จิต....คืออะไร? (๑๐)

     ๔. ทัสสนกิจ  คือ จิตที่ ทำหน้าที่เห็นรูปารมณ์(รูป) จิตนี้มีชื่อเรียกว่า จักขุวิญญาณจิต เพราะอาศัยจักขุวัตถุ รู้เห็นรูปารมณ์ ถ้าไม่มีจักขุปสาท ทำหน้าที่เป็นจักขุวัตถุแล้ว ทัสสนกิจ คือ จิตที่ทำหน้าที่เห็น จะเกิดขึ้นไม่ได้ และจิตที่ทำหน้าที่เห็นนี้ ในวิถีจิตหนึ่งๆ ทัสสนกิจ จะมีได้เพียงขณะจิตเดียว คือ ขณะที่จักขุวิญญาณจิต เกิดขึ้นในจักขุทวารวิถีเท่านั้น

     ๕. สวนะกิจ  คือ จิตที่  ทำหน้าที่ได้ยินสัททารมณ์(เสียง) จิตนี้มีชื่อเรียกว่า โสตวิญญาณจิต เพราะอาศัยโสตวัตถุเกิด  เพื่อรู้ได้ยินสัททารมณ์ ถ้าไม่มีโสตปสาททำหน้าที่เป็นโสตวัตถุแล้ว สวนะกิจ คือ จิตที่ทำหน้าที่ได้ยิน จะเกิดขึ้นไม่ได้ และจิตที่ทำหน้าที่ได้ยินนี้ ในวิถีจิตหนึ่งๆ สวนะกิจจะมีได้เพียงขณะจิตเดียว คือขณะที่โสตวิญญาณจิตเกิดขึ้นในโสตทวารวิถี

     ๖. ฆายนกิจ  คือ จิตที่ ทำหน้าที่รู้กลิ่นคันธารมณ์(กลิ่น) จิตนี้มีชื่อเรียกว่า ฆานวิญญาณจิต เพราะอาศัยฆานวัตถุ รู้กลิ่นคันธารมณ์ ถ้าไม่มีฆานปสาททำหน้าที่ เป็นฆานวัตถุแล้ว ฆายนกิจ จิตที่ทำหน้าที่รู้กลิ่น ก็มีขึ้นไม่ได้ และกิจที่ทำหน้าที่รู้กลิ่นนี้ ในวิถีจิตหนึ่งๆ ฆายนกิจ จะมีได้เพียงขณะจิตเดียว คือขณะที่ฆานวิญญาณจิตเกิดขึ้นในฆานทวารวิถี

   (โปรดอ่านตอนต่อไป)