ภัย(ทุกข์)ที่เกิดเพราะอาหารเป็นเหตุ

ในอาหาร ๔ อย่างนี้

ภัย คือ ความนิยมยินดี ย่อมมีในเพราะกพฬีการาหาร

ภัย คือ ความเข้าไปหา ย่อมมีในเพราะผัสสาหาร

ภัย คือ ความเข้าถึง(ความเกิด)ย่อมมีในเพราะมโนสัญเจตนาหาร

ภัย คือ ปฏิสนธิ ย่อมมีในเพราะวิญญาณาหาร

กพฬีการาหาร เปรียบอาหารด้วยเนื้อบุตร

ผัสสาหาร เปรียบผัสสะด้วยโคถลกหนัง

มโนสัญเจตนาหาร เปรียบภพด้วยหลุมถ่านเพลิง

วิญญาณาหาร เปรียบวิญญาณด้วยหอกหลาว

อาหารทั้งหลายมีภัยเฉพาะอย่างนี้ นั้น มีพระโอวาทชี้แจงไว้ดังนี้

ยํ กิญฺจิ ทุกฺขํ สมฺโภติ          สพฺพํ  อาหารปจฺจยา

อาหารานํ  นิโรเธน             นตฺถิ  ทุกฺขสฺส  สมฺภโว  ฯ

ทุกข์ใดๆที่เกิดขึ้นแล้ว ทุกข์เหล่านั้นทั้งหมด ย่อมมีอาหารทั้ง ๔ ช่วยอุดหนุนให้เกิดขึ้นเสมอ

ดังนั้น ถ้าอาหารทั้ง ๔ ดับลงเมื่อใด ความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ ก็ย่อมหมดไปเมื่อนั้น

(ที่มา-คู่มือการศึกษา วิสุทธิมัค รวบรวมโดย อาจารย์วรรณสิทธิ ไวทยะเสวี)

ความเร่าร้อนย่อมไม่มีแก่ผู้ที่มีทางไกลอันถึงแล้ว(พระนิพพาน)

ผู้มีความโศกปราศไปแล้ว ผู้พ้นวิเศษแล้วในธรรมทั้งปวง(ความยินดี ยินร้าย)

ผู้มีกิเลสเครื่องร้อยรัดทั้งปวง อันละได้แล้ว ท่านผู้มีสติ ย่อมขวนขวาย

ท่านย่อมไม่ยินดีในที่อยู่ ท่านละความห่วงใยเสีย เหมือนหงส์สละเปือกตมไปฉะนั้น.

(คาถาธรรมบท อรหัตวรรคที่ ๗)