“พี่  หนูได้คะแนนแค่หกพันกว่าๆเองอ่ะ ฮื้อออ”

ประโยคแรกที่ผมได้ยินจากปากน้องจอย หลังจากที่เธอรู้คะแนนโอเนทที่ประกาศวันนี้

“พี่ทำไงดีอ่า จอยเอนท์ไม่ติดแล้วอ่า” แล้วเธอก็ปล่อยโฮ น้ำเสียงสั่นเคลือและ(คิดว่า)น้ำตาไหลเหมือนเขื่อนแตก

“อืมมมม  ใจเย็นๆ จายเยนนนนนนน น้อยจอย” ผมตอบกลับไปแบบน้ำเสียงปลอบใจสุดขีด

“…….” ผมเงียบสนิท ก็จะให้พูดอะไรล่ะ กูก็ตกใจเป็นนะ โทรมาแล้วร้องซะขนาดนั้น

“จอยๆ คะแนนมันห่างจากคณะที่จะเข้าเยอะไหม” ผมตัดสินใจพูดขึ้นมาเพื่อให้เราได้มีอะไรคุยกันดีกว่ามานั่งฟังแต่เสียงร้องไห้

“ประมาณ พันนึงมั้ง” ง่ะ ทำไมมันขาดไปเยอะจังว่ะเนี่ย เออถ้าเฉียดๆยังมีมุกปลอบใจ แต่นี้คุณน้องเธอล่อขาดไปชนิดได้แต่ทำใจอย่างเดียวเลย

“พวกญาติๆมันต้องดีใจแน่เลย มันดูถูกจอยไว้ว่ายังไงก็เอนท์ไม่ติดหรอก” โอ้โห ไอ้พวกผู้ใหญ่จัญไร มึงจาปายดูถูกลูกหลานมึงทามมายวะเนี้ยห๊า พวกมึงรู้ไหมว่าไปเพิ่มความเครียดแบบไร้สาระให้เด็กเนี่ย ผมคิดในใจ

“แล้วที่บ้านรู้ยัง” 

“ยังไม่ได้บอกแม่เลย”

“ถ้าแม่รู้ว่าไม่ติดว่าไหม”

“ไม่รู้อ่ะ ตอนนี้รู้แต่ว่าจอยคงไม่ได้เรียนในคณะก่ะมหาลัยที่จอยอยากได้แล้ว หื้อออออๆๆ”

“แล้วจอยเคยคิดเผื่อว่าถ้าผลมันออกมาเป็นแบบนี้ไหม”

“ก็คิดนะ แต่แบบที่คะแนนได้น้อยมันดันไปน้อยวิชาฝรั่งเศส วิชาที่เราชอบที่เราตั้งใจเรียน และหวังกับมันมาก วิชาอื่นถ้าได้น้อยจะไม่ว่าเลย ทำไมต้องมาน้อยวิชานี้ด้วยเนี่ย มันรู้สึกแย่อ่ะ วิชาอื่นได้เกินหกสิบหมดเลย ฝรั่งเศสได้แค่สามสิบเอง”

“อ้อ เข้าใจๆ แต่ของแบบนี้มันก็มีพลาดกันได้”

น้องจอยเริ่มสงบสติอารมณ์ได้ดีขึ้นจากตอนแรกที่โทรมาร้องไห้อย่างเดียว พูดจาไม่รู้เรื่อง

“พี่ก็เคยผ่านช่วงเวลานี้มาแล้วเหมือนกัน ไม่นานด้วย ไม่กี่ปีเอง พี่เข้าใจว่ามันรู้สึกยังไงนะจอย”

เธอเงียบไม่พูดอะไรตอบ อาจจะเพราะเหนื่อยกับการร้องไห้หนักเมื่อกี้

“ถ้าวันนี้จอยเสียใจ จอยร้องไห้ออกมาให้เต็มที่เลย อย่าไปเก็บกดมันไว้ มีเท่าไหร่เสียใจแค่ไหน ปล่อยมันออกมา เอาออกมาให้หมด แล้วพรุ่งนี้อย่าร้องไห้ให้เรื่องนี้อีก ให้มันทำเราย่ำแย่แค่วันเดียวพอ ให้มันมีสิทธิทำร้ายเราได้แค่วันเดียวก็พอ ผ่านวันนี้ไป เอาชีวิตเราคืนมา อย่าไปจมปลักกับมัน โอเคไหม”

“……” เธอเงียบ แต่ผมเชื่อว่าเธอตั้งใจฟังอยู่

“ตอนนี้ก็คงมีเด็กม.6 อีกหลายหมื่นคนที่กำลังร้องไห้แบบเราเหมือนกัน เราไม่ได้เป็นคนเดียว เราไม่ได้ผิดหวังคนเดียวนะจอย ใช่ปะ บางคนตอนนี้มันอาจจะแย่กว่าจอยก็ได้ จอยบอกได้หกพัน มันก็คงมีคนที่ได้ต่ำกว่านี้อีก อาจจะสี่พันห้าพัน”

“อื้มมม แบบได้แค่สามพัน” เธอเริ่มตอบและน้ำเสียงดีขึ้นเยอะแล้ว

“เออ ใช่ปะ ยังมีคนที่แย่กว่าเราอีกเยอะแยะ ถ้าเราเอาแต่มองคนที่สูงกว่าเรา ก็มีแต่จะท้อใจ แล้วทำไมไม่รู้จักมองคนที่ต่ำกว่าเราบ้างละ มนุษย์เราเนี่ยเก่งนักเรื่องทำอะไรให้ตัวเองดูตกต่ำย่ำแย่อ่ะ” ผมพูดแอบประชดเล็กน้อยพอเป็นแรงกระตุ้น

“สำหรับพี่นะ พี่ว่าการสอบเอนท์เนี่ย สาระมันไม่ได้อยู่ตรงที่ติดหรือไม่ติด แต่สาระของมันจริงๆอยู่ที่ การรู้จักอยู่กับผลลัพธ์ยังไง ตรงนี้มากกว่า ถ้าเราเอนท์ติดเราจะอยู่กับมันยังไง จะดีใจ ไปเที่ยวเล่น จัดงานเลี้ยงฉลองเต็มที่ เมาปริ้นเมาแปร๋ ไปอวดคนโน้นคนนี้ แล้วคิดว่าชีวิตนี้กูประสบความสำเร็จแล้ว ไม่ต้องไปพยายามอะไรอีกแล้วพอแล้ว หรือถ้าเอนท์ไม่ติดเราจะอยู่กับมันยังไง จะเอาแต่ร้องไห้ฟูมฟาย คิดว่าชีวิตหมดสิ้น พังทลายแล้ว ไม่เหลืออะไรแล้ว หรือตั้งสติคิดวางแผนชีวิตต่อแล้วใช้เป็นบทเรียนชีวิตเรา ตรงนี้มากกว่านะที่พี่คิดว่าการเอนท์มันให้กับเด็กไทยจริงๆ”

“.......” เธอยังเงียบกริบ ผมเลยพูดต่อ เพราะรู้ว่าเธอคงตั้งใจฟังอยู่

“พี่ก็เป็นคนนึงที่เอนท์ไม่ติดมหาลัยรัฐนะ รู้ป่าว พี่ขาดไปประมาณสามสิบคะแนนมั้ง ถึงจะติด แต่วันนี้พี่ก็มีชีวิตที่แฮปปี้มีสุขดี ถ้าการเอนท์มันคือคำตอบของชีวิต ป่านนี้พี่ไม่ไปเกิดใหม่แล้วหรอ ก็ป่าวก็ยังคุยอยู่กับจอยได้เลย ใช่มะ”

“อื้ม”

“หลายคนเอนท์ติดวันนี้ ดีใจไปฉลองกินเหล้าขับรถชนตายกลางถนน แบบนี้โง่กว่าเรามั้ย โคตรโง่เลย หลายคนเอนท์ติดแล้วก็คิดว่ากูเก่ง ไม่ตั้งใจเรียน เรียนๆเล่นๆ เข้าบ้างไม่เข้าบ้าง ตอนสอบก็ทำไม่ได้ คะแนนน้อย ซิ้วมาเอนท์ใหม่ แล้วเวลาปีนึงที่เข้าไปเรียนมันคืออะไรเนี่ย สู้ไม่ต้องเอนท์ไปทำงานเลยดีกว่าไหม ช่วยพ่อช่วยแม่ทำมาหากิน หาเงินดีกว่าไหม นี่เรียนก็ไม่เรียน แถมผลาญเงินพ่อแม่อีก บาปกรรมจริง”

ชักมัน ผมเริ่มพูดในสิ่งที่ผมเคยเห็นผ่านมาทั้งเพื่อนและคนรอบตัวให้จอยฟัง

“พี่อยากจะเปรียบเทียบแบบนี้นะ สอบเอนท์ก็เหมือนวิ่งแข่ง 100 เมตร อัดเปรี๊ยงเดียวให้ถึงก่อนก็ชนะ แบบนี้เขาเรียกว่าฉาบฉวย ใครเอนท์ติดก็เหมือนผ่านรอบคัดเลือกรอบแรกแค่นั้นเอง ของจริงมันต้องดูในมหาลัยโน้น การเรียนมหาลัยเขาเรียกว่า แข่งวิ่งมาราธอน คนที่สม่ำเสมอ มั่นคง มุมานะ พยายาม ไม่ย่อท้อถึงจะเข้าเส้นชัย ตอนนี้เพื่อนคนไหนของจอยที่เอนท์ติดก็คิดซะว่า กูให้มึงไปก่อน ต่อให้ก่อน สนามนี้กูอาจจะแพ้มึง เราวิ่ง100เมตรเร็วไม่เท่าเธอ แต่ถ้าวิ่งยาวๆมึงอาจแพ้กูก็ได้ ใช่ปะ”

“ค่ะ”

“จอยเคยดูบอลไหม”

“เคย”

“รู้จักทีมชื่อ แมนยูปะ”

“อื้ม เคยๆ ที่เสื้อสีแดงๆปะ ที่มันไม่ถูกกับอะไรอะ ลิเวอร์พูลปะ”

ฟังจากน้ำเสียงตอนนี้จอยเลิกร้องไห้สนิทแล้ว เย้ๆๆๆๆ

“เอ้อออ ทีมนั่นละ ผู้จัดการทีมแมนยูชื่อ เซอร์อเล็ก เฟอร์กูสัน บอกไว้ว่า ทีมที่สม่ำเสมอเท่านั้น ถึงจะเป็นแชมป์”

 “แล้วการเอนท์มันก็คือบททดสอบที่ทำให้เรารู้ว่า เราโตเป็นผู้ใหญ่แล้วนะ โลกแห่งความจริงมันกำลังมาหาเราแล้ว เราจะอยู่กับสิ่งต่างๆที่เข้ามาในชีวิตเรายังไง เราจะเข้มแข็งพอไหมกับผลลัพธ์ที่ไม่เป็นไปตามที่เราคิด เหมือนเป็นด่านแรกสุดที่เราต้องเผชิญ จอยเคยได้ยินคำนี้ปะ ชีวิตคือการเรียนรู้”

“เคยค่ะ”

“นี่แหละ เรากำลังได้เรียนรู้ แล้วเรียนรู้อะไรก็เช่น เรียนรู้ที่จะรัก รักอะไรก็ตามแต่ เรียนรู้ที่จะอยู่กับความผิดหวังยังไงไม่ให้ชีวิตแหลกสลาย อยู่กับความสุขยังไงไม่ให้หลงระเริงเหลิง จนกู้ไม่กลับ และเรียนรู้อื่นๆอีกเยอะแยะ จอยลองคิดดูดิ ถ้าชีวิตนี้เราได้ทุกอย่างที่คิด อยากได้อะไรก็ได้ อยากเป็นอะไรก็เป็น อยากทำอะไรก็ทำ แล้วมันจะได้เรียนรู้อะไรบ้างละ แล้วชีวิตมันจะคืออะไรหล่ะ จริงปะ ชีวิตคนเรามันไม่ได้ง่ายขนาดนั้น ถ้าทุกอย่างเป็นไปตามที่เราคิด แล้วเราจะได้เรียนรู้อะไรจากการมีชีวิตบนโลกใบนี้ล่ะ จอยเคยได้ยินข่าวเด็กเรียนเก่งฆ่าตัวตายม๊ะ”

“อื้อๆๆ”

“คิดว่าทำไมเขาทำแบบนั้น”

“ก็คงคิดสั้นมั้ง”

“เออ ใช่ แล้วรู้ปะว่าทำไมเขาถึงเรียกคนฆ่าตัวตายว่าคนคิดสั้น”

“มันคิดไม่ยาว”

“ง่ะ ตอบตรงไปหน่อยปะเนี่ย แต่ก็ถูกแหละ เพราะมันคิดว่าชีวิตกูต้องได้ทุกอย่าง กูเรียนเก่งไม่เคยแพ้ใคร ไม่เคยได้คะแนนน้อย ไม่เคยตกและไม่คิดว่าชาตินี้จะต่ำกว่า 4.00 แล้วพอวันนึงมันได้ 3.98 แม่งก็จะเครียด เพราะไรเพราะมันไม่เคยมีโอกาสได้เรียนรู้สิ่งอื่นๆนอกจากที่ตัวเองคิดไว้ในหัวไง เรียนมาทุกเทอมได้แม่งอยู่เลขเดียว 4.00 เนี่ย”

(ฮา) จอยเผลอขำออกมาแล้ว

“พอมาได้ 3.98 เครี๊ยดดดดด ไม่รู้แม่งจะเครียดอะไรนักหนา เด็กเรียนคนไหนทนความเครียดไม่ไหว ปรับตัวกับความเปลี่ยนแปลงใหม่ๆไม่ได้ก็ไปโดดตึกตาย ทุเรศไหมละ ชีวิตอยู่ไม่ได้เพราะขาดไป 0.02 ไอ้ปัญญาอ่อน สมควรตายแล้วล่ะมึง”

“ฮาๆๆ เออ เนอะพี่ ถ้าคิดได้แค่นี้”

“อื้ม ใช่ถ้าคิดได้แค่นี้ มึงก็มีชีวิตอยู่ได้แค่นี้ตามความคิดนั่นแหละ ใครคิดไกลคนนั้นก็ไปได้ไกล ใครคิดสั้นคนนั้นก็มีชีวิตอยู่สั้นๆ คนเราจะเป็นไปตามที่เราคิดเสมอ เชื่อพี่สิ” ผมพูดต่อ

“ตอนนี้ถ้าเรามองดีๆ จอยแค่เสียสิ่งที่หวัง แต่จอยไม่ได้สูญเสียทุกอย่างไปนะ ยังมีคณะอื่นๆ มหาลัยอื่นๆให้เราได้เลือกว่าคณะไหนที่ไหนที่เรารู้สึกโอเคที่สุด ไม่ใช่ดีที่สุดนะ แต่โอเคกับเราที่สุด สิ่งที่พี่จะบอกก็คือจอยยังมีทางเลือกแม้ทางเลือกนั้นจะไม่ใช่ทางที่เราได้วาดฝันไว้ แต่มันก็ยังมีทางให้เราได้ก้าวเดินต่อไป ทีนี้ก็อยู่ที่ว่า เราจะตัดสินใจก้าวไปในเส้นทางไหน เอาคะแนนมาเทียบว่าจะติดที่ไหนบ้าง แล้วตัดสินใจ เลือกมา 4 อันดับ แล้วก็รอดูว่าเราจะได้ที่ไหน ถ้าพูดในแบบเศรษฐศาสตร์ก็คือ นำทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทรัพยากรของเราตอนนี้ก็คือคะแนนที่มีอยู่อย่างจำกัด เราจะนำมันมาใช้อย่างไรให้เกิดประโยชน์สูงสุด ก็อยู่ที่ตัวเราเอง โอเคมะ”

“อื้ม ใช้คะแนนที่มีจำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุด ฮาๆๆๆ ก็คิดว่าคงมีที่คะแนนถึงแหละแต่ยังไม่รู้ว่าที่ไหนบ้าง เดี๋ยวพรุ่งนี้ค่อยมาเทียบดู”

“อื้ม ลองดูๆ จอยโอเคขึ้นแล้วใช่มั้ย”

“ค่ะ แต่ก็ยังเศร้าอยู่”

“ไม่แปลกหรอก เราเป็นคนไม่ใช่หุ่นยนต์นี่ จะได้กดปุ่มลบทิ้งความเศร้าความจำได้ ในเมื่อเศร้าเป็นก็ต้องรู้จักที่จะควบคุมและเลิกเศร้าได้ด้วย โอเค๊”

“อื้ม โอเค”

และเราก็คุยกันต่ออีกแป๊บนึงค่อยวางสายกันไปนอน

เฮ้ออออ ไม่ใช่แค่จอย หรือเด็กไทยอีกนับหมื่นคนที่เหนื่อยในวันนี้ ผมและผู้ใหญ่หลายๆคนก็ควรจะมีส่วนร่วมในการช่วยกันดูแลรับผิดชอบให้กำลังใจไม่ซ้ำเติมเด็กที่กำลังอ่อนแอในช่วงนี้ด้วยกัน เพราะสิ่งที่พวกเขาได้รับผลตอนนี้ ก็มาจากเหตุที่ผู้ใหญ่ได้ทำไว้นั่นแหละ จริงป๊ะ