ฮันส์  สวารอฟสกี้  Hans Swarowsky  อาจารย์ใหญ่

เกิดที่กรุงบูดาเปสต์ ฮังการี เมื่อปี ๑๘๙๙   เรียนจบมาทางด้านจิตวิทยาและด้านประวัติศาสตร์ศิลป์จากมหาวิทยาลัยเวียนนา  ในด้านดนตรีนั้น เขาเรียนกับคีตกวีใหญ่ คือ บูโซนี่  (Ferruccio Busoni)  เชินแบร์ก  (Arnold Schönberg)  และเวเบิร์น  (Anton Webern)  เรียนการกำกับวงกับวาทยากรใหญ่ คือ ไวน์การ์ทเนอร์  (Felix Weingartner) และฟรานซ์ ชอล์ค  (Franz Schalk)  สุดท้ายยังมีโอกาสได้เรียนดนตรีกับริชาร์ด สเตราส์  (Richard Strauss)  และวาทยากรใหญ่อีกคนหนึ่ง คือ คลีเมนซ์ เคราซ์ (Clemens Krauss) อีกด้วย  แค่ฟังชื่ออาจารย์แต่ละคนก็ทำให้คิดว่าไม่น่าจะมีวาทยากรคนใดได้มีโอกาสร่ำเรียนกับยักษ์ใหญ่ของโลกดนตรีคลาสสิกเหมือนกับสวารอฟสกี้อีกแล้ว  แต่มีอะไรอยู่อย่างหนึ่งที่ทำให้ผมเสียดายฝีมือการกำกับวงของแกมาก  เดี๋ยวจะว่ากันต่อไป

แรกเริ่มการเป็นวาทยากร สวารอฟสกี้ทำงานอยู่ที่เมืองสตุตการ์ทและฮัมบวร์กของเยอรมนี  ในปี ๑๙๓๓ ถูกทาบทามให้เป็นวาทยากรประจำโรงอุปรากรแห่งกรุงแบร์ลิน สืบต่อจากอีริค ไคล์เบอร์ (Erich Kleiber)  แต่ก็หยุดการแสดงลงในปี ๑๙๓๖  ต่อมาเขาย้ายไปอยู่ที่สวิตเซอร์แลนด์  ได้รับตำแหน่งวาทยากรประจำโรงอุปรากรที่เมืองซูริค  แต่เป็นเพียงช่วงสั้น ๆ  ต่อมาเขามาอยู่ที่เมืองซาลส์บวร์ก ออสเตรีย  เป็นที่ปรึกษาให้กับเทศกาลดนตรีของเมืองซาลส์บวร์ก  หลังจากสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง  เขาได้รับตำแหน่งวาทยากรประจำวงเวียนนา ซิมโฟนี จนถึงปี ๑๙๔๗   ต่อมาก็รับตำแหน่งวาทยากรประจำโรงอุปรากรที่เมืองกราซ  และเป็นวาทยากรให้กับวง สก็อตติช แนชั่นแนล  ที่เมืองเอดินเบิร์กในสก็อตแลนด์  นอกจากนี้ยังได้รับเชิญให้กำกับวงดุริยางค์ชั้นนำทั้งหลายทั้งในยุโรปและอเมริกา  และกลับมากำกับวงประจำโรงอุปรากรแห่งกรุงเวียนนา

เขาใช้ชีวิตช่วงสุดท้ายอยู่ที่กรุงเวียนนา  สอนอยู่ที่วิทยาลัยการดนตรีแห่งกรุงเวียนนา  ในช่วงนี้เองที่เขาสอนการกำกับวงแก่ลูกศิษย์ลูกหามากมายที่เป็นวาทยากรมีชื่อเสียงในปัจจุบัน เช่น อับบาโด (Claudio Abbado)  เมธา (Zubin Mehta)  สิโนโปลี (Giuseppe Sinopoli)  และมาริส แจนสันส์ (Mariss Jansons) 

เขายังแปลบทอุปรากรหลายต่อหลายเรื่อง  รวมถึงเคยช่วยอาจารย์ของเขาเอง คือ คลีเมนส์ เคราซ์ เขียนบทให้อุปรากรเรื่อง คาปริชิโอ (Capriccio) ของริชาร์ด สเตราส์  ซึ่งตัวเขาเองมีความสนใจในงานดนตรีของสเตราส์เป็นพิเศษ  รวมถึงงานของมาเลอร์ด้วย  เขาถึงแก่กรรมที่เมืองซาลส์บวร์กในปี ๑๙๗๕  อายุได้ ๗๔ ปี

ทีนี้ที่ผมจั่วหัวว่าแกเป็นเหมือนดั่งอาจารย์ใหญ่ในโลกดนตรีคลาสสิก ก็ได้สาธยายประวัติไปคร่าว ๆ แล้ว  แต่ที่ผมบอกว่าน่าเสียดายนั้น ก็คือว่า อาจจะเป็นเพราะด้วยแกใช้เวลาเป็นอาจารย์สอนดนตรีเสียส่วนมาก  แม้ว่าตามประวัติจะเป็นวาทยากรอยู่หลายที่  แต่ก็เป็นช่วงต้น ๆ กับช่วงกลางของชีวิตเสียส่วนมาก  ก็เลยไม่ค่อยได้มีผลงานการบันทึกเสียงได้เราได้ยินได้ฟังกันสักเท่าไหร่  แต่เท่าที่ผมมีโอกาสได้ยินได้ฟังมาบ้างนั้น  ต้องขอบอกว่าไม่เสียศักดิ์ศรีที่เป็นอาจารย์ของวาทยากรรุ่นหลังทั้งหลายเลยแม้แต่น้อย 

ซิมโฟนีหมายเลข ๕ ของมาเลอร์ ภายใต้การกำกับวงเวียนนา ซิมโฟนี ของสวารอฟสกี้  คงบอกไม่ได้ว่าเป็นการบรรเลงที่ดีที่สุดหรือไม่  แต่เป็นการบันทึกเสียงที่ผมชอบมากที่สุด  มีทั้งความกร้าว เผ็ดร้อนในแบบมาเลอร์  และก็มีความลุ่มลึกอยู่ด้วยอย่างมาก  ถ้าจะเทียบกับวาทยากรหลาย ๆ คน ที่มีชื่อเสียงจากการกำกับการบรรเลงซิมโฟนีบทนี้ เช่น เซอร์ จอห์น บาร์บิรอลลี่ (Sir John Barbirolli)  ริคาร์โด ชัยยี่ (Riccardo Chailly)  ออตมาร์ ซุทเนอร์ (Otmar Suitner)  ไซม่อน แรทเทิล (Simon Rattle)  ผมก็ยังคงยกให้อาจารย์ใหญ่ของผมคนนี้เป็นที่หนึ่งในดวงใจ

ส่วนการบรรเลงซิมโฟนีของไชคอฟสกี้นั้น  แกทำให้ซิมโฟนีหมายเลข ๓ ซึ่งเป็นซิมโฟนีที่ผมโปรดปรานน้อยที่สุด  กลับกลายเป็นมีเสน่ห์และน่าสนใจ  เป็นซิมโฟนีที่เจือไปด้วยกลิ่นของทำนองพื้นบ้านรัสเซีย  เขากำกับวงในจังหวะที่เร็วกว่าวาทยากรคนอื่น  แต่เป็นสิ่งที่ไม่ทำให้เสียรสหรือรสนิยมแต่ประการใด  ในทางตรงกันข้าม ผมเองโดยความรู้สึกส่วนตัวก็คิดว่าเป็นการบรรเลงซิมโฟนีหมายเลข ๓ ของไชคอฟสกี้ที่ดีที่สุดบทหนึ่งอีกเหมือนกัน  ตอนนี้ได้แต่หวังว่าบริษัทบันทึกเสียงทั้งหลาย น่าจะขุดกรุมาให้เราได้ฟังกันอีกมาก ๆ เท่าที่พอจะหาได้  สมัยก่อนเคยมีเทปคาสเส็ทที่เขากำกับวงเวียนนา โปร มูสิก้า (Vienna Pro Musica) บรรเลงคีตนิพนธ์ชื่อ ปีเตอร์ แอนด์ เดอะวูล์ฟ (Peter and the Wolf)  ของโปรโคเฟียฟ (Sergei Prokofiev)  และ อะยังเพอร์ซันส์ ไกด์ ทู ดิออร์เคสตร้า (A Young’s Person Guide to the Orchestra) ของบริทเท็น (Benjamin Britten)  ซึ่งตอนนี้กลายเป็นเทปเน่าไปแล้ว  จนบัดนี้ก็ยังหาแผ่นซีดีมาทดแทนไม่ได้เลย  ไม่รู้ว่าคนอ่านจะสงสัยไหมว่าผมขุดเอาใครต่อใครที่ไหนก็ไม่รู้มาเล่าให้ฟัง  แต่เอาเป็นว่าฉบับหน้าจะยังคงขุดกรุเอาของดีที่คนมองข้ามมาเล่าสู่กันฟังอีก