กัลยาณมิตร

    กัลยาณมิตร  คือมิตรที่ดีมีความจริงใจ เกื้อกูลประโยชน์แต่ในทางที่ดีงาม ให้ได้รู้ในสิ่งที่ยังไม่รู้ แก่ผู้ที่คบหาสมาคมด้วย

    คุณสมบัติของกัลยาณมิตร  ย่อมเป็นผู้ถึงพร้อมด้วย ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา  เพราะเหตุว่า.......

     ผู้ที่มี  ศรัทธา  ย่อมเชื่อในความตรัสรู้ ของพระอรหันต์สัมมาสัมพุทธเจ้า เชื่อในเรื่องของกรรม และการให้ผลของกรรม

     ผู้ที่มี  ศีล  ย่อมเป็นผู้น่ารัก น่าเคารพ มารยาทงาม น่ายกย่องสรรเสริญ

     ผู้ที่มี  สุตะ  ย่อมเป็นผู้ที่ได้ยินได้ฟังมาก ท่านจึงรู้ในกถาที่ลึกซึ้ง ที่เกี่ยวกับสัจจะ และปฏิจสมุปปบาทได้

     ผู้ที่มี  จาคะ  ย่อมเป็นผู้ที่เสียสละ การให้ปัน ท่านจึงมีความมักน้อย สันโดษ สงบ ไม่คลุกคลีด้วยหมู่คณะ

     ผู้ที่มี  วิริยะ  ย่อมเป็นผู้มีความเพียร ท่านจึงเป็นผู้ปรารภความเพียร ในการปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน และประโยชน์ผู้อื่น

     ผู้ที่มี  สติ  ย่อมระลึกได้ในสิ่งที่ทำ และคำที่พูดแม้นานมาแล้ว ท่านจึงมีสติตั้งมั่น 

     ผู้ที่มี  สมาธิ  ย่อมสำรวมใจให้แน่วแน่ ท่านจึงไม่เป็นผู้ฟุ้งซ่าน

     ผู้ที่มี  ปัญญา  ย่อมเป็นผู้รู้รอบ ท่านจึงได้รู้ชัดเจน ไม่ผิดพลาด

     กัลยาณมิตร ผู้ถึงพร้อมด้วยคุณสมบัติดังกล่าวนี้ เมื่อใช้ สติ แสวงหาอยู่โดยชอบ ซึ่งธรรมอันเป็นกุศล และอกุศลทั้งหลาย ก็ย่อมรู้สภาพธรรมตามความเป็นจริง ซึ่งสิ่งที่เป็นประโยชน์เกื้อกูล แก่สัตว์ทั้งหลาย   ปํญญา  มีจิตถึงความเป็นอารมณ์เดียวในสิ่งที่รู้แล้วนั้นด้วย สมาธิ  ห้ามชนทั้งหลายไม่ให้ทำในสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ ส่งเสริมเกื้อกูล ให้ประกอบแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์ด้วย  วิริยะ

    กัลยาณมิตร ย่อมเป็น ผู้น่ารัก ในฐานะเป็นผู้มีน้ำใจ เอื้อเฟื้อ ให้ความสนิทสนม เป็นกันเอง จริงใจ ชวนให้เข้าใกล้

    กัลยาณมิตร  ย่อมเป็น  ผู้น่าเคารพ ในฐานะที่ประพฤติตนสมควร ทำให้เกิดความรู้สึกอบอุ่นใจ หวังเป็นที่พึ่ง ที่ปลอดภัย เมื่อได้อยู่ใกล้

    กัลยาณมิตร  ย่อมเป็น  ผู้น่ายกย่อง  ในฐานะเป็นผู้มีความรู้ และปัญญาที่เป็นสัมมาทิฏฐิ ทั้งยังเป็นผู้ขัดเกลา และปรับปรุงตนอยู่เสมอ ทำให้ระลึกถึงด้วยความภาคภูมิใจ

    กัลยาณมิตร  ย่อมเป็น  ผู้กล่าวในสิ่งที่ได้ผล รู้จักพูด รู้จักชี้แจงให้เข้าใจ รู้ว่า เมื่อใดควรพูดอย่างไร คอยให้คำแนะนำ ว่ากล่าวตักเตือน เป็นที่ปรึกษาที่ดี

    กัลยาณมิตร  ย่อมเป็น  ผู้อดทนต่อถ้อยคำ  พร้อมที่จะรับฟังคำปรึกษา ซักถามคำเสนอ และวิพากษ์วิจารณ์ ฟังได้ไม่เบื่อ ไม่มีอารมณ์ฉุนเฉียว

    กัลยาณมิตร  ย่อมเป็น  ผู้เข้าใจในปัญหาที่ลึกซึ้ง สามารถอธิบายเรื่องที่ยุ่งยาก ซับซ้อนให้เข้าใจ และให้รู้เรื่องราวที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นไป

    กัลยาณมิตร  ย่อม  ไม่แนะนำในเรื่องที่เหลวไหล  ไร้สาระ หรือชักจูงไปในทางที่เสื่อมเสีย ให้ถึงแก่ความพินาศ ดังนี้

   (จากวิสุทธิมรรค และปรมัตถมัญชุมหาฏีกา ฉบับแปลเป็นภาษาไทย โดย อาจารย์ชัยวัฒน์ กบิลกาญจน์)

    (จัดพิมพ์โดย มูลนิธิแนบ มหานีรานนท์)