ตำนานหนังสือ "คาราวาน" ปรากฎการณ์แห่งวงวรรณกรรม

     วันเวลาผ่านเลย คมความคิดแห่งยุคสมัยไม่เคยเปลี่ยนแปลง  มีต้นธารแห่งความคิดที่บ่งบอกความเป็นตัวตนแห่งยุคสมัย  สู่ผู้อ่านในรูปแบบที่หลากหลาย พรั่งพรูจากจินตนาการสานฝันสู่ผู้อ่าน  กาลเวลาต่อมาคือตำนานแห่งยุคสมัยในฐานะผู้สร้างปรากฎการณ์ทางวรรณกรรม

“คาราวาน” คือหนังสือนอกระบบของนักเขียนหนุ่มแห่งยุคสมัยที่ปรากฏต่อสาธรณชนอย่างเงียบ ๆ ในปี 2514 ด้วยเนื้อหาและรูปแบบที่แปลกตาตลอดทั้งเล่ม ใคร่ขอแนะนำสำหรับท่านผู้อ่าน

เมื่อพลิกในรูปเล่มฉบับปกนักดนตรีพบว่าคณะผู้จัดทำล้วนแต่มือฉมังในยุคนั้น สุวัฒน์ ศรีเชื้อ บัณฑิต เองนิลรัตน์       จีระศักดิ์ สีหะรัตน์ และชัชรินทร์ ไชยวัฒน์ จัดพิมพ์หน้าปกขาว – ดำ ภาพนักดนตรีหนุ่มแบกกีตาร์ท้าทายสายตาผู้อ่านยิ่งนัก เนื้อหาภายในเล่มมีรูปแบบแปลกตาลักษณะ “กึ่งเหนือจริง” (Counter - culture)  ประกอบด้วย บทความ เรื่องสั้น เรื่องแปล และกวีของนักเขียนแห่งยุคสมัยให้ชื่นชม ประเดิมด้วยบทบรรณาธิการ “เรา” โดยสุวัฒน์ ศรีเชื้อ บ่งบอกถึงจุดยืน ยุคสมัย และอุดมการณ์สู่ผู้อ่าน

 ภาพนักเขียนที่มีผลงานเขียนภายในเล่ม  ประกอบด้วย สุชาติ สวัสดิ์ศรี, มกุฎ อรดี, บัณฑิต เองนิลรัตน์, วิสา คัญทัพ, วีระศักดิ์ สุนทรศรี, สุวัฒน์ ศรีเชื้อ, วินัย อุกฤษณ์ และ ชัชรินทร์ ไชยวัฒน์

บทความ บทกวี : วันวาน และวันนี้ ยังแสวงหาและรอคอยคำตอบ

 บทความหลากหลายในข้อคิดแนวเขียนไว้ให้เชยชม เริ่มต้นจาก “นักเขียน”  ของสุชาติ สวัสดิ์ศรี  มีดีในอุดมการณ์ของนักเขียนหนุ่มถึงนักเขียนแห่งยุคสมัย จุดประกายไฟฝันภายใต้ภาพประกอบที่ดูจริงจัง ติดตามมาด้วยรถด่วนสายกวีด้วยท่าทีที่จริงจัง “ล้วน เขจรศาสตร์”  เขียนในบ้านนาทราย เร่าร้อน ลุ่มลึกระงมด้วยหยดน้ำตา ผ่านมาถึง  “ดาวธง”  โดยกวีนิรนาม  ไถ่ถามถึง “เปิดประตู” ของวีระศักดิ์ สุนทรศรี มีท่าทีของความเป็นอิสระและเสรีภาพ ผิดกับ “Revolution”  เงียบลึก โหดล้ำแห่งยุคสมัยในจินตนาการ

“ฉีกโลก” ของเทพเจ้าหัวฟู สุรชัย จันทิมาธร  พรั่งพรูในจินตนาการจากตะวันถึงดวงดาว สาดส่องลงมายังพื้นหล้า สู่ชีวิตพเนจรของมนุษย์คนหนึ่งที่เดินดินกินข้าวแกง  มาถึง “เปิบข้าว” บทกวีดังของ “จิตร ภูมิศักดิ์” แต่ในเล่มกล่าวถึงว่าเป็นงานของ “เปลื้อง วรรณศรี” อาจคลาดเคลื่อนในข้อมูลหรือเพื่อสื่อความหมายเหนือจริง แต่ใน “จดหมายลาตาย” ของ “มายา” ซ่อนเงื่อน ลึกล้ำ เผ่าพันธุ์มนุษย์โลกในยุคแสวงหาจากราวป่าถึงถนนแห่งความวุ่นวายในเมืองหลวงท่ามกลางสังคมที่ร้าวฉาน

“ลำห้วย ป่า และ ทุ่งนา”  ของ ประเสริฐ จันดำ กวีหนุ่ม  ยังองอาจในความเปลี่ยนแปลงเป็นนิรันดร์ ส่งผานถึง “ชาวนากับพ่อค้า” ของ “มนตรี จึงศิริอารักษณ์”  บาดลึกและขื่นขมกับตำนานการกดขี่แห่งยุคสมัย ไม่ใกล้ไม่ไกลกับ “เมืองมายา” ของ  “คำสาย คนคำ”  ถนนสายนั้นทอดยาวสู่จินตนาการ

“คนรุ่นใหม่” นิรนามกวี หลากหลาย ลูกโซ่จินตนาการ ความคิดแห่งยุคสมัยจากเมืองไทยสู่ดินแดนแห่งเสรีภาพ เรียกหา ข้ามไปยังต่างแดน “หน้าที่ของแม่ชาวเวียตนาม” ของ “ชี ลาน เวียน”  แม่ในอุดมคติสอนให้ลูก ๆ เก็บดอกไม้ในยามสงคราม

“บันทึกของเด็กน้อย, วิญญาณข้า” ของ  “จุมพล อภิสุข”  จากวัยเด็กและวัยหนุ่ม ความกลัดกลุ้มและสมหวัง  ถามหา “ปีศาจซีไอเอ”  ของ วินัย อุกฤษ์ ยังมีความเจ็บปวดรวดร้าว และสุดท้ายกับบทกวี “วันพรุ่งนี้ ความฝันมีอยูว่า” ของ “สุขสันต์ เหมือนนิรุธ”  ความตายของมนุษย์ไม่มีที่สิ้นสุด ตราบใดที่หัวใจยังแสวงหา

                          บทกวี  "เขียนให้บ้านนาทราย" โดย ล้วน เขจรศาสตร์

เรื่องสั้น : สรรหานำเสนอ เสียงละเมอแห่งยุคสมัย

 เรื่องสั้นที่นำเสนอในหนังสือ “คาราวาน”  เล่มนี้ เริ่มจาก “งานชุมนุมของคนบ้า”  ของวิสา คัญทัพ งานเขียนที่ท่าท้ายความคิดผูกติดกับวิถีชีวิตของใครคนหนึ่งในเส้นทางศิลปินเพื่อชีวิตที่สื่อความหมายชวนให้คาดคะเน ต่อด้วย “ผู้หญิงในมิติ  +  -  x  ÷ ” ของ “สุวัฒน์ ศรีเชือ” เจาะลึกถึงแก่นผยองแห่งจินตนาการในวัยหนุ่ม เร้าร้อน ลุ่มลึก และสายเลือดเรียงราย

“การสังหาร”  ของ  “มกุฏ อรดี”  มีท่าทีที่เคร่งขรึม นิ่งลึก ผ่านเสียงกระซิบแห่งยุคสมัย ส่งผ่านมายังเรื่องสั้นเขียนด้วยลายมือที่ไม่มีชื่อของ “โกลุม พิสัย” คนนั้น ได้ยินเสียงปืนที่กระหน่ำคำรามกับจินตนาการที่ไม่มีที่สิ้นสุด  สานต่อถึง “เกี่ยวกับวันเวลาและศัตรู” ของ “สถาพร ศรีสัจจัง”  ข่าว คน คน และ คน ยังคงสับสนวุ่นวายจริงหนอ สุดท้ายแห่งเนื้อหนังมังสา ตับ ไต ไส้ พุง กระจุย กระจาย ในยุคสมัยของกาลเวลา สุดท้ายกับ “มาตุฆาต” ของ “ชัชรินทร์ ไชยวัฒน์”  กับความบ้าที่มีจินตนาการ

                                                 เรื่องสั้นโดยสุวัฒน์ ศรีเชื้อ

เรื่องสั้นแปล : คำตอบในคำถาม

เรื่องสั้นแปลที่นำเสนอใน  “คาราวาน” ประกอบด้วยเรื่องสั้นของ Julian woloszynomski จากโปแลนด์ แปลโดยสุชาติ สวัสดิ์ศรี  กับเรื่องของฤดูใบไม้ผลิที่แสนงาม และเป็นสิ่งที่ดีสำหรับชีวิต ส่วนบัณฑิต เองนิลรัตน์ แปลเรื่องผีนายพราน (The hunter gracchus)  โดย Franz kafka ชวนให้สงสัยและลุ่มลึกในจินตนาการ ต่อท้ายด้วยอุปรากร ร้อค บทละครโดย “วากอน”   ว่าด้วยตอนเสียงร้องของสัตว์โลก กำเนิดมนุษย์ การปฏิวัติ และพระเจ้าในทุ่งนา มีให้ค้นหาสัจธรรม ที่อาจเรียกว่า  “Surrealist”  ในวงวรรณกรรมของไทย

เหล่านี้มีความจริงและปริศนาให้น่าค้นหาจาก “คาราวาน”  เล่มนี้ ในจินตนาการแห่งยุคสมัยบนเส้นทางของกาลเวลา และชื่อของ “คาราวาน”  ดูเหมือนว่าจะเชื่อมโยงต่อมาถึงเส้นทางแสวงหาของนักเขียนในเล่มนี้บนถนน         สายดนตรีเพื่อชีวิตในเวลาต่อมา อย่างน้อยนักเขียนในเล่มอย่างน้อย 2 คน ทีสานต่อจินตนาการและอุดมการณ์ซึ่งกลายเป็นชื่อวงดนตรี “คาราวาน” ในยุคถัดมา

กลับไปอ่านความจริงใน “คาราวาน” หนังสือของนักเขียนหนุ่มยุคแสวงหา   วันเวลาที่ผ่านเลยมาถึงยุคแห่งโลกออนไลน์ในยุคปัจจุบัน แต่จินตนาการ ความคิด ผ่านเส้นสายลายมือที่ปรากฏยังคงมีความหมาย และคุณค่าต่อความทรงจำ

                                      บทกวี "ฉีกโลก" โดย สุรชัย จันทิมาธร

ข้อมูลเพิ่มเติม

ภาพจากหนังสือสัญญาณ ฉบับ “คาราวาน” 

สิงห์สนามหลวง เปิดกรุ หนังสือเล่มละบาท เมื่อสองทศวรรษก่อน.  ถนนหนังสือ :  พฤศจิกายน  2530.