การบูชา คือ การยกย่อง เชิดชู เลื่อมใส ด้วยความบริสุทธิ์ใจ จริงใจ

ไม่แสแสร้งแกล้งทำ หมายถึงกิริยาอาการสุภาพ ที่เราแสดงต่อผู้ที่ควรบูชา

ทั้งต่อหน้าและลับหลัง

บุคคลที่ควรบูชา

     คือ บุคคลที่มีคุณความดีควรค่าแก่การระลึกนึกถึง และยึดถือเป็นแบบ

อย่างในการปฏิบัติตาม ได้แก่ ผู้มีศีล สมาธิ ปัญญา สูงกว่าเรานั่นเอง

     ๑. พระพุทธเจ้า เป็นบัณฑิตที่ประเสริฐสุดในโลก ทรงไว้ด้วยพระปัญญา-

ธิคุณ พระกรุณาธิคุณ พระวิสุทธิคุณ จัดเป็นบุคคลควรบูชาของ

พุทธศาสนิกชน

     ๒. พระสงฆ์ ผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบก่อน แล้วจึงสอนให้ผู้อื่นประพฤติดี

ปฏิบัติชอบตาม จัดเป็นบุคคลควรบูชาของพุทธศสนิกชน

     ๓. พระมหากษัตริย์ผู้ตั้งอยู่ในทศพิธราชธรรม เป็นธรรมราชา จัดเป็นบุคคล

ที่ควรบูชาของประชาชน

     ๔. บิดามารดา และญาติผู้ใหญ่ที่มีความประพฤติดี เป็นบัณฑิตอยู่ในฐานะ

สูงเกินกว่าจะคบ จัดเป็นบุคคลที่ควรแก่การบูชาของบุตรหลาน

     ๕. ครูอาจารย์ ที่มีความรู้ความสามารถ มีความประพฤติดี เป็นบัณฑิต

อยู่ในฐานะที่เกินกว่าศิษย์จะคบหา จัดเป็นบุคคลที่ควรแก่การบูชาของศิษย์

     ๖. ผู้บังคับบัญชา ที่มีความประพฤติดี ตั้งอยู่ในธรรม จัดเป็นบุคคลที่ควร

แก่การบูชาของผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา

วัตถุที่เนื่องด้วยท่านเหล่านี้ ก็จัดเป็นวัตถุที่ควรบูชาอีกเช่นกัน

     ๑. วัตถุที่เนื่องด้วยพระพุทธเจ้า เช่น พระธรรมคำสั่งสอนของพระองค์

พระบรมสารีริกธาตุ สังเวชณียสถาน

     ๒. วุตถุที่เนื่องด้วยพระสงฆ์ เช่น พระธาตุ รูปพระสงฆ์สาวก

     ๓. คำสั่งสอน รูปภาพของบิดา มารดา ของครูบาอาจารย์ ของผู้บังคับ

บัญชา ของพระมหากษัตริย์ ซึ่งตั้งใจประพฤติธรรมเป็นบัณฑิต จัดเป็นวัตถุ

ที่ควรบูชาทั้งสิ้น

การบูชาในทางปฏิบัติมี ๒ ประเภท คือ

     ๑. อามิสบูชา คือ การบูชาด้วยสิ่งของ เช่นการบูชาพระรัตนะตรัยด้วย

ดอกไม้ ธูปเทียน ก็จัดเป็นอามิสบูชา

     ๒. ปฏิบัติบูชา คือ การบูชาด้วยความตั้งใจประพฤติปฏิบัติ ตามคำสอน

เช่น พยายามกำจัดความโลภ ความโกรธ ความหลง ด้วยการให้ทาน

รักษาศีล เจริญภาวนา การปฏิบัติบูชานี้ จัดเป็นการบูชาที่สูงสุด เพราะเป็น

วิธีที่ทำให้กาย วาจา ใจ ใสสะอาด

อย่าบูชาสิ่งที่ไม่ควรบูชา

     ๑. ไม่บูชาคนพาล คือ ไม่ยกย่อง ไม่เชิดชู ไม่ส่งเสริม ไม่สนับสนุน

คนพาล ไม่ว่าคนพาลนั้นจะมียศศักดิ์สถานภาพสูงส่งเพียงไรก็ตาม

     ๒. ไม่บูชาสิ่งที่เนื่องด้วยคนพาล เช่น รูปภาพ รูปปั้น ผลงาน สิ่งของ

เครื่องใช้ของคนพาล

     ๓. ไม่บูชาสิ่งที่บูชาแล้ว ไม่ทำให้เกิดสิริมงคล ไม่ทำให้เกิดปัญญา

เช่น รูปภาพดารา นักร้อง นักกีฬาที่ไม่มีคุณธรรมเพียงพอ ภาพโฆษณา

เกี่ยวกับอบายมุข ฯลฯ อย่านำมาประดับบ้านเรือน

     ๔. ไม่บูชาสิ่งที่บูชาแล้วโง่ เช่น ต้นไม้ใหญ่ ภูเขาสูง ศาลพระภูมิ คนทรง

ภูติผีปีศาจ ลูกกรอก กุมารทอง ฯลฯ

อานิสงส์การบูชาบุคคลที่ควรบูชา

     ๑. ยังความเห็นถูกที่ยังไม่เกิดให้เกิดขึ้น

     ๒. ยังความเห็นถูกที่เกิดขึ้นแล้วให้เจริญงอกงามยิ่งขึ้น

     ๓. ทำให้มีกิริยามารยาทสุภาพอ่อนโยนน่ารักน่านับถือ

     ๔. ทำให้จิตใจผ่องใสเพราะตรึกอยู่ในกุศลธรรมเสมอ

     ๕. ทำให้สติสัมปชัญญะบริบูรณ์ขึ้นเพราะมีความสำรวมระวังเป็นการ

ป้องกันความประมาท

     ๖. ป้องกันความลืมตัวความหลงผิดได้เพราะตระหนักอยู่เสมอว่าผู้ที่มี

คุณธรรมสูงกว่าตนยังมีอยู่

     ๗. ทำให้เกิดกำลังใจและอานุภาพอย่างมหาศาลสามารถคุ้มครองป้องกัน

ตนให้พ้นจากอุปสรรคและภัยพาลต่างๆได้

     ๘. เป็นการกำจัดคนพาลให้พินาศไปโดยทางอ้อมเพราะมีแต่คนบูชาบัณฑิต

ผู้มีคุณธรรม

     ๙. เป็นการเชิดชูบัณฑิตให้สูงเด่นทำให้ท่านสามารถบำเพ็ญกรณียกิจ

ได้สะดวกกว้างขวางยิ่งขึ้น