ขับขานพลังเพลงพื้นบ้าน  สืบทอดสะท้อนผ่านยุคสมัย     

       ศิลปวัฒนธรรมที่บ่งบอกถึงเอกลักษณ์และการตั้งอยู่ที่ยาวนานของเผ่าชนได้นั้น  ย่อมเกิดขึ้นอย่างมีขั้นตอน  ผ่านการกลั่นกรองด้วยความละเอียดอ่อนของยุคสมัย  มีการพัฒนาสืบเนื่อง  ประยุกต์ปรับแปลงให้เข้ากับสมัยนิยม  พร้อมทั้งอนุรักษ์ภูมิดั้งเดิมให้คงอยู่  ด้วยความไม่ละเลยของปราชญ์ชุมชน  ท่ามกลางความสนใจของคนหนุ่มสาว  การขับขานเพลงพื้นบ้านจึงสืบทอดไม่สูญสิ้น

ภาคอีสานก็ถือเป็นแหล่งภูมิปัญญา  ศิลปวัฒนธรรมการแสดงออกที่มีเอกลักษณ์  และมีการอนุรักษ์ให้คงอยู่สืบนาน  แต่ในยุคโลกาภิวัตน์ที่สื่อตะวันตกมีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตของคนหนุ่มสาวในยุคปัจจุบันกำลังบั่นทอนให้การสืบทอดพลังแห่งวัฒนศิลป์ของเราเป็นไปอย่างกระท่อนกระแท่น  เพลงหมอลำ  เพลงพื้นบ้านที่มากับสายเลือด  ถูกแทนที่ด้วยเพลงร็อค  เพลงป๊อบ  ที่ได้ต้นแบบมาจากตะวันตกในพื้นที่ของสื่อบางส่วน  นับวันพื้นที่ของเพลงพื้นบ้านที่จะออกอากาศในวิทยุหรือโทรทัศน์ยิ่งน้อยลงทุกที

เพลงพื้นบ้านอย่างหมอลำกลอน  ลำซิ่ง  จึงถูกบรรจุให้อยู่ในบางพื้นที่ของบางกลุ่มคน  ทั้งที่จริงแล้วศิลปะเหล่านี้เกิดขึ้นจากความละเอียดอ่อนและความงดงามของจิตใจ  บอกเล่าถึงความแร้นแค้น  รวมถึงความดีงามของการเอื้อเฟื้อ  ความสนุกสนานในชุมชนคนอีสาน  ประวัติศาสตร์ชุมชนล้วนแล้วบอกเล่าผ่านงานวรรณศิลป์ที่ได้อรรถรส  แล้วเดินเรื่องประกอบท่วงทำนองที่ไพเราะ  และบ่งบอกถึงภูมิปัญญาปราชญ์บุรุษผู้สร้างรากฐานความมั่นคงของวัฒนธรรมชาติ  ด้วยเสียงพิณ  แคน  โปงลาง 

การขับขานพลังเพลงพื้นบ้านเป็นสิ่งที่ไม่น่าลบเลือน  สักวันหากไม่มีคนอนุรักษ์  ขับขานแล้วลูกหลานจะยืนอยู่บนโลกนี้ด้วยความภาคภูมิใจได้อย่างไร  การที่อยู่อย่างไร้วัฒนธรรมเป็นสิ่งที่ไม่น่าภาคภูมิใจเลย  รากของเราเน่าแล้วเรายังจะหยัดอยู่บนผืนดินผืนนี้ได้อีกหรือ  ที่ดิฉันว่าเช่นนี้  ไม่ใช่เป็นการต่อต้านเพลงตะวันตก  เพียงแต่อยากเตือนสติคนหนุ่มสาวให้รู้จักที่จะเลือกและแยกแยะการรับวัฒนธรรมให้พอเพียง  รู้รักษ์ชาติ  ด้วยรักษ์ศิลปะชาติ  อย่าให้เอกลักษณ์เหล่านี้สิ้นสลายไปกับยุคสมัย

หรือจะให้ความภาคภูมิใจที่มากับสายเลือดถูกกลืนหายไปกับยีนส์ฝรั่ง บางคนเคยดูถูกผู้หญิงอีสานที่มีสามีชาวต่างชาติ  ว่าเป็นผู้หญิงหากินที่หอบเอาความแร้นแค้นของอีสานไปขาย  หรือแท้จริงแล้วเราต่างหากที่ละลืมพลังเพลงพื้นบ้าน  และวัฒนธรรมถิ่นของตน  หญิงอีสานที่มีสามีชาวฝรั่งพาลูกพาสามีฟังเพลงหมอลำ  ฝึกสามีพูดภาษาลาว  แต่เราเองกลับเลือนภาษาถิ่นสำเนียงงาม  ละทิ้งเวทีหมอลำ  คำผญาไม่มีพื้นที่ให้จดจำสอนใจ 

วันนี้  ถามตัวเองเถิดว่า “เราหรือใครที่หอบเอาความแร้นแค้นของอีสานไปขาย”

                คายัน