ทานคืออะไร

     ทาน แปลว่า การให้ หมายถึงการสละสิ่งของของตน เพื่อเป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นด้วยความเต็มใจ

ประเภทของทาน

     ๑. อามิสทาน คือ การให้วัตถุสิ่งของเป็นทาน

     ๒. ธรรมทานหรือวิทยาทาน คือ การให้ความรู้เป็นทาน ถ้าเป็นความรู้ทางโลก เช่น ให้ศิลปวิทยาการต่างๆเรียกว่า วิทยาทาน หากเป็นความรู้ทางธรรม เช่น สอนให้ละชั่ว ประพฤติดี มีศีลธรรม เรียกว่า ธรรมทาน

     ๓. อภัยทาน คือ การสละอารมณ์โกรธเป็นทาน ให้อภัย ไม่จองเวร สละอารมณ์โกรธพยาบาทให้ขาดออกจากใจ

     การให้ธรรมะเป็นทาน ถือว่าเป็นการให้ทานที่ได้บุญสูงสุด มีคุณค่ากว่าการให้ทานทั้งปวง เพราะทำให้ผู้รับมีปัญญารู้เท่าทันโลก สามารถนำไปใช้ได้ไม่รู้จักจบสิ้นทั้งชาตินี้และชาติหน้า

จุดมุ่งหมายของการให้ทาน

     ๑. ให้เพื่อทำคุณ เป็นการให้เพื่อยึดเหนี่ยวน้ำใจกัน ให้เพื่อให้ผู้รับนิยมชมชอบในตัวผู้ให้ไม่ได้มุ่งเพื่อเป็นบุญ

     ๒. ให้เพื่ออนุเคราะห์ เป็นการอุดหนุนเอื้อเฟื้อกัน ให้ด้วยความเมตตา กรุณา เช่น พ่อแม่ให้อาหารแก่ลูก ครูอาจารย์ให้ความรู้แก่ศิษย์ ผู้มีทรัพย์บริจาคทรัพย์เพื่อเป็นทุนการศึกษาแก่นักเรียนที่ยากจน เป็นต้น

     ๓. ให้เพื่อบูชาคุณ เมื่อมีผู้ปราถนาดีต่อเรา เมตตากรุณา ช่วยเหลืออุปการะเรา เช่น พ่อแม่ ครูอาจารย์ เราก็แสดงความเคารพนบนอบท่านด้วยกาย วาจา ใจ บูชาคุณท่านด้วยทรัพย์สินตามกำลัง ยามท่านเจ็บป่วยก็ช่วยพยาบาลรักษา ไม่ละทิ้งท่านทั้งในยามสุขและยามทุกข์ นอกจากนี้บุคคลที่ควรบูชาคุณ คือ พระภิกษุสามเณรผู้ทรงคุณธรรม เป็นผู้ชี้ทางสันติสุขแก่โลก ให้รู้จักบาปบุญคุณโทษ เป็นธุระคอยสั่งสอนอบรมแนะนำประชาชนให้พ้นทุกข์ จึงควรบูชาท่านด้วยปัจจัยสี่

วิธีทำทานให้ได้บุญมาก ต้องพร้อมด้วยองค์ ๓ คือ

     ๑. วัตถุบริสุทธิ์ ของที่จะให้ทานต้องเป็นของที่ตนได้มาโดยสุจริตชอบธรรม ไม่ได้คดโกงหรือเบียดเบียนใครมา

     ๒. เจตนาบริสุทธิ์ คือ มีเจตนาเพื่อกำจัดความตระหนี่ของตนทำเพื่อเอาบุญ จะต้องมีเจตนาบริสุทธิ์ทั้ง ๓ ขณะ คือ

     - ก่อนให้ก็มีใจเลื่อมใสศรัทธาเป็นทุนเดิม เต็มใจที่จะทำบุญนั้น

     - ขณะให้ก็ตั้งใจให้ ให้ด้วยใจเบิกบาน

     - หลังจากให้ก็มีใจแช่มชื่น ไม่นึกเสียดายสิ่งที่ให้ไปแล้ว

     ๓. บุคคลบริสุทธิ์ คือ เลือกให้แก่ผู้รับที่เป็นผู้มีศีลบริสุทธิ์ ตั้งใจประพฤติธรรม

     ผู้ให้อาหารชื่อว่าให้กำลัง

     ผู้ให้ผ้าชื่อว่าให้วรรณะ

     ผู้ให้ยานพาหนะชื่อว่าให้ความสุข

     ผู้ให้ประทีปโคมไฟชื่อว่าให้จักษุ

     ผู้ให้ที่พักอาศัยชื่อว่าให้ทุกสิ่งทุกอย่าง

     ผู้ให้ธรรมทานชื่อว่าให้อมฤตธรรม

                                                                   (กินททสูตร)

     ผู้ให้ของที่พอใจ ย่อมได้ของที่พอใจ

     ผู้ให้ของที่เลิศ ย่อมได้ของที่เลิศ

     ผู้ให้ของที่ดี ย่อมได้ของที่ดี

     ผู้ให้ของที่ประเสริฐ ย่อมเข้าถึงฐานะอันประเสริฐ

     นระใดให้ของที่เลิศ ให้ของที่ดี และให้ของที่ประเสริฐ

     นระนั้นจะเกิด ณ ที่ใดๆย่อมมีอายุยืน มียศ ณ ที่นั้นๆ

                                                                 (มหาปทายีสูตร)

อานิสงส์ของการบำเพ็ญทาน

     ๑. เป็นที่มาของสมบัติทั้งหลาย

     ๒. เป็นที่ตั้งแห่งโภคทรัพย์ทั้งปวง

     ๓. ผู้ให้ย่อมได้รับความสุข

     ๔. ผู้ให้ย่อมเป็นที่รักของคนหมู่มาก

     ๕. ผู้ให้ย่อมผูกไมตรีไว้ได้

     ๖. ทำให้เป็นผู้มีเสน่ห์

     ๗. ทำให้เป็นที่น่าคบหาของคนดี

     ๘. ทำให้เข้าสังคมได้คล่องแคล่ว

     ๙. ทำให้แกล้วกล้าอาจหาญในทุกชุมชน

    ๑๐. ทำให้ชื่อเสียงเกียรติคุณดี

    ๑๑. แม้ตายแล้วก็ไปเกิดในสวรรค์