คนเราเกิดมาไม่ว่าจะยากดีมีจนอย่างไรก็ยังต้องทุกข์  แม้จะเป็นเศรษฐีพันล้านหมื่นล้านหรือผู้มีอำนาจระดับโลก ก็ยังหนีไม่พ้นความทุกข์  ไม่ว่าจะเป็นทุกข์ทางกายหรือทุกข์ทางใจ  ต่างต้องเคยประสบมาบ้างไม่มากก็น้อย  จนพูดได้ว่า ความทุกข์กับมนุษย์เป็นของคู่กัน

                   แม้ความทุกข์ของคนเราจะมีสารพัดสารพัน แต่ก็สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆคือ ความทุกข์ที่เกิดจากผลของกรรม กับความทุกข์ที่เกิดจากกิเลส

                   ความทุกข์ที่เกิดจากผลของกรรมหมายถึง การให้ผลของอกุศลกรรมที่ได้ทำไว้ในอดีต ไม่ว่าจะเป็นชาตินี้หรือชาติก่อนๆ  เมื่อเหตุปัจจัยพร้อมก็ให้ผล ทั้งที่เป็นรูปธรรมและนามธรรม  ที่เป็นรูปธรรม เช่น เกิดมามีร่างกายพิกลพิการ หรือเป็นโรคอื่นๆในภายหลัง ทำให้เกิดความทุกข์ทรมานตามแต่กรรมที่ได้ทำไว้  ส่วนการให้ผลที่เป็นนามธรรม เช่น การได้เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ได้ลิ้มรส ได้กระทบสัมผัสกับสิ่งที่ไม่น่าพอใจ ทำให้เกิดความไม่สบายกายไม่สบายใจได้

                   ทั้งนี้ผู้ที่ได้รับความทุกข์อันเกิดจากผลของกรรม หากรู้จักพิจารณาโดยแยบคายแล้ว (โยนิโสมนสิการ) โดยรู้ว่าความทุกข์ที่ตนได้รับเป็นเพียงวิบากกรรมที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งให้ผลแล้วก็หมดไป  จึงไม่โอดครวญหรือน้อยใจในโชควาสนา จนต้องเป็นทุกข์ซ้ำสองเพราะความคิดอีก

                   ส่วนความทุกข์ที่เกิดจากกิเลสหมายถึง ความทุกข์ที่เกิดจากความติดข้องต้องการ (โลภะ) และความไม่ชอบไม่พอใจเมื่อไม่เป็นไปตามที่ตนต้องการ (โทสะ)  ความทุกข์ประเภทนี้พอจะหลีกเลี่ยงได้ เช่น ผู้ที่มีความสันโดษรู้จักพอ ย่อมไม่ต้องเป็นทุกข์เพราะความอยากได้เงินทองสิ่งของหรือลาภยส  ผู้ที่มีเมตตาย่อมไม่เป็นทุกข์เพราะคำพูดและการกระทำที่ไม่ดีของผู้อื่นเป็นต้น

                   เราจะเห็นได้ว่า ความทุกข์ทั้งสองประเภทสามารถบรรเทาลงได้ หากเราเข้าใจในเหตุและผล เข้าใจเรื่องกรรม เข้าใจในสภาพธรรม ฯลฯ มากน้อยตามกำลังปัญญาและการสั่งสมบุญบารมีของแต่ละคน

สำหรับความรู้ความเข้าใจในพระธรรม ขอกราบขอบพระคุณ :
- อ.สุจินต์ บริหารวนเขตต์ 
- มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา
- www.dhammahome.com

ขอบคุณรูปประกอบจาก
Google.co.th