เกิด แก่ เจ็บ ตาย กงล้อที่จริงแท้ของสิ่งมีชีวิต ประสบการณ์ที่ทุกคนเมื่อเกิดมาคงได้พบเห็น มาก น้อย ต่างกันตามประสบการณ์ ผมก็เฉกเช่นเดียวกันกับทุกคน ทั้งเกิดกับตัวเองและจากการพบเจอ  วัฏจักรเหล่านี้ก็รับรู้มาตั้งแต่เด็ก ผ่านการสูญเสียคนที่รักเท่าที่จำความได้ก็ในช่วงวัยมหาวิทยาลัย ที่สูญเสียทั้งคุณย่าและคุณตา คุณน้า  ตอนนั้นนอกจากความเสียใจก็คือเสียน้ำตา ผมจำได้ว่าความเข้าใจในตอนนั้นคือทุกคนเกิดมาแล้วต้องตาย  แต่สำหรับเหตุการณ์การจากไปของ พี่นักพัฒนาที่ผมมีโอกาสได้ร่วมงานกับท่าน พี่ที่เริ่มต้นจากเกษตรกรจนเป็นถึงนายกสมาคมอาสาพัฒนาชุมชนจังหวัดสงขลา  สิ่งที่ผมได้รับคือ การเริ่มเข้าใจคำว่า  เกิด แก่ เจ็บ ตาย มากขึ้น  เริ่มเห็นคุณค่าของเวลาว่าเป็นสิ่งมีค่าขนาดไหน เพราะชีวิตเป็นสิ่งไม่แน่นอนแต่ความตายต่างหากที่เป็นสิ่งที่แน่นอน หากตายแล้วเราก็เท่ากับหมดเวลาในการที่จะทำอะไรต่อไป เพราะในพุทธศาสนาอธิบายว่าความตายคือการเปลี่ยนบ้านใหม่ ( บ้านก็คือร่าง)  เริ่มเข้าใจว่าทำไมในพระพุทธศาสนาจึงให้เราพิจารณาความตายอยู่สม่ำเสมอ ทุกการสูญเสียหรือการจากไปโดยเฉพาะกับคนที่เรารักสิ่งที่จะเหลือไว้ให้คนข้างหลัง นอกจากคราบน้ำตาแล้ว สิ่งที่จะเป็นพลังในการอยู่ต่อไปของคนข้างหลังคือ คุณงามความดีของคนๆนั้น ความภาคภูมิใจต่อคนๆนั้น ทั้งนี้การที่จะเหลือสิ่งเหล่านี้ไว้สำหรับคนข้างหลังได้เราจะต้องเข้าใจในคุณค่าของเวลา แล้วใช้เวลาอย่างคุ้มค่าให้มากที่สุดทำในสิ่งที่เป็นคุณงามความดี   เพราะทุกคนสามารถตายได้ในปัจจุบันขณะ ที่ไหน อย่างไร ก็ได้  การที่เราใช้เวลาให้คุ้มค่าที่สุด ทำอะไรให้ถึงสุดแล้วเราก็จะไม่ติดใจอะไร ทำไมในพระพุทธศาสนาจึงให้เราพิจารณาความตาย อย่างสม่ำเสมอ  เพราะอนาคตเป็นสิ่งไม่แน่นอน ปัจจุบันต่างหากที่เป็นสิ่งที่แน่นอน ทุกคนอาจไม่มีวันพรุ่งนี้ แต่ตอนนี้ เดี๋ยวนี้ ทุกคนมีเหมือนกันหมด  สำหรับผมต้องบอกว่าการใช้ชีวิตตอนนี้ยังตั้งอยู่ในความประมาทมาก โดยเฉพาะการปล่อยให้เวลาต้องสูญไปโดยเปล่าประโยชน์  การได้รับบทเรียนจากไปของพี่ในครั้งนี้ สำหรับผมจะพยายามใช้เวลาให้คุ้มค่ามากขึ้น มีสติในปัจจุบันขณะให้มากขึ้น แล้วคุณละครับจะดำเนินชีวิตต่อไปอย่างไร

       <%2