• นายสิบหมื่น
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • วันที่สร้าง : 2007-03-28
  • จำนวนเรื่อง : 193
  • จำนวนผู้ชม : 49660
  • จำนวนผู้โหวต : 255
  • ส่ง msg :
ลายแคนลมพัดไผ่

อ.สมบัติ สิมหล้า เทพแห่งแคน ผู้บรรเลงพรมพริ้วกรีดนิ้วไล่รู

View All
<< มีนาคม 2008 >>
อา พฤ
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          



วันพุธ ที่ 12 มีนาคม 2551
จับปลาไหล...ด้วย...บั้งลัน
Posted by นายสิบหมื่น , ผู้อ่าน : 315 , 08:24:14 น.   | หมวดหมู่ : ลูกอีสาน  
พิมพ์หน้านี้


ช่วงนี้ไม่ค่อยจะมีเวลาเข้ามบล็อคนานๆสักเท่าใด ก็เนื่องเพราะการงานมันรัดตัว

ครอบครัวรัดใจ เลยปลีกตัวลำบาก แต่ยังไงก็พอจะมีเวลาเข้ามาบ้าง

อย่างไรเสียก็ต้องขอบคุณในน้ำใจไมตรีที่เข้ามาเยี่ยมมาทักทายกัน

วันนี้นำเรื่องราวการทำมาหากินการดำรงชีพของชาวอีสานบ้านข้อย

มาเล่าสู่กันฟัง เล่าจากความทรงจำในวัยเยาว์ครับ ผิดถูกอย่างไร

ก็ต้องขออภัย และไหว้วานท่านผู้รู้เติมเต็มข้อมูลด้วยจักขอบพระคุณอย่างยิ่งเชียว

****************

พูดถึงภูมิปัญญาของชาวอีสานในเรื่องการหาอยู่หากินนั้นกะบ่น้อยหน้าใคร
มีเทคนิคเฉพาะตัวของท้องถิ่นน่าดูชม
อย่างปลาไหลที่ว่าลื่นๆ ลื่นได้ลื่นดีนี่แหละ ถ้าลื่นไม่ถูกที่ถูกทาง
ก็อาจจบชีวิตลงได้ด้วยกลเม็ดของชาวอีสาน นั่นก็คือเจ้า "บั้งลัน"

"บั้งลัน" เป็นอุปกรณ์สำหรับจับเอี่ยนหรือปลาไหลโดยเฉพาะ
บั้งลันทำมาจากไม้ไผ่ลำโต ขนาดเท่าแขนผู้ใหญ่ (ผู้ใหญ่ในที่นี้ มิได้
หมายถึงผู้ใหญ่บ้าน กำนัน หรือผู้ช่วยใดๆ.....)
ความยาวของลำไม้ไผ่ที่นำมาทำบั้งลันนั้นยาวประมาณ ๓-๔ ปล้องของลำไผ่
เมื่อได้ลำไผ่มาแล้วก็จะทะลวงปล้องไผ่ ให้ทะลุถึงกัน โดยเหลือข้อ
ของปล้องสุดท้ายไว้ ด้านบนเปิดโล่งไว้เพื่อทำเป็นปากกระบอก
สำหรับใส่ ฝาละไง(เป็นชิ้นส่วนที่ทำจากตอกสานเป็นฝาเพื่อปิดปากกระบอ)
เข้าได้ทางเดียวออกไม่ได้ ด้านล่างของกระบอกจะเจาะเป็นช่องๆไว้
ขนาดความกว้าง ๑ เซนติเมตร ความยาวของช่องประมาณ ๑ คืบ
จะเจาะช่องไว้ ๓ ช่อง แบ่งระยะเท่าๆกัน
การดักเอี่ยนต้องใช้เหยื่อล่อด้วยเหมือนกันครับ อย่างที่บอก
"ไม่มีของฟรีในโลก"
เหยื่อที่ใช้จะใช้พวก อีกะปู(จะเรียกบักกะปูก็ได้นะ) บักหอย ปลาน้อย
เอามาสับเป็นต่อนๆ ต้องสับเป็นต่อนน้อยๆเพราะกลิ่นจะได้คละคลุ้ง
แล้วก็ใส่ลงในบั้งลัน ปิดฝาให้เรียบร้อย แน่นหนา มิฉะนั้นจะ "อ้ามโป่"
อ้ามโป่ หมายถึง ไม่ได้อะไรเลย แห้ว วืด อะไรเทือกนี้แหละครับ
เสร็จแล้วก็ตระเตรียมให้พร้อม แล้วมุ่งหน้าไปยังหนองน้ำที่หมายตาไว้แล้ว
แหล่งน้ำที่เอี่ยนมักจะอยู่จะต้องขุ่นๆ ความลึกประมาณหัวเข่า
เมื่อได้ที่เหมาะเหม๋งแล้ว ก็จัดการวางบั้งลันได้ โดยวางนอนลงกับพื้น
เสร็จแล้วก็อย่าลืมทำเคื่องหมายด้วยนะจ๊ะ กันลืมครับ
พอรุ่งเช้า ก็ไปเก็บบั้งลันที่เราดักไว้ บางอันก็ไม่ได้เลย
แต่ถ้าแหล่งน้ำไหนเอี่ยนชุม ใน ๑ กระบอกก็จะม่เอี่ยนเข้า ๒-๔ ตัวทีเดียว
ทีนี้จะต้มยำทำแกงกับเอี่ยน(ปลาไหล)ยังไงก็ได้
ส่วนผมขอตัวไปจัดการกับผักเผ็ดเอี่ยนก่อนหล่ะ
สวัสดี.............

ขออภัย ลืมแจ้งที่มาของภาพ :

จาก : บ้านมหาดอทคอม ครับ

จัดเรียงโดย : นายสิบหมื่น


อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 55
patijjachon วันที่ : 15/03/2008 เวลา : 06.02 น.
http://www.oknation.net/blog/patijjachon
ปฏิจจชน ... คนที่ยังเป็นหนี้แผ่นดิน

คุ้นตามากเลย "บั้งลัน" ของคนอีสาน ...

พี่จำไม่ได้แล้วว่าแถวบ้านพี่เขาเรียกว่าอะไร
ความคิดเห็นที่ 54
ป้อมกีตาร์เมา วันที่ : 14/03/2008 เวลา : 01.59 น.
http://www.oknation.net/blog/guitarpom
สหายพันจอก...ป้อมกีต้าร์เมา แนะนำเรื่องราวเพลง ครูหลังม้า

มาถามข่าวคนบ้านเดียวกันเด้อ
ความคิดเห็นที่ 53
ความทรงจำเก่าๆ วันที่ : 14/03/2008 เวลา : 01.45 น.
http://www.oknation.net/blog/kontummadha
เพลงชีวิต.....เพลงชีวา...คนธรรมด๊า...คนธรรมดาแถลงการณ์ด่วน..ฉบับที่ 2

วิถีชาวบ้าน..เพื่อการดำรงอยู่...
ความคิดเห็นที่ 52
Din วันที่ : 13/03/2008 เวลา : 22.20 น.
http://www.oknation.net/blog/372smallroom
ดินน้อมรับคำปรามาส แล้วผลิดอกเพื่อตอบแทน(ชมรมคนรักษ์ภาษาไทย)

การงานมันรัดตัว
ครอบครัวรัดใจ
สำนวนสินัวหลายเด้อ
ความคิดเห็นที่ 51
หมีปิศาจ วันที่ : 13/03/2008 เวลา : 18.32 น.
http://www.oknation.net/blog/mee104
ขอบคุณสำหรับทุกความเห็น ช่วยแนะนำมือใหม่หัดเขียนด้วยครับ

เทคนิคง่ายๆ กับภูมิปัญญาชาวบ้าน
โหวตให้นะพี่ บั้งล้น เอี๋ยนต้องขยาด

เสียดายที่พี่ยังมาไม่ได้ ไม่เป็นไร
ผมจะพยายามหาจัดสัญจรไปอย่างที่เคยบอก
ไม่แน่ตอนนั้นพี่แสนพาน้องทีมาดูพ่อเตะบอลได้แล้วนะ
ความคิดเห็นที่ 50
เมฆหมอก วันที่ : 13/03/2008 เวลา : 13.32 น.
http://www.oknation.net/blog/tuangka

มาเบิ่งการจับเอี่ยนค่ะ
ความคิดเห็นที่ 49
ฅนไทบ้าน วันที่ : 13/03/2008 เวลา : 13.20 น.
http://www.oknation.net/blog/konthaiban

55555 !!!!

มาเยี่ยมมายาม
คึดฮอดอ่ออมปลาไหล แท้เน้อ ~!
ป๊ะ .. หอม เด้
ความคิดเห็นที่ 48
ดินดำน้ำชุ่ม วันที่ : 13/03/2008 เวลา : 12.29 น.
http://www.oknation.net/blog/derreiser

ตอนเป็นบ่าว ต้มเปรตปลาไหล แถว ราชภัฎ เชียงราย อร่อยสุดๆ ตอนนี้ผมเลิกกินแล้วครับ สงสารปลาไหล

แต่ตอนนี้ผัดเผ็ดปลาไหลที่ราชเชียงแสน เชียงใหม่ เด็ดสุด

ชอบกินปลาไหล แต่ไม่ชอบพรรคปลาไหล เอ พรรคนี้อยู่ประเทศไหน หว่า

โหวต ครับ โหวต

ตอนต่อไปขอ แทงปลาไหล ได้บ่น้อ เอา จั้กสองแผลกะพอ แล่ว คริคริ
ความคิดเห็นที่ 47
ซันตะวันยิ้ม วันที่ : 13/03/2008 เวลา : 10.31 น.
http://www.oknation.net/blog/suntawanyim

กะไว้แล้วเชียวว่าเอนทรีนี้ต้องได้ขึ้นหน้าหนึ่ง

ตอนนี้หน้าหนึ่ง บรรดทัดแรกเลย ยินดีด้วย อนุรักษ์ไว้ภูมิปัญญาพื้นบ้าน
ก้อปมาโชว์ได้ไม๋ ถ้า เละอย่าด่านะทำไม่ค่อยเป็น
อิอิ

อยู่ที่นี่แล้ว พจนานุกรมฉบับแอ๊บแบ๊ว
ในที่สุดก็ทำออกมาจนได้ พจนานุกรมฉบับแอ๊บแบ๊วจากการมองโลกในแง่ดี พจนานุกรมเล่มนี้มีประโยชน์กับคนสูงอายุเวลาฟังเด็กๆคุยกัน.... ( plutothedog )


จับปลาไหล...ด้วย...บั้งลัน ( นายสิบหมื่น )
ฤาสมุยต้องมีสนามบินแห่งที่สอง..เฮ่อ มันมีเนื้อที่แค่เนี้ยยย!!! ( ฉัตร/ณ/สมุย )
.....อัดกันไปอัดกันมาจนเละ..... ( มะอึก )
อาทิตย์ 16 มีนาคม 17.05 น. นิทานพระราชา ทาง ThaiPBS ค่ะ ( เก็ดถวา )
ยิงทิ้งทหาร - อย่างหมา.. (ข้างถนน) ? ( ..ปาปารัสโซ่.. )
จักรยานชาย”ทะเลของก้อย”ในไทยPBS ( เสือจุ่น )
วันมหาโหดของหมอเมืองพร้าว..ครึ่งวันแรก ( พี่ก๊วย )
ตรรกะ 1,000 : 60 บนรถแท็กซี่ ( lost-in-space )
นครพนม: อีกเช้าของนักเดินทางระยะสั้น ( ปณาลี )
โอเคเนชั่นจัดเสวนา+พบปะสังสรรค์ 7 เม.ย.นี้ ( OK
ความคิดเห็นที่ 46
ราษีไศล วันที่ : 13/03/2008 เวลา : 08.42 น.
http://www.oknation.net/blog/motorcyrubjang
บ้านดวนน้อย ราษีไศล ศรีสะเกษ www.banduannoi.com

เอามาฝากแหน่เด้อ ผมจะเอามาผัดเผ้ดใส่ใบกระเผาใหญ่บ้านเฮา
ความคิดเห็นที่ 45
นายสิบหมื่น วันที่ : 13/03/2008 เวลา : 07.48 น.
http://www.oknation.net/blog/namsean
ลูกชาวนา...ลูกอีสาน...

ขอบคุณทุกๆไมตรีเลยนะจ๊ะ

และขอบคุณสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมจากคุณลุงคนช่างเล่าขะรับ
ความคิดเห็นที่ 44
คนช่างเล่า วันที่ : 13/03/2008 เวลา : 05.45 น.
http://www.oknation.net/blog/nukpan
คนช่างเล่า....และเล่า เรื่องเก่า...

เจาะรู ไว้ท้ายกระบอก

เพราะเมื่อจมลั้นลงไป ในที่เราไปว่างลั้นดักปลาไหล

ในหนองบึง น้ำไม่ลึกเกินไป..

ต้องให้ท้ายลั้นด้านที่เจาะรูไว้โผล่พ้นน้ำ ขึ้นมา กลิ่นปู หรืออาหารปลาไหล จะโฉยออกมาทางนี้.....ปลาไหลหาทางเข้าไปกินในกระบอก แล้วถอยออกมาไม่ได้ เพราะ มีงาไม้ไผ่สานให้ปากกว้าง ปลายรวบ(เหล่าไม้ไผ่เป็นซี่ๆ ปลายแหลมๆ)

และอีกสิ่งที่จำเป็น ก็เพื่อไม่ให้ปลาไหลตาย เมื่อไปติดลั้น เพราะมินสามารถออกมาหายใจ ทางช่องนั้นได้..

ได้ปลาไหลสดๆ มันน่ากินมากกว่า

ครับเป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน ในการดำรงชีพ ในอดีต

สวนทางภาคอีสานเรียกบั้งลั้นนั้น (ผมเข้าใจเอาเองนะ ว่าบั้งคือกระบอก แต่ทางภาคใต้ ลุ่มน้ำปากพนัง เรียก ลั้น
ครับคนใต้เรียกอะไรสั้นๆ

ลองถามเรื่องนี้กับลุงมะอึกดู หรือถามนายหัวหัวไทร แลตะ)
ความคิดเห็นที่ 43
ธีร์/อันมัย วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 22.57 น.
http://www.oknation.net/blog/teeanmai
GIVE ME A SPACE

ผมใส่ลันเทือละสามสี่บั้ง ได้เอี่ยนเต็มข่อง
แต่ยามใส่เบ็ดกบ ได้แต่งูดางแห เซ็งเป็ดเลย
ความคิดเห็นที่ 42
อิมกุดั่น วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 22.53 น.
http://www.oknation.net/blog/im
ผูกมิตรด้วยอักษร

ปลาไหลเหรอท่านสิบหมื่น....
เป็นพวกกลัวปลาไหล กินน้ำแกง...
ความคิดเห็นที่ 41
feng_shui วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 22.06 น.
http://www.oknation.net/blog/buzz
feng_shui

สารภาพ น่ารัก จัง......งานมันรัดตัว ครอบครัวรัดใจ
ความคิดเห็นที่ 40
wullopp วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 20.26 น.
http://www.oknation.net/blog/health2you

โหวตให้อีก 1 คะแนนเด้อ // ผมไม่เคยจับปลาไหล (เอี่ยน) เคยแต่ปล่อยปลาไหล... ครับ
ความคิดเห็นที่ 39
ประชุมประทีปไศลภูลี้เขาบังภู วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 19.32 น.
http://www.oknation.net/blog/puprasit
puprasit

ภูมิปัญญาชาวบ้านแท้ๆ จั๋งสิได้กินเอี่ยน ข้าน้อยชอบกินเป็นพักๆ ขะรับ
ความคิดเห็นที่ 38
..ขิงชมพู.. วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 18.58 น.
http://www.oknation.net/blog/khingchomphuu

ภูมิปัญญาท้องถิ่น...

เห็นแล้วทึ่งค่ะ...

พึ่งเห็นเป็นครั้งแรกค่ะ...
ความคิดเห็นที่ 37
ป๊อกป๊อกป๊อก วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 16.52 น.
http://www.oknation.net/blog/unseenssk
มาเด้อหล่า มาซอยกันเบิ่งแยงบ้านเฮา

ปลาไหล..ช่วงนี้ทำตัวเรียบร้อย..เงียบ..น่ารักดี

ไม่หรอกมั้งพี่มะอึก ผมว่ามันติดอยู่ในลันที่บักแม้วมันดักไว้มากว่า เหยื่อล่อมันเหม็นโชยจนปลาไหลออกจากรูมาติดกับดักซะแล้ว อิอิ..
ความคิดเห็นที่ 36
buppha วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 15.11 น.
http://www.oknation.net/blog/supermom

อ้ายแสน...

ไอ้อุปกรณ์ที่ว่าเนี่ย เอาไปดักปลาไหลแถวภาคกลาง จังหวัด สุ1000 ได้มั้ยคะ
ความคิดเห็นที่ 35
คนกุลา วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 14.54 น.
http://www.oknation.net/blog/konkula

มาเยี่ยม ยามถามข่าว ขอกินแกง..เอี้ยล (eel).... นำด้วย คน..เด้อ ขะรับ
ความคิดเห็นที่ 34
raksanok วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 14.49 น.
http://www.oknation.net/blog/raksanok
รักสนุกเพราะความสุขอยู่ที่ใจ

พึ่งเคยเห็น และพึ่งรู้จักกับอุปกรณืตัวนี้คะ

ไม่เคยรู้จักมาก่อนเลยคะ

ขอบคุณที่เอามาแนะนำ

แล้วปลาไหลตัวเป็นยังไงอะไม่เคยเห็น
ความคิดเห็นที่ 33
เจเจค่ะ วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 14.15 น.
http://www.oknation.net/blog/jj
__สวัสดีประเทศไทย__ 

คุงพรี่ ขรา

บั้งลัน เอาไปใช้ที่สุพรรณได้มั้ยคร้า



ความคิดเห็นที่ 32
นายสิบหมื่น วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 13.58 น.
http://www.oknation.net/blog/namsean
ลูกชาวนา...ลูกอีสาน...

คห. ๓๑ พี่โฟล์คฯขะรับ
ตัวนั้นมันสั้นกะจิงนะพี่
แต่ตัวมันป้อมๆเข้ารูบั้งลันไม่ได้ขะรับ
อิอิอิ
ความคิดเห็นที่ 31
โฟล์คเหน่อ วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 13.46 น.
http://www.oknation.net/blog/folkner
...เขียนกวี เล่นดนตรี วิถีชีวิตริมฝั่งแม่น้ำสุพรรณ...