พระโสดาบัน (๔)

                   บุคคลขื่อว่า เอกพิชี เป็นไฉน?

บุคคลบางคนในโลกนี้ เพราะความสิ้นไปแห่งสัญโญชน์ ๓ มีอันไม่เกิดในอบายเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า บุคคลนั้นเกิดในภพมนุษย์อีกครั้งเดียว แล้วทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ บุคคลนี้เรียกว่า เอกพิชี

ที่ชื่อว่า เอกพิชี หมายถึง บุคคลผู้มีพืช คือขันธ์ครั้งเดียวเท่านั้น คือจะเกิดอีกเพียงครั้งเดียวเท่านั้น แล้วจะปรินิพพาน

นอกจากพระโสดาบัน ๓ จำพวกนี้แล้ว ยังมีพระโสดาบันอีกจำพวกหนึ่ง แต่พระพุทธองค์มิได้ทรงแสดงไว้ใน คัมภึร์ปุคคลบัญญัติ คือ วิวัฏฏภิรตะโสดาบัน หมายถึงพระโสดาบันที่ยังยินดีติดใจการท่องเที่ยวไปในสังสารวัฏฏ์ คือท่านจะเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในกามสุคติภูมิ (มนุษย์ เทวดา) จนสำเร็จเป็นพระอนาคามี แล้วจะไปเกิดในสุทธาวาสภูมิ ตั้งแต่ อวิหาภูมิ อตัปปาภูมิ สุทัสสาภูมิ สุทัสสีภูมิ แล้วจะไปปรินิพพานใน อกนิฏฐาภูมิ

บุคคลเหล่านี้ ได้แก่ นางวิสาขา อนาถบิณฑิกะ ท้าวสักกะ จูฬรถเทพบุตร มหารถเทพบุตร นาคทัตตเทพบุตร เอนกวัณณะเทพบุตร ท่านอรรถกถาจารย์อธิบายว่า บุคคลเหล่านี้ ถึงแม้จะยินดีพอใจท่องเที่ยวไปในวัฏฏะก็จริง แต่อย่างไรก็ดี ท่านเหล่านี้ก็จะเกิดอีกไม่เกิน ๗ ชาติ ก็จะเข้าสู่ปรินิพพาน

(คัมภีร์ สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค)