ชาวนาไทยตั้งแต่ชาติปางไหนก็ยากลำบากกาย หาอยู่หากิน

หน้าดำทำแต่นา แต่ก็หาร่ำรวยกับเขาไม่มี วิถีชีวิตของชาวนา

ซ้ำๆวนเวียน ชั่นาตาปี ทั้งความเชื่อแบบโบราณอีสาน ก็ยังคงอยู่

ดังบทกลอนลำของ คุณแม่ฉวีวรรณ  ดำเนิน

ศิลปินแห่งชาติได้ขับขานไว้ พอได้ฟังทีไรภาพเก่าๆมันผุดพรายขึ้นมา

ชัดเจนยิ่งกว่าเปิดดูจากเครื่องเล่น DVD เสียอีก นั่นเพราะ ความทุกข็ความยาก

ความหม่นหมองในวิถี มันได้จารึกลงในหน่วยความจำที่อยู่ลึกลงไป

วันใดที่ได้รับการกระตุ้นเตือน ภาพนั้นก็ฉายซ้ำและแจ่มชัดในทันที

แม้ว่าทุกวันนี้ราคาข้าวจะสูงขึ้นอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน แต่นั่นก็มิได้หมายความว่า

ชาวนาจะได้เต็มเม็ดเต็มหน่วยเสียเมื่อไหร่ ไหนจะค่าปุ๋ย ค่ายา

คนที่รวยหาใช่ชาวนาไม่ หากแต่เป็นพ่อค้าคนกลางต่างหาก

จึงทุกครั้งที่ได้ฟังบทกลอนลำขับขานถึงชีวิตชาวนา

ริ้วรอยแห่งความยากแค้นก็ยังปรากฏในความทรงจำของฉันเสมอมา

***********************

โอ้ม.....โอ่ย......ฟ้าเอ้ยฟ้าฮ้องตึ้มข่ามเขาวืมไปเซียงใหม่

ตกเด้อฮอดคลองไผ่ ฟ้าเป็นสีคึ่มคึ้ม หัวใจน้อง.......

ห่วงแต่แฟน เออ...ห่วงแต่แฟน...อึ..อือ.....โอ้......ละหนา....

เออ อันนี่ล่ะพ่อแม่เอ้ย เมษายนกายไปแล้ว พฤษภาผัดมาต่อ

ฝนตกลงจ้ากจ้ากจ้นใบหญ้ากะป่งมา พวกซาวนากะเตรียมไว้

ทั่งไถกับคาด ฝั่นเซือกไว้สิไถดั้นละฮุดนาฟังเสียงจาคนเฒ่า

สูเอ้ยฮอดมืออื่น พ่อเฒ่าจ้ำบอกลูกบ้านสิพาเลี้ยงเจ้าปู่ตา

ให้สูหาเตรียมไว้เฮือนละโตเอาเด้อไก่ เบิ่งคางไก่คั่นมันซันที่ลี่

ปีนี้สิบ่ดี คันปีได๋คางไก่โค้งยาวๆคือเกี่ยวพ่อเฒ่าจ้ำบอกไว้ปีนั่นจั่งสิดี

มาเต็มทีแต่ผู้นาไกลบ้านผัวเมียเดียวเลี้ยงลูก...อ่อน

ตื่นขึ้นมาผัวไปก่อนไปไถนาคาดไว้ถ่าพอได้เจ้าเคิงงาน

แม่บักหำอยู่บ้านกะฟ่าวตื่นคือกันเตรียมเอาฟืนมาดังไฟเป่าฝูทั่งฟู่

เสียงวีไฟควนกุ้มในคัวลุกฮ่อมๆกะบองก้อมเขี่ยไว้เอาน้ำว่าใส่มวย

น้ำฮวดแล้วเอาข้าวหม่ามาซาวสองมือจับหวดมาสุบหม้อ

เสียงลูกออไห้ไวๆไกวลูกแหน่พอลูกหลับแม่ผักฟ่าวหาถ้วยผ่องจอง

ตักปลาแดกใส่ถ้วยเกลือตื่มแถมนำสิได้ไปนาซีพ่อบักหำไปแล้ว

เสียงเฮือนใกล้แซวๆกะฟ่าวตื่นเอิ้นใส่กันผ่องเว่าหนำๆเข้า ผ่องอะแฮม......

อันนี่หล่ะพอว่าตาวันขึ้นสีมายๆพอพุ่มพู่บ่ากะหาบต่าได้ทั่งฟ่าวล่ะผ่องเดิน

มือหนึ่งอุ้มลูกน้อยฟ่างเร่งลงนาผัวกะผัวทั้งโตกะผัดคอยกินข้าว

เสร็จดีแล้วลงดำเจ้าไหว่ไวแขนอู่ลูกน้อยไว้เสียงไห้กะซ่างมัน

มือเหนี่งคั่นตมอยู่ในนา สวยมายๆแดดเผาทั่งฮ้อน

คอบอยากมีนำบ้านซาวนาจั่งหน้าก่ำ หน้าดำๆแม่นซาวนา

เฮ็ดเลี้ยงพี่น้องคนเฒ่าจั่งเจริญ เผิ่นจั่งเอิ้นว่ากระดูกสันหลัง

คั่นบ่มีซาวนาบ่ได้เป็นเมืองบ้าน พอจากเสร็จดำแล้ว

ตาเว็นเจ้าค่ายค่ำ พ่อบักหำขึ้นเถาะเจ้า..สิหลกก้า

แม่นแหน่เด้อ......แม่นแหน่เด้อ......อืมมม โอ้นล่ะน่า...

บทกลอนลำ : ชีวิตชาวนา

ศิลปิน : คุณแม่ฉวีวรรณ  ดำเนิน

<<<แขกผู้มาเยือน>>> คน