.

.

เมื่อคืนผมนั่งจัดเอกสารเก่าเข้าแฟ้ม

พบเรื่องราวต้นฉบับที่เคยไปบรรยายให้ลูกศิษย์ฟังที่มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง

นานมาแล้วครั้งนั้น  ผมได้รับเชิญให้ไปพูดเรื่อง  "ปากของชาวนิเทศ"

เพราะชาวนิเทศฯ จะต้องใช้ปากทำงาน

.

ผมบอกนักศึกษาว่า  ปราชญ์โบราณท่านจำแนกปากออกได้เป็นสองปาก

คือปากบาปและปากบุญ

.

ปากบาป  ท่านหมายถึงปากที่ชอบพูดคำชั่วฆ่าตัวเอง

เช่น พูดเกินตัว  พูดรุนแรง  พูดแข็งกระด้าง  พูดกระโชกโฮกฮาก 

พูดหยาบคาย  พูดเลยเถิด  พูดเสียหาย  พูดกระทบกระแทกแดกดัน  พูดค่อนขอด  พูดเหน็บแนม

พูดเสียดสีให้เขาเจ็บช้ำน้ำใจ  พูดแล้วทำให้ผู้ฟังปวดแสบปวดร้อน

พูดด่าตัดพ้อซึ่งกันและกัน  พูดจายุแหย่ข้างโน้นข้างนี้ให้ร้าวฉาน

พูดจาติเตียนพระพุทธ  พระธรรม  พระสงฆ์

.

ผมได้บอกต่อที่ประชุมไปในวันนั้นว่า

คำพูดของคนปากบาป  เป็นคำพูดทุพพาษิต

คำพูดทุพภาษิต  พระท่านสอนไว้ว่า 

คือคำพูดที่ผิดธรรม  ผิดวินัย

ผิดกฏหมาย  ชวนให้ใช้อาญา  ชักให้จับศัตราวุธ

ยั่วให้บาดหมาง  เย้าให้แก่งแย่ง  ยุให้ทะเลาะกัน 

นับเป็นคำพูดที่เป็นเสนียดจัญไรแก่ตัวผู้พูดเอง

.

ปากบาป  มี 4 ชนิด  คือ 

ปากปด....ปากส่อเสียด...ปากหยาบ...และปากเพ้อเจ้อ

ในวันนั้นผมขยายความ  ลักษณะของปากหยาบไว้ว่า

ปากหยาบ  คือปากที่พูดคำหยาบคายหรือหยาบโลน  (ข้อนี้ไม่ต้องอธิบายความเพิ่มเติม)

ปากที่พูดจากวนโมโหให้ผู้ถูกว่าเจ็บแสบระคายเคือง  เช่นด่า  แช่ง  ค่อนขอด  เหน็บแนม 

พูดให้บาดหู  เผ็ดร้อน  หรือทำให้เจ็บช้ำน้ำใจ  เสียดสีกระทบกระแทกแดกดัน

.

ผมบอกน้องนิเทศฯไปว่า  คนที่จะมีปากหยาบได้นั้น  ต้องมาจากใจที่หยาบ

เพราะถ้อยคำที่ปากจะพูดออกมาตั้งต้นขึ้นที่ใจ  เมื่อใจหยาบคำพูดที่พลัดออกมาก็จะหยาบทุก ๆ คำ

ผู้พูดมีใจหยาบเพราะโกรธหรือลำพองฮึกเหิม  จึงกล่าวคำหยาบออกมาได้

ยิ่งพูดหยาบบ่อยครั้งเท่าใด  ใจที่หยาบก็จะเฟื่องขึ้นเท่านั้น

เพราะปากกับใจซ้อมกันไว้คล่อง  เข้ากันเป็นเกลียวเดียว

เมื่อใจหยาบจึงแล่นถึงปาก 

.

คัมภีร์ "มนูธรรมศาสตร์"  กล่าวไว้ว่า

" ปากหยาบและด่าทอส่อเสียด

มุทะลุ  ทรยศ  ริษยา  อิจฉา  ชิงประโยชน์

ย่อมเป็นโทษที่เกิดจากความโกรธ  โดยมีความโกรธเป็นมูล  และมีการด่าเป็นผล"

.

นักศึกษาสอบถามว่า  "คำพูดอย่างไรจึงจะนับว่าพูดหยาบ?"

ผมก็ตอบไปตามตำราของครูบาอาจารย์ว่า

การพูดที่จะนับว่าหยาบหรือไม่นั้น  ข้อสำคัญอยู่ที่องค์สาม  คือ

1.   ผู้ที่พึงจะถูกด่าเป็นคนอื่นมีตัวตนอยู่

2.   ผู้ด่ามีใจโกรธฉุนเฉียว

3.   ด่าออกไปตามใจโกรธนั้น

หากผู้พูดพูดได้ครบองค์สามนี้แล้ว  แม้จะพูดคำหวานออกไป  ก็ถือว่าพูดหยาบ

แต่หากว่าผู้พูดพูดด้วยใจเมตตาปราณี  เช่นบิดามารดากล่าวสอนบุตรชายหญิง

แม้ฟังแล้วดูเหมือนจะเป็นวาจาหยาบ  นักปราชญ์กล่าวว่าวาจานั้นหาเป็นคำหยาบไม่

.

พี่น้องที่เคารพรักทั้งหลายครับ

พี่น้องเคยเห็นเคยได้ยินคนที่พูดจาหยาบคายไหมครับ

เช่นเขาพูดหยาบต่อนักข่าว  ก็ทำให้นักข่าวเกลียดชัง

ยิ่งพูดออกทีวี  ก็มีแต่ทำให้ผู้คนเกิดความรู้สึกเกลียดชัง

ยิ่งจะอ้างว่าเป็นคนปากกับใจตรงกัน  ก็ยิ่งสรุปได้ว่าเป็นคนใจหยาบช้า

.

.

ท่านผู้ใด...ไม่มี..วาทีหวาน

ไม่สมาน...น้ำจิต...คิดโมหัน

ไม่พูดจา...สุภาพ...หยาบทั้งนั้น

ชนทุกวัน...ทั้งสิ้น...ย่อมนินทา

.

ถึงพงศ์เผ่า...เหล่าผู้ดี...จะมียศ

ไม่ปรากฏ...จะสืบสาย...ไปภายหน้า

จะเสื่อมสูญ...ตระกูลทรัพย์...อัปรา

เพราะวาจา...หยาบหยาม...ไม่งามพราว

.

เมื่อท่านอ่านเรื่องนี้จบลง

ขอได้โปรดอย่าไปสรุปถึงใครที่เขาทำเขาพูดอย่างนี้นะครับ

เขาจะหาว่าเราคิดได้แค่นั้นหรือ

หรือลิ่วล้อที่ชื่นชอบการพูดการกระทำเช่นนั้

จะมีอารมณ์โกรธขึ้นมาอีก

.

มีคนเคยด่าผมว่า  "เป็นอีกคนหนึ่งที่พูดจาส่อเสียดกระแทกแดกดันเก่ง"

แต่จิตผมบริสุทธิ์ในการพูดจา

ฉะนั้นคำพูดของผมไม่ครบองค์สาม

ผมจึงไม่จัดว่าเป็นคนปากหยาบ

ผมคิดเข้าข้างตัวเองเป็นเหมือนกันครับพี่น้อง

.

ขอบพระคุณครับ

.

(ไม่อยากจะใส่รูปประกอบครับ)