จากคิดฮอดถึงอีสานไรเตอร์

                     ตำนานหนังสือทำมือของกลุ่มวรรณกรรมอีสาน (ตอนจบ)

ทิ้งช่วงไปนานสำหรับ จาก “คิดฮอด” ถึง  “อีสานไรเตอร์” : ตำนานหนังสือทำมือของกลุ่มวรรณกรรมอีสาน หลังจากที่ได้นำเสนอตอนแรกไปเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2550 ในโอกาสนี้ใคร่ขอเสนอตอนสุดท้ายของย้อนรอยตำนานจุลสาร “คิดฮอด”ของกลุ่มวรรณกรรมอีสานของกลุ่มวรรณกรรมลำน้ำมูล เพื่อรำลึกถึงความหลังครั้งในวันเวลาแห่งการแสวงหาและอหังการ์ในวัยหนุ่ม  และขอชื่นชมในอุดมการณ์ที่ยืนหยัดและมุ่งมั่นบนเส้นทางสายวรรณกรรมตลอดมา

                           จากคิดฮอดถึงจดหมายข่าวสโมสรนักเขียนภาคอีสาน

ฮักอีสาน ภูมิใจอีสาน อ่านคิดฮอด

ภายหลังจากสมคิด สิงสง เข้ามารับตำแหน่งประธานสโมสรนักเขียนภาคอีสานคนที่สอง ยังคงเดินหน้าจัดทำ “คิดฮอด” ต่อไป ระดมพลังสมอง นักคิด นักเขียน นักวิชาการสมกับสโลแกน “ฮักอีสาน อ่านคิดฮอด ภูมิใจอีสาน สนับสนุน คิดฮอด”   โดยทีมงานปักหลักอยู่ที่มหาสารคาม

                                 คิดฮอด ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 ว่าด้วยบุญบั้งไปอีสาน

เมื่อเปิด “คิดฮอด”  ปีที่ 1 ฉบับที่ 2   (เมษายน – สิงหาคม 2533) ฉบับ “บุญบั้งไฟอีสาน” พบว่า ทีมงานประกอบด้วย ประธาน (สมคิด สิงสง) รองประธาน   (อภิเชษฐ์ ทองน้อย, ปราโมทย์ ในจิต)  เลขาธิการ (สังคม เภสัชมาลา) รองเลขาธิการ (สมเกียรติ บริบูรณ์, ประยูร ลาแสง) นายทะเบียน (เยี่ยม ทองน้อย) ประชาสัมพันธ์ (จันทร์แดง คำลือหาญ) เหรัญญิก (วงเดือน ทองเจียว) วิชาการ (อรรถ นันทจักร์) สาราณียกร (วีระ สุดสังข์) สวัสดิการ (โชติ ศรีสุวรรณ, สุภาส     รัตนกุล) ผู้ประสานงาน (มงคล ชนไธสง, สุชาติ เผ่าผม, เสรี ทัศนศิลป์) เนื้อหาครบเครื่องทั้งศิลปวัฒนธรรม วรรณกรรม และรายงานพิเศษ พิมพ์ด้วยปกสี่สี เนื้อในพิมพ์ด้วยระดาษปรู๊ฟ ราคามิตรภาพ เล่มละ 22 บาท

“คิดฮอด” ยังคงเดินทางต่อไปบนเส้นทางสายวรรณกรรมถึงยุคของวิวัฒน์ โรจนาวรรณ เจ้าของร้านน้ำพุบุ๊คสโตร์ จังหวัดบุรีรัมย์  ประธานสโมสรนักเขียนภาคอีสานคนต่อมาได้ปรับโฉม “คิดฮอด” สู่แดนอีสานใต้โดยปรับรูปโฉมใหม่ชื่อใหม่ “จดหมายข่าวสโมสรนักเขียนภาคอีสาน” เป็นรูปเล่มแทบลอยด์พิมพ์  ขาว – ดำ   ทีมงานจากแดนอีสานใต้ ประกอบด้วยไชยา วรรณศรี, อัษฎางค์ ชมดี, รวมทั้งสนั่น ชูสกุล จาก “ดอกติ้วป่า”  มาร่วมเป็นบางโอกาส  มีปราโมทย์ ในจิต, นฤมิตร ประพันธ์, พิสิฐ ภูศรี เข้ามาร่วมคัดสรรเนื้อหาในเล่ม มีหนูสุมาลี โพธิ์พยัคฆ์ ทำหน้าที่เป็นเลขานุการ ขยันปั่น “จดหมายน้อยคอยส่งข่าว”  คอยส่งข่าวให้กับสมาชิกอีกทางหนึ่ง นอกจากนั้นยังจัดพิมพ์จดหมายข่าวสโมสรนักเขียนภาคอีสาน“ฉบับพิเศษ” มีข้อมูลนักเขียนอีสานทั้งรุ่นเก่ารุ่นใหม่ เพื่อต้อนรับงานชุมนุมช่อการะเกด  ครั้งที่ 7 ระหว่างวันที่ 12 – 14 กุมภาพันธ์ 2542 ที่สถาบันราชภัฏบุรีรัมย์

                 จดหมายข่าวสโมสรนักเขียนภาคอีสาน ฉบับพิเศษ ว่าด้วยประวัตินักเขียนอีสาน

ที่เป็นปรากฎการณ์ในวงวรรณกรรมอีสานเห็นจะเป็นการก่อตั้งสำนักพิมพ์ “บ้านทุ่ง”จัดพิมพ์  “ฟ้าไกลจะไต่ฟ้า”  ของ ฟอน ฝ้าฟาง “ใครขโมยฝันไปจินตนาการ” ของ พระไม้ “ร่างแหแห่งวิหค” ของ มาโนช พรหมสิงห์ และ “ช้างเหยียบนา พระยาเหยียบเมือง”  ของสนั่น ชูสกุล เพื่อเผยแพร่ผลงานของนักเขียนในกลุ่มให้แพร่หลายมากยิ่งขึ้น

                                  จดหมายน้อยบอกข่าวของสโมสรนักเขียนภาคอีสาน

จากจดหมายข่าวสโมสรนักเขียนภาคอีสานถึง “แคนคูน” สู่ “อีสานไรเตอร์”

ภายหลังวิวัฒน์ โรจนวรรณ พ้นตำแหน่งมีสมชัย คำเพราะ ทำหน้าที่ประธานสโมสรนักเขียนอีสานคนต่อมาได้สานต่อจดหมายข่าวสโมสรนักเขียนภาคอีสานโดยย้ายฐานทัพมาอยู่ที่เมืองขอนแก่นแดนดอกคูณ พร้อมทั้งปรับรูปเล่มเป็นขนาดพ๊อกเกตบุ๊ค เย็บสัน พิมพ์ด้วยกระดาษปรูฟ         ด้วยชื่อใหม่ว่า “แคนคูน” รายสองเดือน เล่มละ 50 บาท ภายใต้สโลแกน “คำค้ำ สังคม สมค่า นักเขียน”  เริ่มต้นในเล่มปีที่ 7 ฉบับที่ 22 สิงหาคม 2544  เนื้อหาว่าด้วยภาษาวรรณกรรมอีสาน สิ่งแวดล้อม รวมทั้งบทกวีรับเชิญ “ฝนอีสาน” ของ ไพฑูรย์ ธัญญา

น่าสนใจเมื่อพลิกดูฉบับที่ 24  พฤษภาคม – มิถุนายน 2545 เป็นฉบับเปิดใจลุงคำพูน บุญทวี บทกวีของไพวรินทร์ ขาวงาม เรื่องสั้นของวงเดือน ทองเจียว และความรำลึกถึงลูกอีสานโดยประชาคม ลุนาชัย

นอกจากจะนำเสนอเรื่องราวในแวดวงวรรณกรรมอีสานในรูปแบบสื่อสิ่งพิมพ์แล้ว ในด้านชุมชนออนไลน์ของนักเขียนอีสานก็ได้กำเนิดเว็บไชต์วรรณกรรมอีสานในนาม www.esan-writer.com โดยสำนักพิมพ์พอเพียงพริ้นติ้ง ของกลุ่มนักเขียนอีสานรุ่นใหม่ในจังหวัดมหาสารคาม เสนอข้อมูลด้านวรรณกรรมของนักเขียนอีสาน งานศิลปะ ภูมิปัญญาในเชิงวรรณกรรม ประวัตินักเขียนอีสาน ได้อย่างน่าสนใจ  นอกจากนั้นสำนักพิมพ์ยังจัดพิมพ์ “ดวงใจจึงจำนรรจ์” ของ ไพวรินทร์ ขาวงาม และ “คืนห่มดาว”  ของ สัญญา อารีวรกุล ในลักษณะหนังสือทำมือวางจำหน่ายด้วย

จากอีสานไรเตอร์ถึงโลกไซเบอร์วรรณกรรม

 ภายหลังสุขุมพจน์ คำสุขุม เข้ารับตำแหน่งประธานสโมสรนักเขียนภาคอีสานต่อจากสมชัย คำเพราะ ได้ย้ายฐานทัพวรรณกรรมอีสานคืนถิ่นมหาสารคาม ได้ปรับรูปเล่มใหม่ไสกาวในรูปแบบหนังสือทำมือในนาม  “อีสานไรเตอร์”  โดยทีมงานพลังหนุ่มประกอบด้วย ประธาน (สุขุมพจน์   คำสุขุม) บรรณาธิการ (สัญญา อารีวรกุล) กองบรรณาธิการ (วรทัศน์ เพชรไชย, โกสินทร์ ขาวงาม,  วิกรม พีรกมล, เสกสรร โป้บุญมา, จรูญ กะการดี, อภิชาต จันนาเวช) นักเขียนประจำ (วงเดือน  ทองเจียว, นฤมิตร ประพันธ์, สันต์ธวัช ศรีคำแท้, คำเมือง เอกอ้อย, มาโนช พรหมสิงห์, พรชัย แสนยะมูล) นักเขียนรับเชิญ (ไชยา วรรณศรี, พระไม้, พิเชษฐ์ศักดิ์ โพธิ์พยัคฆ์, ไพลิน รุ้งรัตน์,  อิสลาว, ศิวกานท์ ปทุมสูติ, สร้อยแก้ว คำมาลา, วีระ สุดสังข์, วัฒนา ธรรมกรู, สมชัย คำเพราะ, ยุทธนา นันนิยงค์) แล้วแต่ห้วงเวลาที่เหมาะสม

นอกจากนั้นยังจัดพิมพ์งานของสมาชิกในกลุ่ม เช่น “เสียงที่ไม่เคยเปลี่ยน” ของสุขุมพจน์  คำสุขุม  “เสียงดีดฝ้าย” ของ ชัชวาลย์ โคตรสงคราม “คนรักและมิตรสหายแห่งนาคร” ของ วัฒนา ธรรมกูร และ "ชีวิตชัวคราว” ของ  ไพฑรูย์  ธัญญา  เส้นทางสายวรรณกรรมยังก้าวต่อไปตราบใดหัวใจยังแสวงหา

อีสานไรเตอร์ในถิ่นอีสานใต้

อีสานไรเตอร์จากยุคสุขุมพจน์ คำสุขุม ทำหน้าที่อย่างซื่อสัตย์ได้สิ้นสุดผู้ที่รับไม้ต่อคือไชยา วรรณศรี ประธานสโมสรนักเขียนภาคอีสานคนต่อมา และได้นำอีสานไรเตอร์คืนสู่อีสานใต้อีกครั้งในรูปแบบพ็อกเกตบุ๊คเย็บสันหน้าปก 2 สี โดยมีไชยา วรรณศรี ทำหน้าที่เป็นบรรณาธิการในยุคแรก  ทีมงานที่ปรึกษาประกอบด้วย   (วีระ สุดสังข์, ไพวรินทร์ ขาวงาม, เสรี ทัศนศิลป์, สุขุมพจน์ คำสุขุม) กองบรรณาธิการ (นฤมิตร ประพันธ์, วัฒนา ธรรมกรู, โกสินทร์ ขาวงาม) ฝ่ายผลิต (พันธนันท์ โอฐเจษฎา) พิมพ์ที่ศิริธรรมอฟเซ็ท อุบลราชธานี ส่วนในยุคถัดมามีนฤมิตร ประพันธ์ รับหน้าที่เป็นบรรณาธิการ มี เยี่ยม ทองน้อย เสริมทัพที่ปรึกษา ฝ่ายกองบรรณาธิการมี อัมพร อมรวิวัฒนกุล, งามตา จันทร์เขต, เข้ามาเสริม รวมทั้งฝ่ายผลิตที่มี อนุวัฒน์ จันทร์เขต และจินตนา บุญตา เข้ามาช่วยงาน เนื้อหาในเล่มในยุคนี้จะด้านวรรณกรรมมากยิ่งขึ้นทั้งรายงานวรรณกรรม เรื่องสั้น บทกวี เพื่อเป็นสนามสำหรับนักเขียนในกลุ่มและเยาวชนคนรักงานเขียนรุ่นใหม่ รวมทั้งเป็นสื่อกลางระหว่างนักเขียนอีสานและนักเขียนภูมิภาคอื่น และรายงานกิจกรรมและความเคลื่อนไหวของสโมสรนักเขียนภาคอีสาน

อีสานไรเตอร์สู่อ้อมกอดเมืองหมอแคนว่าด้วย “วรรณกรรม ดนตรี ศิลปะ และมูนมังอีสาน”

เหมือนคำอีสานที่กล่าวว่า “กินแกงกบหลบไปหลบมา” ฉันใด อีสานไรเตอร์ก็กลับคืนสู่เมืองดอกคูณเสียงแคนอีกครั้งภาคใต้การนำของประธานคนใหม่ สุมาลี โพธิ์พยัคฆ์ และทีมงาน เดินทางนำวรรณกรรมสู่โลกอินเตอร์เน็ตโดยเปิดบล็อก esanwriter ใน oknation.net บ้านใกล้เรือนเคียงนี้แหละ เพื่อสื่อสารสำหรับนักเขียนอีสาน นักอยากจะเขียน รวมทั้งนักเขียนจากทุกภูมิภาค  ร่วมประชันเวทีตามแนวทางที่ถนัดตามใจปรารถนา ยุคการสื่อสารอย่างฉับไว ในขณะเดียวกันกิจกรรมของสโมสรนักเขียนภาคอีสานก็มีกิจกรรมเปิดกว้างมีกลุ่มเป้าหมายเปิดกว้างเพื่อชุมชนมากขึ้น โดยได้รับทุนสนับสนุนจากองค์กรภายนอก รวมทั้งกิจกรรมเข้าค่ายเยาวชนนักเขียนในโรงเรียนมัธยมศึกษายังคงสานฝันสำหรับเยาวชนต่อไป

จาก “คิดฮอด” ในยุคทำมือสู่จดหมายข่าวสโมสรนักเขียนภาคอีสาน ทะยานสู่ “แคนคูน” ย้อนคืนสู่ “อีสานไรเตอร์”  ตามติดสู่โลกอินเตอร์เน็ตแห่งยุคสมัย เส้นทางวรรณกรรมอีสานจะไปสิ้นสุดตรงไหน รัก ชื่น ขื่น ชัง หรือศรัทธาแห่งความชื่นชม ใจเท่านั้นแหละที่บ่งการ

ผู้เขียน ผู้อ่าน ผู้ซื้อ เรา ๆ ท่าน นี้แหละจะให้คำตอบได้ เป็นกำลังใจสำหรับสโมสรนักเขียนภาคอีสานและเพื่อนร่วมเส้นทางวรรณกรรมทุกกลุ่ม ทุกภูมิภาค ทุกสมาคมในการสร้างสรรค์กิจกรมเพื่อมวลชน สร้างสรรค์จินตนาการแรงงานแห่งความรัก และขอให้เส้นทางสายวรรณกรรมจงนิรันดร์