พระอภิธรรม แสดงถึงอะไร? (๑)

   พระอภิธรรม นั้น เป็นธรรมที่แสดงถึงความจริง ๒ ประเภท คือ .....

    ปรมัตถธรรม  กับ  บัญญัติธรรม

    ๑. ปรมัตถธรรม หรือ ปรมัตถสัจจะ คือธรรมชาติอันประเสริฐ ที่เป็นความจริง ซึ่งปฏิเสธสัตว์ และชีวิต ได้แก่ ธรรมชาติที่เป็นความจริง ที่ไม่มีการแปรปรวน หรือไม่มีความวิปริตด้วยประการใดๆ มีอยู่ ๔ ประการ ได้แก่ จิต เจตสิก รูป นิพพาน รู้ปรมัตถธรรม มีประโยชน์อย่างยิ่ง คือ ทำให้พ้นทุกข์ได้แน่นอน

    ๒.  บัญญัติธรรม หรือ สมมติสัจจะ เป็นสิ่งที่บัญญัติ แต่งตั้งขึ้น แล้วเป็นที่ยอมรับของหมู่ชน จึงได้เป็นสิ่งสมมติขึ้นมาว่า เป็นความจริง เพื่อจะได้ใช้เรียกชื่อได้ถูกต้อง ตามความนิยมของคนหมู่หนึ่ง หรือประเทศหนึ่ง

    ปรมัตถธรรม มีลักษณะอย่างไร?

   ปรมัตถธรรม มีลักษณะปฏิเสธสัตว์ และชีวิต (นิสฺสตฺต นชฺชีวธมฺม) เป็นสภาวธรรมที่มีจริง เป็นจริง มีลักษณะประจำอยู่ ๒ ลักษณะ คือ......

  (โปรดอ่านตอนต่อไป)

  ท่านพระอรรถกถาจารย์ แสดงไว้ในอัฏฐสาลินีอรรถกถาว่า...

  "อภิธม์โม นาม น อญฺเญสํ วิสโย สพฺพญฺยุตฺตพุทฺธานํ เยววิสโย เตสํ วเสน เทเตพฺพเทสนา"

  แปลว่า ที่ชื่อว่า "พระอภิธรรม" เพราะไม่ใช่วิสัยของผู้อื่น เป็นวิสัยแห่งพระสัพพัญญูของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้น และการแสดง"อภิธรรม"ที่ปรากฏขึ้นได้ ก็โดยอำนาจแห่งพระสัพพัญญูของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งหลายนั่นเอง...