ด่างขาว

                โรคด่างขาว (Vitiligo) เป็นโรคที่เกี่ยวกับความผิดปกติของสีผิว  โดยเซลล์สร้างสีในบริเวณรอยโรคถูกทำลายจนหมด  (Absence of Melanocytes) ทำให้ผิวหนังเป็นสีขาว  โดยที่ผิวหนังบริเวณนั้นไม่มีอาการอักเสบ ไม่เป็นตุ่มหรือสะเก็ดมาก่อน  ขอบขาวชัด  รอยขาวนี้จะขาวมากเหมือนผ้าสีขาว  ต่างจากเกลื้อนที่ขาวเพียงเล็กน้อยเท่านั้น  โรคด่างขาวมีหลายรูปแบบ  เป็นวงเดียวหรือหลายวงก็ได้ขนและผมอาจขาวด้วย

ด่างขาวเกิดขึ้นจากอะไร

 

                โรคนี้เกิดจากการที่เซลล์สร้างสี (Melanocytes) ที่ผิวหนังถูกทำลายเป็นหย่อม ๆ เป็นผลให้ผิวหนังบริเวณนั่นเกิดรอยขาวขึ้นการทำลายเซลล์สร้างสีสันนิษฐานว่าเกิดจาก

1.ขบวนการสร้างสี (Melanin Synthesis) ของตัวเซลล์สร้างสีเองมีสารที่เป็นพิษเกิดขึ้นระหว่างขบวนการสร้างสี และทำลายเซลล์สร้างสีเอง

2.ระบบประสาท  เชื่อกันว่าสารที่หลั่งจากปลายเซลล์ประสาทเป็นสารที่ทำลายเซลล์สร้างสีได้  เนื่อง

จากพบผู้ป่วยเกิดด่างขาวหลังจากเป็นไข้สมองอักเสบจากไวรัส  หรือหลังรับบาดเจ็บของเส้นประสาท

3.ร่างกายสร้างสารต่อต้านเซลล์สร้างสี (Antibody) ของตัวเอง จึงเกิดจากทำลายเซลล์สร้างสีและเห็นเป็นรอยขาว

ชนิดของโรคด่างขาว

               โรคด่างขาวสามารถแบ่งออกได้เป็น 5 ชนิด

1. ด่างขาวบริเวณเดียวกัน บริเวณใดบริเวณหนึ่งบนผิว  อาจมีหลายจุดเกาะเป็นกลุ่มเดียวเรียกว่า  Focal Type  รักษาหายแล้วจะไม่เป็นอีกส่วนใหญ่เกิดในคนอายุน้อย

2. รอยขาวเป็นกลุ่ม (หลายดวง) เกาะกลุ่มเรียงกันคล้ายเรียงไปตามเส้นประสาทอยู่ข้างเดียวกัน เรียกว่า Segment type รักษาหายแล้วมักจะไม่เป็นอีก  ส่วนใหญ่เกิดในคนอายุน้อย

3. รอยขาวกระจายตามส่วนต่าง ๆ ทั่วไป  เรียกว่า Vulgaris type พบในผู้ใหญ่ รอยโรคมีโอกาสขยายมากขึ้นเรื่อย ๆ รักษาค่อนข้างยาก

4. รอยขาวที่ปลายนิ้วมือ  นิ้วเท้า และริมฝีปาก  อาจมีตามลำตัว เรียกว่า Acrotacial Type  พบในผู้ใหญ่และรอยโรคมีโอกาสขยายมากขึ้นเรื่อย ๆ รักษายากมาก

5. ด่างขาวเกือบทั้งตัว  เหลือบริเวณสีปกติเพียงเล็กน้อย เรียกว่า Universal type พบในผู้ใหญ่  ซึ่งจะพบได้ไม่บ่อยนัก

 รักษาโรคด่างขาวได้อย่างไร

 

โรคด่างขาวไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดแต่อย่างใด  แต่จะเป็นปัญหาทางด้านความสวยงาม  การรักษาก็คือ

1. ทายาจำพวกสเตียรอยด์ (Steroid)  ได้ผลดีกับด่างขาวที่เป็นบริเวณใบหน้าและลำคอ

2. ใช้ยาซึ่งออกฤทธิ์กระตุ้นการทำงานและการแบ่งตัวของเซลล์สร้างสี  เมื่อได้รับแสงอัลตร้าไวโอเลต มีทั้งยาทาและยารับประทาน แล้วให้ผู้ป่วยตากแดดหรือฉายแสงในเวลาที่แพทย์กำหนด 

***วิธีนี้ผู้ป่วยอาจมีอาการข้างเคียง คือ ปวดแสบ ปวดร้อน ผิวหนังแดงเป็นตุ่มน้ำได้  มีการอักเสบของผิวหนังอย่างรุนแรง หากได้รับแสงหรือยาในปริมาณที่มากเกินไป ***               

3. การปลูกเซลล์สร้างสี  โดยลอกชั้นผิวหนังกำพร้าของรอยโรคออก แล้วนำหนังกำพร้าจากบริเวณปกติทีมีเซลล์สร้างสีอยู่มาปลูกแทน  วิธีนี้ได้ผลดีแต่ทำได้ครั้งละไม่มาก จึงต้องทำซ้ำหลาย ๆ ครั้ง 

โรคด่างขาวมักพบร่วมกับโรคไทรอยด์ , โรคเบาหวาน และโรคโลหิตจาง จึงจำเป็นต้องคนหาโรคเหล่านี้ก่อนเริ่มรักษาซึ่งอยู่ในความดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ