พระโสดาบัน (๓)

                      บุคคลชื่อว่า โกลังโกละ เป็นไฉน?

บุคคลบางคนในโลกนี้ เพราะความสิ้นไปแห่งสัญโญชน์ ๓ เป็นพระโสดาบัน มีอันไม่ไปเกิดในอบายเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า บุคคลนั้นจะแล่นไป ท่องเที่ยวไปสู่ตระกูลสองหรือสามตระกูล แล้วทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ บุคคลนี้เรียกว่า โกลังโกละ

คำว่า "โกลังโกละ บุคคล" หมายความว่า บุคคลใดย่อมไปจากตระกูลสู่ตระกูล เหตุนั้น ผู้นั้นจึงชื่อว่า โกลังโกละ อธิบายว่า พระโสดาบัน ผู้ชื่อว่า โกลังโกละ นี้ จะไม่เกิดในตระกูลต่ำ ย่อมเกิดในตระกูลที่มีโภคะมากอย่างเดียวเท่านั้น และท่านจะไปเกิดในมนุษย์ และเทวดาคละกันไป (คือไม่ใช่ไปเกิดเป็นมนุษย์ หรือเทวดาเพียงอย่างเดียว) อีก ๒ หรือ ๓ ชาติ ก็จะเข้าสู่ปรินิพพาน

อรรถกถาจารย์ ท่านอธิบายว่า ที่ว่าไปเกิดอีก ๒ หรือ ๓ ชาตินั้น สักแต่ว่าเป็นเพียงนัยแห่งการเทศนาเท่านั้น โกลังโกละ บุคคล นั้นแหละ ย่อมเวียนว่ายตายเกิดไปจนถึงชาติที่ ๖ จึงจะเข้าสู่ปรินิพพาน ดังนั้นถ้าถือเอาตามที่ท่านอรรถกถาจารย์อธิบาย พระโสดาบัน ผู้ชื่อโกลังโกละ ก็คือผู้ที่จะเวียนว่ายตายเกิดอีก ๖ ชาติ ก็จะปรินิพพาน