สายตากับโรคเบาหวาน

.

ดวงตาเป็นหน้าต่างของหัวใจ ความผิดปกติทางร่างกายหลายๆโรค มักพบความผิดปกติทางตาร่วมด้วย โรคเบาหวาน (Diabetes) เป็นโรคที่พบได้บ่อย โดยเกิดจากความผิดปกติหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับการเผาผลาญน้ำตาลและถ้าควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดี อาจมีภาวะแทรกซ้อนทางตาและสายตาเกิดขึ้นจนเป็นสาเหตุสำคัญสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ ตาบอด 

อาการของโรคตาที่พบบ่อยในผู้ป่วยเบาหวาน ได้แก่

1. ตาแห้ง เนื่องจากน้ำตาน้อยลง

2. สายตาเปลี่ยนแปลงได้รวดเร็วมาก จากภาวะน้ำตาลในเลนส์ทำให้เลนส์ตาบวมขึ้น เกิดภาวะสายตาสั้นได้ ดังนั้นในช่วงที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูง และยังควบคุมไม่ได้อาจทำให้เกิดสายตาสั้นที่ไม่คงที่

3. เกิดต้อกระจกได้เร็วกว่าคนทั่วไป

    (จากภาพ: ต้อกระจก; Cataract)

.

    4.  ผิวกระจกตาถลอกได้ง่าย

.

    5.  มีโอกาสเกิดต้อหินมากกว่าคนปกติถึง 2 เท่า

.

    6.  เบาหวานในจอประสาทตา (Diabetic retinopathy, DR) เกิดจากมีการเปลี่ยนแปลงของเส้นเลือดขนาดเล็ก ทำให้เส้นเลือดมีการถูกทำลายและเกิดการอุดตัน จอประสาทตาที่อยู่ใกล้เคียงจึงขาดเลือด(ischemia) มีเส้นเลือดงอกใหม่เกิดขึ้น (neovascularization)  ซึ่งมักจะเปราะแตกง่ายทำให้เกิดเลือดออกในจอประสาทตา และวุ้นตา และอาจดึงให้จอประสาทตาหลุดลอกได้ ทำให้เกิดตามัว และตาบอดตามมา โดยอาจดำเนินโรคไปจนถึงขั้นรุนแรงโดยไม่แสดงอาการใดๆเลยก็ได้ หรืออาจมีอาการเช่น ตามัว เห็นเป็นจุดหรือเส้นลอยอยู่ในลานสายตา มองเห็นไม่ชัดเวลากลางคืน เป็นต้น

.

.

(จากภาพ:Proliferative diabetic retinopathy on funduscopic examination is shown here. This is a particularly serious complication in diabetics that can lead to blindness.)

.

.

ปัจจัยเสี่ยง

1. ระยะเวลาการเป็นเบาหวาน ยิ่งเป็นมานาน ยิ่งเสี่ยงมากขึ้น

2. ความดันโลหิตสูง

3.ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ หรือมีระดับน้ำตาลสูงตลอดเวลา

4.ไขมันในเลือดสูง

5.การตั้งครรภ์

.

(จากภาพ: โรดเบาหวานกับภาวะแทรกซ้อนในระบบต่างๆของร่างกาย)

.

เป็นเบาหวาน กลัวมีภาวะแทรกซ้อนทางตา ควรไปพบแพทย์เมื่อไร????

 ผู้ป่วยเบาหวานทุกคนควรได้รับการตรวจตาโดยจักษุแพทย์อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งถึงแม้ไม่มีอาการผิดปกติใดๆก็ตาม และถ้ามีความผิดปกติเกิดขึ้น เช่นตามัว เห็นเป็นจุดหรือเส้นลอยอยู่ในลานสายตา มองเห็นไม่ชัดเวลากลางคืน ควรพบจักษุแพทย์ทันที

Reference:

- Gareth Williams. John C. Pickup. Handbook of Diabetes, Blackwell Publishing, Third edition; 2004

.

-  Lecture Ocular Pharmacology S.P. Srinivas, Ph.D.  School of Optometry

Indiana University