| เกร็ดความรู้เลือกตั้ง ส.ส.แบบสัดส่วน 10 คนมาจากไหน? คงเป็นทราบกันดีแล้วนะคะว่า ในการเลือกตั้งทั่วไปครั้งนี้ เราจะต้องเลือกตั้ง ส.ส. ถึง 2 แบบ คือส.ส.ระบบสัดส่วน แบบที่สอง ส.ส.ระบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ในแต่ละกลุ่มจังหวัดที่ กกต กำหนดให้เป็นเขตเลือกตั้ง ส.ส.ในระบบสัดส่วน จะมี ส.ส.แบบสัดส่วนได้ 10 คนเท่ากันทุกเขตเลือกตั้งฯ คนที่สมัครรับเลือกตั้งในระบบสัดส่วนจะไม่มีสิทธิลงสมัครในระบบแบ่งเขตในการเลือกตั้งแต่ทั่วไปละครั้ง ในการลงคะแนนของผู้ที่มีสิทธิก็ต้องใช้วิธีลงคะให้กับพรรคที่ส่งผู้สมัครเหล่านั้น โดยเลือกกา X ให้พรรคที่ต้องการเพียง 1 พรรค เมื่อกรรมการของหน่วยเลือกตั้งนับคะแนนเรียบร้อยแล้ว หากไม่มีปัญหาอะไร คะแนนนั้นก็จะถูกส่งไปรวมกับหน่วยเลือกตั้งอื่นๆในเขตเลือกตั้งระบบแบ่งเขต เพื่อไปรวมกับเขตเลือกตั้งจังหวัดนั้นๆ (กกต ให้ใช้หน่วยเลือกตั้ง แบบแบ่งเขต เป็นหน่วยเลือกตั้งแบบสัดส่วนด้วย) แต่ละจังหวัดในกลุ่มเลือกตั้งระบบสัดส่วนจะนำคะแนนของทุกพรรคมารวมกันให้เป็นคะแนนรวมแต่ละพรรคของกลุ่มจังหวัดนั้นๆ (ดูตารางแรกในตัวอย่าง) จากนั้นจะนำคะแนนรวมของทุกพรรคที่ได้ หารด้วย 10 เป็นคะแนนเฉลี่ยต่อ ส.ส.ในเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วน แต่ละพรรคที่ได้คะแนนเกินคะแนนเฉลี่ยจะมี ส.ส. ได้ตามสัดส่วนที่เป็นจำนวนเต็มเมื่อนำคะแนนของพรรคไปหารด้วยคะแนนเฉลี่ย (ดูตารางที่ 2 ช่อง J) หากยังได้ ส.ส. ไม่ครบ 10 คน ต้องนำ เศษคะแนนที่เหลือของพรรคที่ได้ ส.ส. ไปแล้วมาเรียงอันดับรวมกับคะแนนของพรรคที่ต่ำกว่าคะแนนเฉลี่ย เมื่อเรียงอันดับแล้ว พรรคใดมีอันดับที่ 1 จนถึงอันดับที่ทำให้ได้ ส.ส. แบบสัดส่วนครบ 10 คน ก็จะได้ ส.ส. พรรคละ 1 คน หากมีพรรคที่ได้อันดับเท่ากันเพราะคะแนนเท่ากันและมีสิทธิได้ ส.ส. เพียง 1 คนเท่านั้น ก็ต้องใช้วิธีจับฉลาก คนที่จับฉลากชนะก็จะได้ ส.ส. 1 คน พรรคไหนที่ได้รับคะแนนมากจนเกินจำนวนผู้สมัคร (กรณีมีผู้สมัครในแบบสัดส่วนไม่ครบ 10 คน) ก็จะมีสิทธิได้ ส.ส. เพียงเที่พรรคนั้นส่งรายชื่อ ผู้สมัครของแต่ละพรรคที่มีชื่อในบัญชีรายชื่อของพรรค อันดับแรกจนถึงอันดับที่พรรคนั้นได้จำนวน ส.ส.ครบตามสิทธิข้างต้น จะได้เป็น ส.ส.แบบสัดส่วนในนามพรรคนั้นๆ หมายเหตุ ค่าใช้จ่ายของผู้สมัคร ส.ส. ในแบบสัดส่วน ถือเป็นค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้งของพรรคที่ส่งสมัคร
| |
| | สมมติ เขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนที่ 9 (กลุ่มจังหวัดที่ 9) | % ผู้มาใช้สิทธิ | | | | | | | | จำนวนราษฎรในเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วน | 7,890,000 | | | | | | | | | มีคนมาใช้สิทธิลงคะแนน | 4,576,200 | 58% | | | | | | | | มีคนมาใช้สิทธิไม่ลงคะแนน | 37,142 | 0% | | | | | | | | มีคนมาใข้สิทธิทั้งสิ้น | 4,613,342 | 58% | | | | | | | | | | | | | | | | การลงคะแนนเลือก ส.ส. แบบสัดส่วนนี้ ผู้ลงคะแนนจะต้องกาหมายเลขพรรคที่ตนเองต้องการเพียง 1 หมายเลข
| | | | | ผลรวมคะแนนของพรรคที่ส่งผู้สมัครรับเลือกตั้ง ส.ส.แบบสัดส่วน | | | | | | | | | | พรรคผ่อน | 628,090 | A | | | | | | | | พรรคร้อน | 398,120 | B | | | | | | | | พรรคใจ | 1,234,567 | C | | | | | | | | พรรคนาน | 283,255 | D | | | | | | | | พรรคนอน | 1,061,144 | E | | | | | | | | พรรคทานข้าว | 475,445 | F | | | | | | | | พรรคก่อน | 41,123 | G | | | | | | | | พรรคน้อยน้อยหน่อย | 331,000 | H | | | | | | | | พรรคประเดี๋ยว | 123,456 | I | | | | | | | รวมคะแนนทุกพรรค | 4,576,200 | T | | | | | | | คะแนนเฉลี่ยต่อ ส.ส. 1 คน ของเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วน ที่ 9 | 457,620 | X =T/10 | | | | | | | | | | | | | | | | คะแนนเฉลี่ยคือการนำคะแนนรวมของทุกพรรคในกลุ่มจังหวัดที่เป็นเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนเดียวกันมาหารด้วย 10
| | | | | | J | | K | L | M | | N = J + L | | | สัดส่วน ส.ส.ที่แต่ละพรรคในเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนที่ 9 จะได้รับเป็นสัดส่วนกับจำนวน ส.ส.ที่มีได้ 10 คน | * จำนวน ส.ส. เมื่อเทียบกับคะแนนเฉลี่ย | | เศษคะแนนที่เหลือ | ** อันดับพรรคเรียงตามเศษคะแนนจากมากไปหาน้อย | จำนวน ส.ส. คิดจากคะแนนที่เหลือ | | *** จำนวน ส.ส. จากแต่ละพรรค | | พรรคผ่อน | 1 | A/X | 170,470 | 6 | 0 | ได้ส.ส. | 1 | | พรรคร้อน | 0 | B/X | 398,120 | 1 | 1 | ได้ส.ส. | 1 | | พรรคใจ | 2 | C/X | 319,327 | 3 | 1 | ได้ส.ส. | 3 | | พรรคนาน | 0 | D/X | 283,255 | 4 | 1 | ได้ส.ส. | 1 | | พรรคนอน | 2 | E/X | 145,904 | 7 | 0 | ได้ส.ส. | |
|