เดินทางตามฝัน หากินหาแก้ว

                ออกหาของกินตามป่าแล้วหาแก้วโป่งข่ามไว้ป้องกันภัยกันดีกว่า

     จากเชียงใหม่ เรามุ่งตรงสู่จังหวัดลำปาง แต่ไม่เข้าตัวเมือง เลี้ยวเข้าเส้นทางอำเภอเถิน เพื่อไปยังบ้านแม่แก่ง ข่าวว่าที่นั้นมีแหล่งอาหารอันอุดมสมบูรณ์และมีแก้วโป่งข่ามของศักดิ์สิทธิ์

        เส้นทางเข้าสู่หมู่บ้านสวยงามมาก น่าตื่นตากับป่าที่สลับกับทุ่งนาและภูเขาสองข้างทาง แสงสุดท้ายจากดวงอาทิตย์ในยามนี้งามนัก ทำให้หนึ่งในผู้ร่วมทาง บอกคนขับว่า ขับไปช้า ๆ และขับไปเรื่อย ๆ เพราะเส้นทางสายนี้สวยเหลือเกิน

      แนะนำเพื่อนร่วมทางกันสักนิด มีเพื่อนใหม่ ๆ ร่วมเดินทางไปด้วย สองหนุ่มสาวเป็นนักศึกษาปริญญาโทมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อีกสาวเป็นนักข่าว และอีกหนึ่งหนุ่มเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารเพื่อสุขภาพ เขาเขียนหนังสือเรื่องอาหารและสุขภาพมาหลายเล่ม             

      ถึงบ้านแม่แก่ง เมื่อฟ้าเริ่มมืด ที่ร้านค้าเล็ก ๆ มีของวางขายด้านหน้า ของกินหลายอย่างมีละมุดลูกเล็ก ๆ พันธุ์พื้นบ้าน เนื้อน้อยแต่หวานชื่นใจ

      บ้านเรือนส่วนใหญ่สร้างด้วยไม้ เป็นบ้านไม้สองชั้น และชั้นเดียวที่มีใต้ถุนสูง ทุกหลังจะมีกระจกทรงสูงประดับตกแต่งด้านบนแลดูทันสมัย และคงช่วยให้บ้านสว่างด้วย

เกือบทุกบ้านริมรั้วหน้าบ้านมีทั้งไม้ดอกไม้ใบและไม้กินได้

 อาจจะเป็นเพราะบ้านคล้าย ๆ และเส้นทางในหมู่บ้านค่อนข้างวกวน เราจึงหลงทางขับรถวนหาบ้านที่จะไปพักอยู่นาน ใกล้จะมืดแล้วถามชายสูงวัยที่ถีบจักรยานผ่านมา

      “ที่ผัวไปทำงานเมืองนอกใช่ไหม”แกถามกลับ

      พวกเราตอบไม่ได้ว่าพี่เขามีผัวไปทำงานเมืองนอกหรือเปล่า และเมื่อแกถามต่อว่า เธอเป็นลูกของใคร เราก็ตอบไม่ได้อีก

                        คนขับรถอารมณ์เสีย บ่นเบา ๆ ว่า ใครจะไปรู้ว่า ผัวใครไปทำงานเมืองนอก

       หลายคนหัวเราะขำ ฉันก็หัวเราะด้วย แต่หลังจากหัวเราะไปแล้ว  ก็คิดได้

       ลุงแกก็คงขำพวกเราเหมือนกันที่ไม่รู้อะไรเลย ถามอะไรก็ไม่รู้ ลูกใครก็ไม่รู้ ผัวใครก็ไม่รู้  คนในชนบทเขาไม่ได้จำชื่อนามสกุลหรือตำแหน่งหน้าที่การงานเป็นสำคัญมากกว่าเครือญาติ เขาจะรู้จักในนามว่า ลูกลุงคนนั้นหลานป้าคนนี้ ดังนั้นไม่ใช่เรื่องน่าขำเลย พวกเราต่างหากที่ห่างไกลและไม่รู้จักความเป็นท้องถิ่น

      ในที่สุดเราก็หาที่พักในคืนนี้ เจ้าของบ้านหญิงสาวหน้าตาสดใส ชื่อน้ำฝน อยู่กับพ่อแม่และย่า ส่วนผัวไปทำงานเมืองนอก เธอชวนเข้าบ้านบอกว่ามีแกงไก่ให้กิน และชวนไปเก็บผักเพื่อเอามาทำอาหารเพิ่ม ถูกใจเพื่อนร่วมทางที่ไม่กินอาหารประเภทเนื้อทั้ง 3 คน พวกเขาออกเก็บผัก ถั่วผักยาวปลูกริมรั้วบ้าน เขียวสดพาดบนกำแพงปูน อีกด้านหนึ่งเป็นสารพัดผักของคุณยาย 

       คืนนี้มีขนมมากมายให้ชิม  ขนมกล้วย ขนมเทียน ข้าวต้มมัด ขนมแตงไทยใส่สาคูเม็ดเล็ก ๆ ด้วย เป็นขนมที่มีกลิ่นหอมน่ากินมาก ๆ ขนมทุกอย่างห่อด้วยใบกล้วยและเป็นขนมประเภทนึ่ง  ทุกบ้านเขาจะทำขนมและเอามาให้กันเพราะมีเทศกาลงานบุญที่วัด เรื่องโชคดีมีเทศกาลงานบุญเกิดขึ้นกับฉันเสมอ ทั้งที่ก่อนเดินทางไม่ได้รู้มาก่อน ถือเป็นเรื่องพิเศษจริง ๆ

ชุดเตรียมพร้อมออกหาอึ่ง

    

  เช้าตื่นขึ้นมากินฮึ่ง

           อาหารขึ้นชื่ออีกอย่างหนึ่งคือฮึ่ง เชื่อหรือไม่ว่า น้องหนุ่มหล่อเป็นนักศึกษา. เขาสนใจและเดินทางมาที่นี่เพราะต้องการมากินฮึ่ง และฉันก็เช่นเดียวกันกับเขา ด้วยเชื่อว่าเรื่องกินเรื่องใหญ่ จึงสนใจและร่วมเดินทางมาด้วย มาดูต้นทางอาหารในชุมชน แหล่งอาหารหรือต้นทางอาหารในหมู่บ้าน ซึ่งแต่ละแห่งก็มีไม่เหมือนกัน

   วันนี้นอกจากมีแกงคั่วแคอึ่งแล้ว ยังมีอึ่งดองเค็มเอาไว้ กลิ่นเหมือนปลาเค็ม

      เช้านี้เราจึงได้กินอึ่งเค็มทอดกับข้าวเหนียวร้อน ๆ ไข่อึ่งอร่อยมาก ๆ อร่อยกว่าไข่ปลา มีความมันและหวานนิด ๆ

          อร่อยกับยอดฟักทองผัดไข่และคั่วแคอึ่ง

          ยามสายกินน้ำพริกตัวต่อ

          ยังมีน้ำพริกตัวต่อ อาหารเด็ด ๆ เมื่อคืนพ่อได้ต่อมาหนึ่งรัง ย่าหลานช่วยกันดึงเอาตัวต่ออ่อน ๆ สีขาว ๆ ออกมาจากรังที่ละตัวได้หนึ่งถ้วยใหญ่ ยามเช้าย่าทำน้ำพริกตัวต่อสีขาวขุ่น กินกับผักสด สารพัดผักที่พวกเราเดินไปเก็บที่สวนเล็ก ๆ หลังบ้านและตามทุ่งนาริมน้ำ  มีผักชะอม ถั่วผักยาว มะเขือ มะระขี้นก ตำลึง ชะพลู  ใบยี่หร่า

      การอยู่กินแบบพึ่งพาอาหารจากป่า ต้องกินอยู่ตามฤดูกาล ตามวันเวลาที่หามาได้ แต่มีกินทุกวัน ดังนั้นชุมชนที่เข้มแข็งต้องดูแลแหล่งต้นทางอาหารเอาไว้

                         เก็บไปเรื่อย...หากินหาอยู่แบบบ้าน ๆ

แหล่งอาหารของหมู่บ้านแม่แก่งนี้

      ถ้าแบ่งเป็นประเภทก็มีประเภท ผักตามป่า ตามทุ่งนา ตามถนนหนทาง และประเภทผักที่ปลูกกินเองในบ้าน

      เพราะชุมชนบ้านแม่แก่ง มีป่าที่อุดมสมบูรณ์ เป็นผืนป่าที่ผู้คนในชุมชนรักษามาตั้งแต่บรรพบุรุษ มีพื้นที่ป่าทั้งหมด 6,000 ไร่ ที่นี่น้ำท่าอุดมสมบูรณ์มาก มีขุนห้วยต้นน้ำ หรือน้ำออกรู

      พื้นที่แบบนี้มีอาหารที่ดี มีพืชผักธรรมชาติ มีของกินมากมาย

      ส่วนอึ่งอาหารพิเศษที่ว่านั้นมันอยู่ตามหนองน้ำ พงหญ้า และบนถนน

      กลุ่มแม่บ้านเขาจำแนกแยกประเภททำตารางออกมาเลยว่า มีอะไรบ้างที่เป็นอาหารและหาได้ที่ไหน ให้ผลผลิตในช่วงเดือนไหน ตีราคาออกมาเป็นเท่าไหร่ต่อวันต่อครอบครัว เช่นปลาในหนองเอามาเป็นอาหารวันละสองตัวตีราคา 20 บาท รวมผลผลิตจากแหล่งอาหารเป็นเดือน เป็นปีเท่าไหร่ พืชผักและสัตว์ที่เหลือกินนำไปขายได้เท่าไหร่ในแต่ละวัน รวมเป็นแต่ละปี และรวมทั้งหมู่บ้าน เป็นจำนวนเท่าไหร่ นี้เป็นการใช้หลักเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อมในการดำเนินชีวิตอย่างมีเศรษฐกิจพอเพียงและรู้ว่าเราจะอยู่กินได้อย่างไรในอนาคตหรือกินอย่างไรไม่ให้หมด 

ผักกูดริมน้ำสวยและอร่อย

 2            

       หาแก้วโป่งข่ามของศักสิทธิ์คุ้มครองป้องกันภัย

ได้ข่าวมาว่าที่นี่มี “แก้วโป่งข่าม”

บ้านแม่แก่ง มีชื่อเสียงโด่งดังว่าเป็นแหล่งแก้วโป่งขาม ของดีที่เห็นได้เฉพาะคนเท่านั้นหรือจะเรียกว่าสำหรับผู้มีบุญ ผู้ประกอบคุณความดี ก็จะได้เห็นแสงเป็นประกายของแก้วโป่งข่ามและได้เป็นเจ้าของ เขาว่ากันว่าแก้มโป่งข่ามเป็นของศักดิ์สิทธิ์ สามารถคุ้มภัย ให้คุณในทางดี จึงมีความปิติเจืออยู่ในมุทิตาธรรม เป็นสิ่งที่มีมงคลแก่ผู้ใช้ 

      เมื่อแก้วโป่งข่ามเป็นของที่เลือกคนครอบครองหรือเรียกว่าผู้มีบุญและคนดี เราจึงอยากไปหายิ่งนักเพราะต่างเชื่อว่าตัวเองน่าจะเป็นคนดีและมีบุญ

                                 แก้วโป่งข่าม ชิ้นใหญ่

      พ่อของน้ำฝนเอาโป่งข่ามมาให้ดู บ้านนี้มีโป่งข่ามอยู่หลายชิ้น ที่เจียรไนเป็นหัวแหวนแล้วก็มี และยังมีแก้วขนเหล็กด้วย โป่งข่ามที่เป็นแก้วขนเหล็กนั้นเมื่อส่องดูก็จะเห็นเป็นเส้น ๆ เป็นขนเหล็ก

      แม่ของน้ำฝนเล่าว่า เมื่อครั้งโรงงานที่ใต้หวันถล่ม เป็นข่าวคึกโครมมีคนตายมากมาย แต่คนที่หมู่บ้านนี้รอด เพราะเขามีโป่งข่าม หลังจากนั้นมีคนเดินทางมาจากใต้หวันมาหาโป่งข่ามที่นี่

      เอาล่ะ...ได้เวลาออกจากบ้านไปหาแก้วโป่งข่ามของขลังไว้กับตัวดีกว่า

      ต้องเตรียมตัวให้พร้อมสำหรับเดินทาง สวมรองเท้าบูทสูงสำหรับเข้าป่า กางเกงและเสื้อแขนยาวกันยุง แม่น้ำฝนบอกว่าจะพาไปเส้นทางที่ใกล้ ๆ แต่ถึงกระนั้นก็เดินกันเป็นชั่วโมง ที่ที่เราไปนั้นเป็นหลุมเก่า ๆ ที่ถูกขุดไว้นานแล้ว แต่ยังมีเศษหินโป่งข่ามเล็ก ๆ ให้เห็น

      เขาว่าบางคนหาตั้งแต่เก้าชั่วโมงสิบชั่วโมงจนเย็นก็ไม่เจอแต่บางคนมาถึงก็ได้เลย

 

                                                ฉันหาพบแล้วแก้วโป่งข่าม    

  

นอกจากได้หาแก้วโป่งข่ามเราก็จะได้พบเฟิร์นดำขึ้นเป็นระยะๆ เฟิร์นดำรูปผีเสื้อ รูปหัวใจก็มี มันบอบบางอยู่บนหินผาที่ชื้นหนาว

      แก้วโป่งข่ามก็เหมือนกันของศักดิสิทธิ์เราควรครอบครองแต่พอดี ฉันเก็บแก้วโป่งข่ามได้สองสามอัน

      แก้วโป่งข่ามที่ได้มานั้นเป็นแก้วขาวที่ใสสว่าง

      ภายหลังจึงรู้ว่าไม่ได้มีแต่ขาวใสเท่านั้น การดูโป่งข่ามนั้นคนดูเป็น เขาต้องดูจากด้านหน้าแก้ว ในแก้วและพื้นแก้ว ดูสามส่วนคือด้านบน ตรงกลาง และก้น อีกทั้งพิจารณาสิ่งที่อยู่ข้างในแก้ว มีสิ่งที่เรียกว่าปวก กาบ ใยแก้ว สลักลาย หรือเส้นต่าง ๆ พิจารณาดูศิลปะประกอบ บางเม็ดมีลวดลายมากมาย

      แก้วโป่งข่ามยังนิยมเอามาทำเป็นเครื่องประดับด้วย มีการเจียรเป็นหัวแหวน ประดับสร้อยและกำไล

      แก้วโป่งข่ามเป็นหินแก้วในตระกูลแร่ควอทซ์

      ก่อนเดินทางกลับ เราแวะไปที่ศาลาเล็ก ๆ ในหมู่บ้าน มีคุณป้าคนสวยพร้อมกับแก้วโป่งข่าม แกมีแก้วโปงข่ามที่เจียรเป็นหัวแหวน ไว้จำหน่ายให้กับผู้ที่เดินทางมาเยือนบ้านแม่แก่ง

      และมีคาถาที่ใช้กับแก้วโป่งข่ามด้วย นั่นคือ

      นะมะพะทะ นิมิพิทิ มุนุพุทุ  

      พร้อมกับระลึกถึงสิ่งที่ดีงามในชีวิต

      และอย่าลืมว่าในเมืองไทยของเรานั้นมีแหล่งต้นทางอาหารในชุมชนมากมาย และไม่ว่าคุณจะอยู่ในเมืองหรือนอกเมืองต่างก็ช่วยกันดูแลแหล่งต้นทางอาหารได้นั่นคือช่วยกันซื้ออาหาร และสินค้าอุปโภคบริโภคจากตลาดในชุมชน ที่เรียกว่าตลาดบ้าน ๆ นั่นแหละเป็นดีที่สุด 

                                     ----------------------------    

                               เป็นหัวแหวนสวมนิ้วแล้วคะ สองวงนี้เป็นแก้วขนเหล็ก

                                                     

           

                         

"โอ้รัก"  ภูสมิง หน่อสวรค์ เพลงเก่า ในชุด ภวังค์รัก