Sukhothai on my Mind
Painting By Chalermchai Kosipipat

                   ครั้งแรกที่ผมได้ยินเพื่อนพูดว่า “ยิ่งศึกษาพระธรรม...ก็ยิ่งรู้ว่าตัวเองชั่ว...แล้วโง่อีกด้วย” ทำให้ผมถึงกับสะดุ้ง และแปลกใจอยู่ไม่น้อย เพราะเพื่อนผมคนนี้ โดยมาตรฐานของคนทั่วไป ถือว่าเป็นคนดีมาก ทั้งด้านอุปนิสัยที่สุภาพอ่อนโยน อยู่ในศีลในธรรม รวมทั้งยังสนใจศึกษาพระธรรมมาตลอด

                   ผ่านมาร่วมสิบปีที่ได้รู้จักเพื่อนคนดังกล่าว จนสามารถเรียกได้เต็มปากว่าเป็นกัลยาณมิตรคนหนึ่ง เพราะได้ชี้ทางสว่างให้กับผมจนทุกวันนี้  ในช่วงสามสี่ปีหลังมานี้ ผมจึงเริ่มเข้าใจและรู้ซึ้งถึงคำพูดดังกล่าว

                   ทั้งนี้เพราะการศึกษาพระธรรม ที่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงไว้  อันเป็นสัจจธรรมที่มีความลึกซึ้ง ยากที่จะเห็นได้ เข้าใจได้อย่างถ่องแท้ในชั่วชีวิตของคนคนหนึ่ง จึงต้องอาศัยเวลาตามกำลังปัญญาของแต่ละคน ในการสะสมความรู้ความเข้าใจทีละน้อย

                   จากประสบการณ์ของผมและเพื่อน พอจะสรุปได้ว่า การศึกษาพระธรรมที่ถูกต้องแล้ว ส่วนหนึ่งจะทำให้เรารู้จักตัวเองมากขึ้น จากที่เคยคิดว่าตนเป็นคนดีแล้ว เข้าใจพระธรรมแล้ว ก็จะรู้ว่า แท้ที่จริงแล้ว เรายังเป็นคนชั่ว ยังเป็นคนโง่ ยังห่างไกลจากการพ้นความเป็นปุถุชนมากนัก ส่วนพระนิพพานนั้นก็คงไม่ต้องพูดถึงเลย

                   ทั้งนี้เพราะเมื่อมีความรู้ความเข้าใจมากขึ้น รู้จักสังเกตุตัวเองเพิ่มขึ้น เราย่อมรู้จักตัวเองมากขึ้น รวมทั้งมีความละเอียดขึ้น เห็นกิเลสของตัวเองที่ไม่เคยเห็น และรู้ว่าเรายังมีอวิชชาอีกมาก ขณะที่ปัญญาก็ยังอ่อนด้อยน้อยนัก 

                   บางท่านอาจถามว่า แล้วมีประโยชน์อะไรเล่าที่รู้ว่าตัวเองทั้งชั่วและโง่ดังกล่าวข้างต้น  ก็ขอตอบว่า หากเราไม่รู้ว่าตัวเองมีกิเลสและด้อยปัญญาขนาดไหน ก็ไม่มีทางที่จะละกิเลสหรือสั่งสมปัญญาได้เลย  เช่นเดียวกันกับคนที่ไม่รู้ว่าจิตขณะใดเป็นกุศลหรือขณะใดเป็นอกุศล ก็ไม่สามารถเจริญกุศลได้

สำหรับความรู้ความเข้าใจในพระธรรม ขอกราบขอบพระคุณ :
- อ.สุจินต์ บริหารวนเขตต์ 
- มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา
- www.dhammahome.com