วันนี้ขอเสนอเรื่องมังคุด เนื่องจากมีโทรศัพท์มาบอกว่าให้ไปเอามังคุด เนื่องจากแม่ซื้อไว้ เราก็นึกว่าไม่เท่าไหร่ แค่ 20 กิโลเอง เลยถามแม่ว่าทำไมซื้อเยอะจัง แม่บอกว่าโลละ 10 บาท เป็นมังคุดใต้ลืมถามว่าจังหวัดอะไร เอาเป็นว่ามาจากภาคใต้แล้วกัน ก็แบ่งกันมาคนละ 10 โลเพราะเป็นคนใต้เอามาขายยังไม่ค่อยสุขเต็มที่ ก็มาแบ่งกันกินกินไปแล้ว ประมาณ 5 โลกว่าๆๆ กะน้องชาย กินแล้วมันเพลินดี แต่พ่อบอกว่าอย่ากินมากมังคุดมันเย็น เราก็เลยบอกว่างั้นต้องไปหาทุเรียนมากิน เพราะมันคู่กัน

  มังคุดยังไม่ค่อยสุกมาก ก็กรอบอร่อยดี ไม่หวานมากออกเปรี้ยวๆๆ เห็นตลาดยังขายกันโลละ 20-25 อยุ่เลย เราก็ว่ามันถูกแต่ก็อร่อยขายกันเองเขาเอามาจากสวน ก็เลยกินเต็มที่ สงสัยไม่พอต้องซื้อเพิ่มแล้ว

  มังคุดนั้นถือได้ว่าเป็นราชินีของผลไม้เลย วันนี้เลยได้กินมังคุดมากมาย สงสัยต้องเพิ่มเลยมาหาข้อมูลดูว่ามังคุดนั้นมีประโยชน์อย่างไรบ้าง 

          มังคุด ( Mangosteen ) เป็นราชินีแห่งผลไม้( Queen of fruit )

ลักษณะ/พันธุ์

มังคุดที่ปลูกในประเทศไทยมีพันธุ์เดียว     เรียกกันว่าเป็นพันธุ์พื้นเมือง  เพราะเพาะเมล็ด และเมล็ดมังคุดไม่ได้เกิดจากการผสมเกสรจึงแทบจะไม่มีโอกาสกลายพันธุ์เลย เนื่องจากเกสรตัวผู้ของดอกมังคุดเป็นหมัน เมล็ดจึงเจริญจากเนื้อเยื่อของต้นแม่โดยไม่ได้รับการผสมเกสร ดังนั้นจึงเชื่อกันว่ามังคุดมีพันธุ์เดียว แม้จะพบว่ามังคุดสายพันธุ์จากเมืองนนท์มีผลเล็กและเปลือกบาง มังคุดภาคใต้เปลือกหนาแต่ยังไม่มีการศึกษาเปรียบเทียบให้เห็นชัดเจนพอที่จะแยกเป็นพันธุ์ได้

คุณค่าทางโภชนาการ

การบริโภคมังคุด ทำให้เราได้บริโภคกากใยจากเนื้อของมังคุดด้วย ซึ่งจะช่วยในการขับถ่ายและยังได้สารอาหารวิตามินและเกลือแร่ต่างๆ อีกหลายชนิด เช่น น้ำตาล กรดอินทรีย์ แคลเซียม ฟอสฟอรัส และเหล็ก ประโยชน์ของมังคุดมิได้มีอยู่แค่เนื้อในของมังคุดที่เราใช้เป็นอาหารเท่านั้น เปลือกมังคุดก็มีสรรพคุณเป็นยาแก้ท้องเสีย แก้ท้องร่วงเรื้อรัง ถ่ายเป็นมูกเลือด โดยการใช้เปลือกสดหรือเปลือกแห้งฝนกับน้ำรับประทานหรือจะใช้เปลือกแห้งต้มกับน้ำรับประทานก็ได้ผลเช่นเดียวกัน

การนำไปใช้ประโยชน์

  ปัจจุบันวงการเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดได้ให้ความสนใจนำสารสกัดจากเปลือกมังคุดไปใช้เป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น สบู่เปลือกมังคุด ที่ช่วยดับกลิ่นเต่า ช่วยบรรเทาโรคผิวหนัง รักษาสิวฝ้า ซึ่งใช้ได้ผลดีและเป็นที่นิยมของผู้บริโภค เมื่อได้ลิ้มรสของเนื้อในของมังคุดอย่างอิ่มเอมแล้วก็อย่าได้ทิ้งขว้างเปลือกมังคุดให้เป็นขยะเน่าเหม็นโดยเปล่าประโยชน์เลย เปลือกมังคุดยังมีสรรพคุณในการสมานแผล ช่วยให้แผลหาเร็ว เช่นใช้รักษาบาดแผลผุพอง แผลเน่าเปื่อย แผลเป็นหนอง โดยการใช้เปลือกมังคุดฝนกับน้ำปูนใสทาบริเวณแผล น้ำต้มเปลือกมังคุดแห้งต้มน้ำล้างแผลใช้แทนการด้วยน้ำยาล้างแผลหรือด่างทับทิมได้ด้วย  เพราะเปลือกมังคุดนี้มีสารแทนนิน (Tannin) และสารแซนโทน (Xanthone) ที่มีชื่อเรียกเฉพาะชื่อเดียวกับมังคุดว่า สารแมงโกสติน (mangostin) สารแทนนินมีฤทธิ์สมานแผลช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น สารแมงโกสตินมีฤทธิ์ช่วยลดอาการอักเสบ และต้านเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดหนอง สารแซนโทนในเปลือกมังคุดยังมีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อราที่เป็นสาเหตุของโรคผิวหนังและกลากได้อีกด้วย

 เอกสารอ้างอิง:วันดี กฤษณพันธ์. สมุนไพรน่ารู้ โครงการสมุนไพรเพื่อการพึ่งตนเอง.

พิมพ์ครั้งที่ 3  กรุงเทพฯ:ประพันธ์สาส์น, 2541.