรมต่างกันไป อันนี้แล้วแต่สะดวกค่ะ สุดท้ายเชื่อว่าจุดมุ่งหมายก็คือที่เดียวกัน เหมือนเราจะไปที่ไหนซักที่ คนนึงอาจจะสะดวกไปทางรถ อีกคนอาจจะไปทางเรือ หรือ เครื่องบิน แต่ในที่สุดเราก็จะถึงที่หมายที่เดียวกัน

ช่วงที่ไป..โชคดีจริงๆ... เป็นช่วงของวันมาฆบูชาพอดี ได้ฝึกสมาธิกันเต็มที่ เพราะวัดที่อยู่ใกล้ๆมีเทศน์มหาชาติตลอดทั้งวันทั้งคืน ^^”  เทศน์เฉยๆคงไม่เป็นไร  มีช่วงเบรคที่เค้าจะเล่าเรื่องชูชกแบบตลกๆ เป็นภาษาเหนือให้ชาวบ้านฟัง เพื่อนโยคีเราบางคนนั่งสมาธิอยู่ถึงกับยิ้มอย่างเปิดเผย..หัวเราะได้คงหัวเราะไปแล้ว (อันนี้ขอยืมรูปถ่ายมายืนยัน 555) สมาธิถึงกับแตกซ่าน... แต่ถือว่าเป็นวันที่ทุกคนคงจะอิ่มอกอิ่มใจและอิ่มบุญกันถ้วนหน้า เพราะได้เวียนเทียนและนั่งสมาธิร่วมกัน

จับได้คาหนังคาเขาเลย

นั่งสมาธิคืนวันมาฆบูชา นำโดยอ.พิชัยและอ.ศิริพร

คืนสุดท้ายอาจารย์ใจดีแจกมือถือคืน รวมทั้งให้โยคีพูดจากันได้ โอ้โห นกกระจอกแตกรังมันเป็นหยั่งงี้นี่เอง จริงๆเป็นช่วงที่ดีนะคะ เพราะทำให้เรามีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์รวมทั้งความในใจที่เก็บมา 7 วัน บางคนมาปฏิบัติเพราะผ่านประสบการณ์เฉียดตายมาก็มี...ปวดขากันมากมายแค่ไหนก็มาบ่นกันตอนนี้ล่ะค่ะ บางคนก็มาสารภาพว่าผมเข้าใจว่าวัฏสงสารมันเป็นยังไง ก็ตอนเดินจงกรมเนี่ยละครับ มันเดินไม่สิ้นสุดซักกะที อิๆๆ

ผลที่ได้จากการปฏิบัติ...นอกจากความสงบทางใจแล้ว การที่เราได้อยู่กับตัวเอง ก็ทำให้ได้คิดและปลงอะไรหลายๆอย่างได้เหมือนกัน แม้จะไม่ถึงนิพพาน แต่สิ่งสำคัญที่ได้รับก็คือการเจริญสติ ซึ่งสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ เวลาตาเราเห็นอะไร หูได้ยินอะไร  เกิดความรู้สึกอย่างไร ก็สักแต่ว่า เห็นหนอ ยินหนอ รู้หนอ
เมื่อเราเจริญสติได้ เราก็จะเห็นความดับ เมื่อเราเห็นความดับ กิเลสก็จะหายไป
...
แต่ถ้าเราไม่ได้ฝึก...เมื่อเกิดความรู้สึก มันก็จะคงอยู่ตลอดไป...
รู้สึกเสียใจ ก็จะเป็นทุกข์ตลอดไป
รู้สึกหงุดหงิด โมโห ก็จะหงุดหงิด โมโหตลอดไป
...
หากเราพยายามกำหนดสติแล้ว...เราก็จะเริ่มเห็นทุกอย่างเป็นอนิจจัง
ทุกอย่างเกิดขึ้น..ตั้งอยู่..แล้วก็จะดับไป
มันเป็นของมันอยู่อย่างนี้
ไม่ควรไปยึดมั่นถือมั่นเป็นจริงเป็นจัง
ไม่ยึดมั่นว่าเป็นตัวกูของกู
...
ลองนำไปปฏิบัติดูนะคะ ส่วนตัวแล้วก็พยายามทำอยู่เหมือนกัน คงต้องใช้เวลา แต่เริ่มวันนี้ก็ยังดีกว่าไม่เริ่มเลย ^^ ดังที่อ.ศุภวรรณ เขียนไว้ในหนังสือ ไอน์สไตน์ถาม พระพุทธเจ้าตอบ ว่า
“การเข้าถึงพระนิพพานเป็นเรื่องทักษะโดยตรง เหมือนการเกิดของตัก ถ้ามัวแต่ยืน เดิน นอน ไม่ยอมนั่ง ตักย่อมไม่เกิด การนั่งเพื่อให้เกิดสภาวะของตัก จึงเป็นเรื่องทักษะ เริ่มจากการหัดหย่อนก้น นั่งยองๆจนสามารถนั่งติดพื้นติดเก้าอี้ได้จริงๆ ตักย่อมเกิดได้ง่ายๆ เมื่อยอมนั่งเท่านั้น”

ทีนี้ที่เคยบอกไว้ว่า ถ้าจะเริ่มปฏิบัติ ก็ควรหาอาจารย์ที่แนะนำสั่งสอนได้อย่างถูกวิธี…เหตุผล (ที่คิดเอาเอง) มันก็มีอยู่ว่าเวลาที่เราทำวิปัสสนากรรมฐานนั้น อาจเกิด กิเลสที่เกิดขึ้นมาจากการปฏิบัติวิปัสสนา ที่เรียกว่า วิปัสสนูปกิเลส ซึ่งอาจทำให้การปฏิบัติของเราไขว้เขวไป ถ้าไม่รู้และไม่แก้ไขแล้วก็จะติดอยู่ที่นี่ทําให้ไม่สามารถเข้าไปถึงญาณชั้นสูงได้

ขอยกคำอธิบายจากเว็บลานธรรมค่ะ <http://www.larndham.net/cgi-bin/kratoo.pl/001479.htm>

วิปัสสนูปกิเลส  คือ  อุปกิเลสแห่งวิปัสสนา ๑๐ อย่าง  ซึ่งจะเกิดแก่ผู้ได้วิปัสสนาญาณอ่อนๆ  ภาวะทั้งสิบนี้  เป็นสิ่งที่น่าชื้นชมอย่างยิ่ง  และไม่เคยเกิดมี    ไม่เคยประสบมาก่อน    จึงชวนให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจผิดว่า   ตนได้บรรลุมรรคผลแล้ว   ถ้าเข้าใจอย่างนั้น  ก็เป็นอันคลาดออกนอกวิปัสสนาวิถี    คือ  พลาดทางวิปัสสนา   แล้วก็จะทิ้งกรรมฐานเสีย  นั่งชื่นชมอุปกิเลสของวิปัสสนาอยู่นั่นเอง   วิธีปฏิบัติที่ถูกต้อง คือ  ให้รู้เท่าทันเมื่อมันเกิดขึ้น   ก็ให้กำหนดพิจารณาด้วยปัญญา  มีสติสัมปชัญญะก็แก้ไขได้
วิปัสสนูปกิเลส  ๑๐  อย่าง
1. โอภาส  แสงสว่าง   ซึ่งรู้สึกว่างามเจิดจ้า  แผ่ซ่านไปสว่างไสว  ไม่เคยมีมาก่อน
2. ญาณ  ความหยั่งรู้ที่เฉียบแหลมคมกล้า   รู้สึกเหมือนว่า จะพิจารณาอะไรเป็นไม่มีติดขัด
3. ปิติ  ความเอิบอิ่มใจ  รู้สึกเต็มเปี่ยมไปทั่วทั้งตัว
4. ปัสสัทธิ   ความสงบเย็น   เกิดความรู้สึกว่า ทั้งกายและใจสงบสนิท  เบานุ่มนวล  คล่องแคล่ว  แจ่มใสเหลือกิน   ไม่มีความกระวนกระวาย   ความกระด้าง   หนัก   ความไม่สบาย   หรือ ความรำคาญ  ขัดขืนใดๆเลย
5. สุข   มีความสุขที่ประณีต   ละเอียดอ่อน   ลึกซึ้ง   อย่างยิ่งแผ่ไปทั่วทั้งตัว
6. อธิโมกข์  เกิดศรัทธาอย่างแรงกล้า  ประกอบเข้ากับวิปัสสนา   ทำให้จิตใจมีความผ่องใสอย่างเหลือเกิน
7. ปัคคาหะ   ความเพียรที่ประกอบกับวิปัสสนา  ซึ้งพอเหมาะพอดี  เดินเรียบ  ไม่หย่อนไม่ตึง
8. อุปัฏฐาน   สติที่กำกับชัด   มั่นคง  ไม่สั่นไหว  จะนึกถึงอะไร ก็รู้สึกว่า  ระลึกได้คล่องแคล่ว  ชัดเจน  เหมือนดังแล่นไหลไปถึงหมด
9. อุเบกขา   ภาวะจิตที่ราบเรียบ  เที่ยง  เป็นกลางในสังขารทั้งปวง
10. นิกันติ   ความพอใจ ติดใจ ที่สร้างความอาลัยในวิปัสสนา  มีอาการสงบสุขุม  ซึ่งความจริงเป็นตัณหาที่ละเอียดแต่ผู้ปฏิบัติไม่สามารถจับได้ว่าเป็นกิเลส
…
มีเพื่อนโยคีรุ่นเดียวกันบางคนเกิดโอภาสขึ้นค่ะ บางคนก็เห็นเป็นแสงสว่างๆสีม่วง บางคนก็เห็นนิมิตภาพป่าไม้หรือพระพุทธเจ้า  ทุกคนต่างก็บอกว่าเห็นแล้วรู้สึกมีความสุข และอยากติดตามแสงนั้นไป ซึ่งจริงๆแล้วก็คือกิเลสนั่นเองค่ะ อาจารย์บอกว่าต้องกำหนด เห็นหนอๆ แล้วกลับมากำหนดยุบพองเหมือนเดิม เพื่อให้ภาพหายไป เพราะภาพเหล่านี้ส่วนหนึ่งสร้างมาจากจิตใต้สำนึก ภาพเหล่านี้อาจเปลี่ยนแปลงไปกลายเป็นภาพที่น่ากลัวได้ ซึ่งถ้าผู้ปฏิบัติรับไม่ได้อาจทำให้เกิดอาการที่เรียกว่ากรรมฐานแตก อาจทำให้เป็นบ้าได้นะคะ

อาจารย์เล่าให้ฟังว่าแม้แต่พระซึ่งฝึกปฏิบัติ ท่านมีสมาธิแรงกล้าจึงเกิดภาพนิมิตขึ้น(มีแต่สมาธิแต่กำลังสติน้อย) ตอนแรกก็เห็นเป็นเพียงแสง อาจารย์ก็แนะนำให้กำหนดเห็นหนอๆ เพื่อดึงสติกลับมา แต่ท่านไม่ได้กำหนดเพราะติดในภาพ มีอยู่วันนึงนั่งอยู่ดีๆ ท่านกระโดดลอยขึ้นไป 2 เมตร แล้วก็ร้องโวยวายว่า “เสือๆๆ”  กว่าจะสงบได้ถึงกับเหงื่อตกกันเลยทีเดียว ตอนหลังหลวงพี่เล่าให้ฟังว่า ไอ้แสงที่เห็นตอนแรกมันรวมตัวกันเป็นจุดดำๆ ท่านก็ส่งจิตตามไป ปรากฏว่ากลายเป็นเสือกระโดดสวนออกมา ช็อคสิท่าน แล้วภาพพวกนี้จะเหมือนจริงมากๆค่ะ หลวงพี่เล่าว่าท่านเห็นชัดถึงขนาดเห็นเงาตัวเองในตาเสือ...มิน่าล่ะ กระโดดตัวลอยซะขนาดนั้น...

เรื่องวิปัสสนูปกิเลสนี้มีอีกหลายตัวอย่างเลยค่ะที่อาจารย์เล่าให้ฟัง...แต่เนื่องจากเขียนมายาวพอสมควรแล้ว เกรงว่าจะเบื่อกันซะก่อน เลยขอจบประสบการณ์ปฏิบัติธรรมเพียงเท่านี้ค่ะ 

ขอขอบคุณทุกท่านที่อ่านมาจนถึงบรรทัดนี้ค่ะ ^^”
เขียนเพลินไปหน่อย...ยาวเลย

สุดท้ายนี้ขอกราบขอบพระคุณ  อ.ศิริพร กรรณกุลสุนทร ผู้ชี้แนวทางแห่งความสุขอีกครั้งค่ะ

ขอขอบคุณ:
หนังสือ อานาปานสติ : วิถีแห่งความสุข 3 โดย พระอาจารย์มิตซูโอะ คเวสโก
หนังสือ ไอน์สไตน์ถาม พระพุทธเจ้าตอบ โดย อ.ศุภวรรณ พิพัฒพรรณวงศ์ กรีน
หนังสือ ไอน์สไตน์พบ พระพุทธเจ้าเห็น โดย ทันตแพทย์สม สุจีรา
หนังสือ แก่นพุทธศาสน์ โดย ท่านพุทธทาสภิกขุ
ภาพถ่ายสวยๆฝีมือ อาจารย์เบญจวรรณ