พุทธการกธรรม (ธรรมที่ทำให้เป็นพระพุทธเจ้า) (๔)

           ๑๐. อุเบกขาบารมี

ถ้าท่านปรารถนาจะบรรลุพระโพธิญาณแล้วไซร้..

ท่านจงสมาทานอุเบกขาบารมี ท่านจงเป็นผู้มั่นคงดุจตราชูแล้ว จักบรรลุพระสัมโพธิญาณได้ ธรรมดาว่า แผ่นดินย่อมวางเฉยต่อสิ่งที่เขาทิ้งลงไป ทั้งที่ไม่สะอาด ทั้งที่สะอาด ทั้งสองอย่าง เว้นจากความยินดียินร้ายฉันใด ท่านจงเป็นผู้มั่นคงดุจตราชู ในสุข ในทุกข์ ในกาลทุกเมื่อ บำเพ็ญอุเบกขาบารมีแล้ว ก็จักบรรลุพระสัมโพธิญาณได้ ฉันนั้น

เมื่อพระมหาบุรุษใคร่ครวญหาธรรม ซึ่งอบรมบ่มพระโพธิญาณในโลก ๑๐ ประการ เหล่านี้แล้ว คิดว่า พุทธการกธรรมทั้งหลายที่พระโพธิสัตว์พึงบำเพ็ญในโลกนี้ มีเพียงเท่านี้เท่านั้น ไม่มียิ่งขึ้นไปกว่านี้อีก บารมีทั้ง ๑๐ เหล่านี้ ในอากาศเบื้องบนก็ไม่มี ในแผ่นดินเบื้องต่ำ ก็ไม่มี แม้ในทิศทั้งหลายก็ไม่มี แต่ทว่า มีประดิษฐานอยู่แล้วภายในเนื้อหัวใจของเรานี้เอง

ครั้นเห็นบารมีเหล่านั้นตั้งอยู่ในหัวใจอย่างนี้แล้ว จึงอธิษฐานบารมีทั้งหมดใว้ให้มั่น แล้วพิจารณาอยู่บ่อยๆ โดยอนุโลม และปฏิโลม จับเบื้องปลายให้ถึงเบื้องต้น จับเบื้องต้นให้ถึงเบื้องปลาย จับตรงกลางให้ลงถึงเบื้องปลายทั้งสอง จับเบื้องปลายทั้งสองให้ลงถึงตรงกลาง

ชื่อว่า   บารมี               เพราะบริจาคสิ่งของภายนอก

ชื่อว่า   อุปบารมี           เพราะบริจาคอวัยวะ

ชื่อว่า   ปรมัตถบารมี      เพราะบริจาคชีวิต

พระโพธิสัตว์ ได้เห็นบารมี ๓๐ ทัศ คือ บารมี ๑๐   อุปบารมี ๑๐  ปรมัตถบารมี ๑๐ ด้วยประการฉะนี้

เมื่อพระโพธิสัตว์ กำลังพิจารณาบารมีทั้งหลายอยู่ แผ่นดินในหมื่นโลกธาตุ ซึ่งหนาได้สองแสนสี่หมื่นโยชน์ พร้อมทั้งเทวโลก ได้หวั่นไหว สะเทือนสะท้าน ส่งเสียงร้องเหมือนเครื่องยนต์หีบอ้อยที่กำลังบีบอ้อย ฉันนั้น หมุนคว้างประดุจดังว่าแป้นสำหรับปั้นหม้อ พวกชาวเมืองรัมมนคร ซึ่งกำลังอังคาสพระผู้มีพระภาคเจ้าอยู่ ไม่สามารถดำรงกายอยู่ได้ ล้มลงราวกับต้นสาละใหญ่ ถูกลมพายุเมื่อจะสิ้นยุค พัดหักไป มหาชนตกใจ พากันไปทูลถามพระศาสดาทีปังกรถึงเหตุนั้น

พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสจึงตรัสพระคาถานี้ว่า

ในวันนี้ เราได้พยากรณ์ผู้ใดไว้ จักเป็นพระพุทธเจ้าในโลก

ผู้นั้นพิจารณาอยู่ ซึ่งโบราณกธรรมอันเป็นของเก่า

ที่พระชินเจ้าได้อบรมมาแล้ว เมื่อท่านผู้นั้นพิจารณาธรรม

อันเป็นพุทธภูมิจนหมดสิ้น ผืนแผ่นดินหนึ่งหมื่นในโลก

พร้อมทั้งเทวโลก จึงไหว เพราะเหตุนั้น

เมื่อพระโพธิสัตว์กำลังลุกจากอาสนะเทพยดาทั่วหมื่นจักรวาล ได้ประชุมบูชาด้วยของหอม และดอกไม้ เป็นต้น สรรเสริญคุณอันเป็นชัยมงคลด้วยประการต่างๆ

พระโพธิสัตว์ อันเทวดาทั้งหลายสรรเสริญคุณ ด้วยประการฉะนี้แล้ว ถวายบังคมพระทศพลทีปังกร แล้วกลับไปยังธรรมิกบรรพตดังเดิม ดำรงชีพอยู่ ณ ที่นั้น จนหมดอายุ เมื่อสิ้นอายุแล้ว ได้บังเกิดในพรหมโลก

(จากหนังสือพระพุทธประวัติ รวบรวมและเรียบเรียงโดย อาจารย์ สุรีย์ มีผลกิจ)

(หนังสือพระพุทธประวัติเล่มนี้ ท่านอาจารย์ได้พิมพ์แจกเป็นธรรมบรรณาการ โดยหลังปกได้พิมพ์ข้อความว่า"สงวนลิขสิทธิ์เฉพาะการพิมพ์จำหน่าย")