น้าได้มีโอกาสติดตามเด็กๆ กลุ่มใหญ่ไปสำรวจชายหาด เทียนทะเล ที่อยู่ในอาณาเขตของกองทัพเรือสัตหีบ เป็นหาดทรายเล็กๆ สลับกับโขดหินเป็นช่วงๆ มีซากเปลือกหอยกองอยู่เป็นหย่อมๆ เมื่อมองจากริมถนนออกไปดูไม่น่ามีอะไร นอกจากเม็ดทราย น้ำทะเล เปลือกหอย และโขดหิน

แต่เมื่อได้ก้าวไปบนหาดทราย ก้มมองไปที่โขดหินทีละก้อน เราก็ได้เจอสวนสัตว์ขนาดใหญ่ เด็กๆสิบกว่าคนต่างตะโกนเรียกผู้ใหญ่คนโน้นทีคนนี้ทีเมื่อได้พบสัตว์ หรือบางสิ่งบางอย่างที่ไม่แน่ใจว่ามันคืออะไร

ผู้ใหญ่อย่างน้าไม่ค่อยคุ้นกับสัตว์ทะเลเท่าใดนักถึงกับอ้ำอึ้งไปหลายยก เมื่อเจอคำถาม โชคดีที่มีพี่เลี้ยงจากมูลนิธิ โลกสีเขียว คอยตอบคำถามให้ความกระจ่างแก่เด็กๆ

พี่อ้วน พี่เลี้ยงจากโลกสีเขียวชี้ให้น้าดู “เพรียงหัวหอม” ที่เกาะติดอยู่กับโขดหิน ปุ่มปมนิ่มๆ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางสักครึ่งเซ็น ถ้าไม่บอกก็ไม่รู้ว่ามันเป็นสัตว์กลุ่มหนึ่งในชั้น (Class) เดียวกันกับไรทะเล และกุ้ง กั้ง

พี่เลี้ยงอีกคนหยิบเอา “หอยตาวัว” มาให้ดู ฝาปิดของมันดูคล้ายตาสัตว์มาก น้าเองเคยเห็นแต่เปลือกหอยแห้งๆ ที่ไม่มีชีวิตก็เลยไม่ได้เห็นลักษณะ “ตาวัว” ที่ว่านี้ หอยตาวัวชอบแอบอยู่ตามซอกหิน ใต้ก้อนหิน หรือไม่ก็ซ่อนตัวอยู่ใต้แผ่นปะการังที่ตายแล้ว ในระดับน้ำลึกราวๆ 3-4 เมตร แต่วันนี้ที่ห้องเรียนของเด็กๆ เราพบหอยตาวัวตามพื้นทรายที่มีน้ำแฉะๆ ไม่ต่ำกว่า 5 ตัว

ทากปุ่มหิน ตัวจ้อย ถูกค้นพบได้ไม่ยาก สังเกตดีๆ จะเห็นหนวดสองเส้น กินเศษซากพืชซากสัตว์เป็นอาหาร

“ทากปุ่มหิน” ตัวนุ่มนิ่มถูกค้นพบได้ไม่ยาก แม้จะมีขนาดตัวยาวไม่เกินครึ่งเซนติเมตรก็ตาม หากไม่ได้เข้าห้องเรียนนี้ เราคงเดินเหยียบมันบี้แบนไปแล้ว

“ลิ่นทะเลแปดเกล็ด” ตัวยาวประมาณ 5 เซนติเมตร รูปร่างประหลาดเหมือนสัตว์ในยุคโบราณ มันเกาะติดแน่นอยู่กับแผ่นหิน โดยไม่ขยับเขยื้อนไปไหน ทั้งๆ ที่มีขา และเดินได้ ว่ากันว่า ถ้าอาหารมีให้กินพอเพียงมันก็จะเกาะอยู่อย่างนั้น เคยมีคนพบว่าลิ่นทะเลบางชนิดเกาะติดอยู่กับที่นานถึง 9 เดือน อาหารโปรดของมันคือสาหร่าย สิ่งพิเศษสุดๆ ของลิ่นทะเลก็คือมันมีชีวิตอยู่ด้วยประสาทสัมผัสล้วนๆ ไม่มีตา ไม่มีหนวด

“ฟองน้ำครก” และ “ฟองน้ำลูกบอล” ขนาดเท่าลูกกอล์ฟปรากฎให้เห็นอยู่กลางแอ่งน้ำกลางโขดหิน สาหร่ายอีก หลายชนิดก็มีให้เห็น

ปลาบู่ทราย... กุ้งดีดขัน... ใส้เดือนทะเล.... หอยสังข์.. หอยนมนาง.. ปลิงขาว... ดอกไม้ทะเล.. ดาวเปราะ เรียงแถวกันเข้ามาให้ได้ทำความรู้จัก เสียงร้องเรียกดังขึ้นเป็นระยะๆ เมื่อมีใครบางพบสิ่งมีชีวิตตัวใหม่ ก่อนที่จะพากันเฮโลเข้ารุมล้อม และช่วยกันวิเคราะห์ แสดงความเห็น บางคนวาดภาพลงสมุดบันทึก บางคนบันทึกด้วยกล้องถ่ายภาพ

นี่คือหนังสือธรรมชาติเล่มใหญ่ที่หลานๆ กำลังตั้งหน้าตั้งตาอ่าน ใครอยากเปิดอ่านหน้าไหน ก็เปิดได้เลย ใครอยากขุดลงไปใต้ผืนทราย ใครอยากพลิกก้อนหิน ใครอยากก้มหน้าลงแนบผิวน้ำ ก็ลงมือได้เลย

น้าเองก็ถือโอกาสเรียนไปพร้อมๆ กับหลานๆด้วยเช่นกัน