เรือหลวงนาคา ชื่อเดิม LSSL-102 ต่อที่อู่เรือ Commercial lron Works เมือง Portland รัฐโอเรกอน ประเทศสหรัฐอเมริกา วางกระดูกงูเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2488 ปล่อยเรือลงน้ำเมื่อ พ.ศ.2488 หลังจากเสร็จสิ้นภารกิจสงครามโลก ครั้งที่ 2 กองทัพสหรัฐอเมริกา ได้โอนกรรมสิทธิ์ให้กองทัพเรือญี่ปุ่น ได้ทำการใช้ชั่วคราว จนหมดความจำเป็น สหรัฐอเมริกา จึงได้ขอเรือกลับคืนมาทำการซ่อมทำใหม่ แล้วส่งมอบให้กับกองทัพเรือไทย ตามโครงการช่วยเหลือทางทหาร ซึ่งส่งมอบให้กองทัพเรือไทย เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2509 ณ ฐานทัพเรือสัตหีบ ได้ทำพิธีมอบและขึ้นระวางประจำการไว้ในสังกัดกองเรือยกพลขี้นบก เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2509 ณ ท่าราชวรดิษ โดยมี พลเรือเอก จรูญ เฉลิมเตรียณ ผู้บัญชาการทหารเรือในขณะนั้น เป็นผู้รับมอบ ซึ่งต่อมา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อว่า “ เรือหลวงนาคา”

..

.

นาวาเอก นพพล สุภากร อดีต ผู้บังคับการเรือหลวงนาคา คนที่ 22 เปิดใจว่า ขณะที่รับตำแหน่งเป็นผู้บังคับการเรือ ได้มีโอกาสนำเรือออกเดินทางปฎิบัติตามคำสั่งลับ ของกองเรือยุทธการ ให้เป็นหมู่เรือลาดตระเวนชายแดนทางด้านจังหวัดตราด เขตติดต่อกับประเทศกัมพูชา เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย แนวชายแดนทางทะเล ยอมรับว่าเรือลำนี้มีศักยภาพสูง และสมรรถณะสูง ในการทำการยุทธ์ เป็นเรือที่มีปืนใหญ่ประจำเรือมากที่สุดในกองทัพเรือ เมื่อนำเรือไปปฎิบัติราชการชายแดน จะทำให้ข้าราชการประจำเรือมีขวัญกำลังใจ อุ่นใจเมื่อเกิดภัยขึ้น ซึ่งปืนขนาดต่าง ๆ ใช้ในภารกิจยิงสนับสนุนการยกพลขึ้นบกให้กับหน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เมื่อทราบว่าเรือลำนี้ถูกร้องขอกลับคืนไปสู่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ที่ทรงคุณค่าของนักรบรุ่นเก่า ก็ถือว่า เป็นการเชิดชูเรือนาคาที่ราชนาวีไทยได้รักษาเอาไว้อย่างดีที่สุด เป็นเรือรบลำแรกที่ยังเหลือให้ค้นคว้าประวัติศาสตร์สงครามในยุคเก่า 
 

พลเรือโท ปิติ อุตตะโมท รองผู้บัญชาการ กองเรือยุทธการ บอกว่า นับเวลานานถึง 40 ปี ที่เรือหลวงนาคา ประจำการอยู่ในสังกัดกองเรือยุทธกา เรือมีความยาวตลอดลำ 47.40 เมตร กว้าง 7.00 เมตร ระวางขับน้ำสูงสุด 387 ตัน เครื่องจักรใหญ่ดีเซล 2 เครื่อง ความเร็วสูงสุด 13 น๊อต มีภารกิจหลักคือการระดมยิงฝั่งและการยิงสนับสนุนระหว่างการยกพลขึ้นบก ป้องกันภัยทางอากาศ เรือลำนี้จึงได้รับการติดตั้งปืนขนาดต่าง ๆ เป็นจำนวนมากที่สุดในกองทัพเรือ จนได้รับฉายาว่า “เรือบรรทุกปืน”นับว่าเป็นเรือที่เป็นเขี้ยวเล็บสำคัญยิ่ง มีผู้บังคับการเรือมาแล้วถึง 42 นาย 
 

โดยผู้บังคับการเรือคนแรก คือ เรือเอก วิเชษฐ การุณยวนิช ปัจจุบันเป็นพลเรือเอก เกษียณอายุราชการ ในตำแหน่ง ผบ.ทร. และคนสุดท้ายคือ เรือเอก ภาณุชา ลุขะลัง และเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2549 กระทรวงกลาโหม ได้มีคำสั่งให้ปลดเรือหลวงนาคาออกจากระวางประจำการ ถือว่าเป็นปิดฉากการรับใช้ชาติอย่างยิ่งใหญ่ ซึ่งเรือหลวงนาคา ได้เคยปฎิบัติราชการ หมู่เรือลาดตระเวนชายแดนด้านภาคใต้ และหมู่เรือลาดตระเวนชายแดนภาคตะวันออกด้านจังหวัดตราด เขตติดต่อกับกัมพูชา มาแล้วหลายครั้ง เพราะเป็นเรือที่มีศักยภาพทางการรบสูง
 

พลเรือเอก สถิรพันธุ์ เกยานนท์ ผู้บัญชาการทหารเรือ บอกว่า นับเป็นความอาลัยของกองทัพเรือ และข้าราชการที่เคยประจำเรือหลวง นาคา ด้วยความผูกพันที่ต้องสูญเสียเขี้ยวเล็บของกองทัพไป แต่ก็แฝงไว้ด้วยความดีใจ ที่สมาคมนักรบทางเรือรุ่นเก่าสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ของประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ขอโอนสิทธิ์การดูแลกลับคืนไปสู่พิพิธภัณฑ์ทางประวัติศาสตร์ ที่มลรัฐ California ประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งถือว่า เป็นเรือลำแรกที่สหรัฐอมริกา พบว่า หลงเหลืออยู่ในการดูแลของกองทัพเรือไทย
 

โดยในวันที่ 22 พฤษภาคม 2550 เวลา 15.00 น.จะทำพิธีส่งมอบโอนสิทธิกัน หลังจากนั้น ทางสมาคมดังกล่าว จะลากจูงเรือไปที่ประเทศฮ่องกง เพื่อบรรทุกขึ้นเรือขนส่ง (Cargo Ship) ไปส่งมอบกันที่เมืองซานฟรานซิสโก ประเทศสหรัฐอเมริกาต่อไป และได้ให้คำมั่นสัญญาว่า จะคงไว้ซึ่งชื่อเรือหลวง “นาคา”ซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณ ฯ พระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เพื่อคงไว้ซึ่งความ สัมพันธ์ทางทหารระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกาอีกด้วย

..