จิต...คืออะไร? (๑๘)

     อารมณ์ ๖ ที่มาปรากฏทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ในเวลาปกตินั้น ไม่เรียกว่า กรรมอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์ และคตินิมิตอารมณ์ หรืออารมณ์ ๖ ที่ปรากฏแก่พระอรหันต์ เมื่อเวลาจะนิพพาน ก็ไม่เรียกว่า กรรม กรรมนิมิต คตินิมิตอารมณ์ เช่นเดียวกันเพราะไม่มีการเกิดอีกต่อไปแล้ว

     สัตว์ทั้งหลายที่ยังต้องมีการเกิด - ตาย เวียนว่ายอยู่ในสังสารวัฏฏ (เว้นอสัญญสัตตพรหม) จะต้องมีกรรมอารมณ์  กรรมนิมิตอารมณ์ หรือคตินิมิตอารมณ์ ปรากฏขึ้น เมื่อใกล้ตายเสมอ

         กรรมอารมณ์

     กรรมอารมณ์ ได้แก่ ธรรมมารมณ์ที่เกี่ยวกับ กุศลกรรม อกุศลกรรม ที่เป็นคุรุกรรม(กรรมหนัก หรือเป็นกรรมที่มีกำลังแรง) อาจิณณกรรม(กรรมที่ได้กระทำอยู่เสมอ เป็นนิตย์) อาสันนกรรม(กรรมที่ได้กระทำในเวลาใกล้ตาย) หรือกฏัตตากรรม(กรรมที่ได้ทำไปแล้ว เป็นกรรมอย่างสามัญ กรรมเล็กน้อย) ซึ่งจะส่งผลให้ปฏิสนธิในภพหน้า ที่เป็นเหมือนกับการแสดงตัวให้เด่นชัดเฉพาะหน้าปรากฏในมโนทวาร(ทางใจ) หรือกุศลกรรม อกุศลกรรม ที่ให้เกิดปฏิสนธินั้น ย่อมปรากฏทางใจด้วยอำนาจทำตนให้เหมือนกับเกิดขึ้นใหม่ๆ การปรากฏแห่งกรรมอารมณ์ จึงมี ๒ อย่าง....คือ...

   (โปรดอ่านตอนต่อไป)