จากคราวที่แล้วเราได้ทราบถึงชนิดของเครื่องประกอบลาย  ว่ามีสิ่งใดเป็นส่วนประกอบบ้าง  ครั้งนี้จะได้กล่าวถึงการเขียนลายหรือผูกลายว่ามีวิธีการอย่างไร

       การเขียนลายหรือผูกลาย  คือ  การเอากาบและตัวกระหนกวางติดต่อสลับกันไปบนเถาลาย  ใช้ตัวกระหนกเล็กบ้างโตบ้าง  กาบก็ทำเช่นกัน  ให้มีกาบเดี่ยวกาบคู่สลับกับตัวกระหนก  หรือใช้กาบสลับกัน  แต่อย่าเอากาบที่เหมือนกันอยู่ติดกัน  หรือเอาตัวกระหนกเหมือนกันอยู่ติดต้องพยายามใช้กาบหรือตัวกระหนกที่ไม่เหมือนกันเอามาใช้  เมื่อถึงตอนยอดสุดของขดหรือยอดสุดของเถา  ก็ใช้ตัวยอดหรือตัวกระหนกใส่

       การเขียนลายหรือผูกลายชนิดใดก็ตาม  ไม่ว่าจะอยู่ในรูปทรงใด ๆ จะต้องรู้ถึงกฎเกณฑ์ค่านิยมและองค์ประกอบในการเขียนลายหรือผูกลายที่ดีและงามนั้นว่า  มีข้อปฏิบัติอย่างไร  ดังนี้

	๑. ที่ออกลาย หรือ ที่ออกเถาลาย  การเขียนลายหรือผูกลาย ไม่ว่าลายขนิดใดก็ตามจะต้องมีที่ออกลาย  จะเขียนขึ้นลอย ๆ หาไม่  เช่น  ลายหน้าบันโบสถ์  วิหาร  ศาลา  ลายสี่เหลี่ยม  ลายหีบ  ลายขัน  ตรงกลางรูปดังกล่าวจะมีที่ออกลายรูปแบบต่าง ๆ  เช่น  ลายพุ่มข้าวบิณฑ์  หน้าขบ  เทพรำ   รูปนารายณ์ทรงครุฑ  สัตว์หิมพานต์  รูปวงกลมที่มีอักษรไขว้บรรจุอยู่  ทั้งนี้  ขึ้นอยู่กับความคิดในการประดิษฐ์  และความเห็นงามของช่าง
	๒. เถาลาย  เมื่อมีที่ออกลายแล้ว จึงร่างเถาลายให้ออกจากที่ออกลาย  โค้งขดไปตามรูปข้อระวังในการเขียนเถาลาย  จะเป็นเถาเลื้อย  เถาไขว้ เถาขด ก็ตาม  ต้องเขียนเถาลายให้อ่อนโค้งได้รูปทรง  อย่าให้เถาลายหักงอ  ไม่ว่าเถาลายนั้นจะโค้ง กลม รี  ถ้าเถาลายหักคดก็จะเสียรูปลาย
	๓. ทรงตัวกระหนก และ ทรงกาบ  ตัวกระหนก  กาบ  จะต้องอยู่ในลักษณะทรงที่งดงามตลอดจนการแบ่งตัวลายต้องมีความครบถ้วน  ถึงแม้ตัวกระหนกจะยืดสูงหรือย่อให้เตี้ยสั้น  ก็ต้องอยู่ในรูปลักษณะที่งาม  การเขียนกาบต่างๆ ก็เช่นเดียวกันถึงแม้ว่ากาบนั้นจะหันเหไปทางไหนก็ตาม  ต้องพยายามรักษาทรงเดิมไว้
	๔. ช่องไฟพื้น  (สีดำ) การจัดช่องไฟพื้นเป็นสิ่งสำคัญอีกอันหนึ่ง  เพราะการพิจารณาดูลายจะเห็นช่องไฟพื้นก่อนเป็นสิ่งแรก  ถัดมาก็คือเถาลาย  ถ้าช่องไฟพื้นดี  เถาลายดี  ถึงแม้ว่าเขียนตัวกระหนกและกาบไม่ดี  เมื่อดูผ่าน ๆ แล้วจะเห็นว่าลายนั้นงาม  หรือถ้าช่องไฟพื้นระหว่างตัวกระหนก กาบ  และเถาลาย  มีระยะไม่เท่าหันมีถี่ ๆ ห่าง ๆ ลายนั้นก็ดูไม่งาม  ฉะนั้น ช่องไฟพื้นจึงนับเป็นสิ่งสำคัญพอ ๆ กับเถาลาย
	๕. น้ำหนักเส้นแบ่งตัว  คือ การแบ่งตัวกระหนก  กาบ หรือ เถาลาย  ที่มีเส้นในเถาลายตัวกระหนก และกาบ  สามสี่เส้นขึ้นไป  จะต้องแยกออกให้เห็นเป็นตัวกระหนก  กาบ  หรือเถาลาย  คนละตัวซ้อนกันอยู่  โดยเน้นน้ำหนักเส้นระหว่างกลางให้โตกว่าเส้นธรรมดา  เรียกว่าการทิ้งน้ำหนักเส้นแบ่งระยะตัว
	๖. ลูกเล่น  คือ การประดิษฐ์พลิกแพลงส่วนต่าง ๆ ของลาย  ให้สวยงามน่าดูยิ่งขึ้น  เช่น  การประดิษฐ์ตัวกระหนก  กาบ  นกคาบ  หน้าขบ  ภาพยักษ์  ลิง  เทวดา  ภาพสัตว์หิมพานต์  อยู่ภายในตัวลายก็จะงาม  นอกจากนี้  ยังมีการใช้เถาซ้อน  เรียก  ลักเถา  ลูกเล่นนี้ไม่จัดอยู่ในหมวดบังคับการผูกลายแต่ประการใด  อาจจะใส่หรือไม่ใส่ก็ได้  แล้วแต่สติปัญญาภูมิความรู้และความถนัดของช่าง