วันที่ อังคาร มกราคม 2551

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

วัฒนธรรมองค์กร...คืออะไร...สำคัญอย่างไร ?


วัฒนธรรมองค์กร...คืออะไร...สำคัญอย่างไร ?

หากจะถามว่า “วัฒนธรรมองค์กรคืออะไร ?” หลาย ๆ คนอาจจะตอบว่า
“ก็คงหมายถึงสิ่งที่คนเขาปฏิบัติที่สืบต่อกันมาในองค์กรน่ะสิ”
แล้วความคิดในเรื่องของวัฒนธรรมองค์กรคงจะจบลงแค่นั้น
ซึ่งหากท่านจะลองคิดให้ไกลไปอีกสักนิด
ก็จะพบว่าวัฒนธรรมองค์กรมีความหมายมากมายกว่านั้น
เพราะการที่องค์กรของท่านอยู่ยงคงกระพัน
ฝ่าฟันปัญหาและอุปสรรคมานานับประการ
จนดำรงคงอยู่ในปัจจุบันนั้น ก็เป็นเพราะ
วัฒนธรรมองค์กรของท่านเข้าไปมีส่วนร่วมมาตั้งแต่อดีต
และจะมีส่วนอย่างสำคัญยิ่งต่อองค์กรในอนาคตอีกด้วย

เอาล่ะครับ ได้เวลาตามผมมาพบกับเรื่องราวของ
วัฒนธรรมองค์กรที่จะให้คำตอบกับท่านว่า
เข้ามามีส่วนร่วมกับองค์กรได้อย่างไร....


วัฒนธรรมองค์กรคืออะไร ?

จากความหมายของคำว่า “วัฒนธรรม”
ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2525
ให้ความหมายว่าหมายถึง “พฤติกรรมและสิ่งที่คนในหมู่
ผลิต สร้างขึ้นด้วยกัน เรียนรู้จากกันและกัน
และร่วมใช้อยู่ในหมู่พวกของตน”

ดังนั้นวัฒนธรรมองค์กรก็คือ พฤติกรรมที่สร้างขึ้นจาก
คนในองค์กรโดยมีการเรียนรู้ซึ่งกันและกัน
และยึดถือปฏิบัติกันมาจนเป็นธรรมเนียมปฏิบัติในองค์กรนั้น ๆ



วัฒนธรรมองค์กรเกิดจากใคร ?

ท่านลองดูตัวอย่างง่าย ๆ ของวัฒนธรรมองค์กรนี้นะคะ

                                  - เถ้าแก่(เจ้าของกิจการ)ที่ชอบมาทำงานแต่เช้า หรือ ทำงานตรงเวลา 

***จะพบว่าลูกจ้างในร้านก็จะต้องมาทำงานเช้าหรือทำงานตรงเวลาตามไปด้วย ถ้าลูกจ้างคนไหนเป็นคนไม่ตรงเวลา
ก็จะมีปัญหากับวัฒนธรรมของร้านนั้น
***

- กรรมการผู้จัดการมีลักษณะที่เป็นเผด็จการ
ไม่ชอบการประชุมเพื่อระดมความคิดเห็น และใจร้อน ชอบตัดสินใจทันที
โดยไม่ต้องการฟังคำโต้แย้ง

*** จะพบว่าในองค์กรนั้นก็จะมีพนักงานที่มีลักษณะเป็น Yes man
ที่คอยแต่จะปฏิบัติตามคำสั่ง พนักงานคนใดที่ชอบแสดงความคิดเห็น
หรือมีความเชื่อมั่นในตัวเองสูง ที่จะโต้แย้งเมื่อเห็นว่า
การตัดสินใจของผู้บริหารไม่น่าจะถูกต้อง
ก็จะเกิดความขัดแย้ง และไม่สามารถอยู่ในวัฒนธรรมแบบนี้ได้
***

นี่เป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งในหลาย ๆ ตัวอย่าง
ของอิทธิพลในเรื่องวัฒนธรรมองค์กรที่สามารถจะ
ส่งผลกระทบทั้งด้านบวก และลบให้กับผู้คนในองค์กรนั้นนะครับ

ท่านลองคิดดูสิครับว่านอกจากวัฒนธรรมในการมาทำงาน
หรือการตรงต่อเวลาแล้ว ในองค์กรของท่านยังมีวัฒนธรรมอะไร
ที่ดีและไม่ดีอีกบ้างไหมคะ ?

ปัญหาที่เกิดจากวัฒนธรรมในองค์กร

ผมได้เกริ่นนำให้ท่านเห็นปัญหาของวัฒนธรรมองค์กร
เกี่ยวกับการมาทำงานให้ท่านดูเป็นตัวอย่างไปแล้ว
คราวนี้ลองมาดูกันสิครับว่าในองค์กรที่มีปัญหาเกี่ยวกับ
วัฒนธรรมองค์กรน่ะผู้คนในองค์กรนั้น
เขาจะมีลักษณะหรือมีคว
ามคิดอย่างไรเกี่ยวกับองค์กรบ้าง

1. พนักงานมักจะคิดว่าองค์กรของเขาดีอยู่แล้วไม่เห็นจะมีปัญหาที่ตรงไหนเลย

2. พนักงานจะขาดสำนึกในส่วนที่เกี่ยวกับการสนองความต้องการของลูกค้าอย่างเร่งด่วน
พูดง่าย ๆ คือพนักงานไม่สนใจลูกค้านั่นแหละครับ อยากได้สินค้าหรือบริการของเราลูกค้าก็ต้องรอหน่อยนะ

3. พนักงานขาดความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ไม่คิดที่จะพัฒนาสินค้าหรือบริการใหม่ ๆ ออกมาเพื่อให้ตรงกับความต้องการของลูกค้า

 4. จากข้อ 3 พนักงานจะรอให้ “เบื้องบน” สั่งมาเพียงอย่างเดียว คอยแต่จะปฏิบัติตามคำสั่ง(Reactive) ไม่เคยคิดที่จะพัฒนางานในแบบเชิงรุก (Proactive)

5. ผู้บริหารและพนักงานคิดแต่จะทำงานด้านปฏิบัติการหรือธุรการเป็นงานหลัก โดยไม่คำนึงถึงด้านธุรกิจขององค์กร
ว่าจะเป็นไปในทิศทางใดเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้า

6. ผู้นำในองค์กรเชื่องช้า และเสียเวลามากกับการจ้ำจี้จ้ำไชพนักงานที่ขาดคุณภาพ
หรือพนักงานที่ทำงานไม่ดี ทำให้ไม่มีเวลาไปใส่ใจกับพนักงานที่ทำงานดี เพราะคิดว่าเขาทำงานดีอยู่แล้ว

7. ผู้นำในองค์กรไม่เข้าใจ และไม่สามารถนำการเปลี่ยนแปลงให้เกิดเป็นรูปธรรมขึ้นในองค์กรได้ โดยมักจะงุนงง สงสัยเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ รอบตัว โดยไม่สามารถวางแผนเพื่อปรับตัวให้รับการการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ได้


จากที่ดิฉันยกตัวอย่างข้างต้นนี้คงจะทำให้
ท่านได้มองเห็นสภาพของวัฒนธรรมองค์กรที่เฉื่อยชา
จนมีผลทำให้พนักงานขาดความสนใจ
ในการปรับปรุงพัฒนางานให้ดีขึ้น
หากท่านจะถามว่าใครควรจะเป็นผู้รับผิดชอบในเรื่องนี้
ผมคงต้องตอบตรงไปตรงมาว่าก็เบอร์หนึ่งขององค์กร
นั่นแหละคะที่จะชี้เป็นชี้ตายองค์กร

เพราะอะไรหรือคะ
ท่านเคยได้ยินคำว่า “องค์กรสะท้อนผู้นำ”หรือไม่
ดูง่าย ๆ ว่าหากผู้นำในองค์กรมาทำงานเช้า
พนักงานในองค์กรนั้นก็จะมาทำงานเช้า
เพราะเขาดูตัวอย่างจาก “นาย” ของเขาไงคะ
ถ้านายยังมาทำงานสายแล้วจะไปคอยจ้ำจี้จ้ำไช
ให้ลูกน้องมาทำงานเช้าน่ะคงเป็นไปไม่ได้หรอกครับ เพราะแม่ปูเดินเบี้ยวแล้วจะสอนให้ลูกปูเดินตรงได้อย่างไร


ดังนั้นถ้าผู้นำในองค์กรมีลักษณะแบบใด องค์กรนั้นก็จะมีลักษณะแบบนั้นแหละคะ

เช่นถ้าผู้นำเป็นคนไม่กล้าตัดสินใจ
ลูกน้องก็จะพลอยสืบทอดลักษณะของการ “เอาตัวรอดเป็นยอดดี”
โดยวิธีไม่ตัดสินใจไปด้วย

ดังนั้นดิฉันจึงฟันธงไปเลยว่าวัฒนธรรมในองค์กรของท่าน
จะดีหรือไม่นั้นล้วนขึ้นอยู่กับผู้นำ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งหมายเลขหนึ่งในองค์กร
ที่จะต้องทำตัวให้เป็นแบบอย่าง (Role Model)
ให้พนักงานได้เห็น ซึมซับ รับทราบ และอยากปฏิบัติตามด้วยคะ

วัฒนธรรมองค์กรของท่านปัจจุบันเป็นอย่างไร ?

มาถึงตรงนี้ ดิฉันอยากให้ท่านลองทบทวนดูสิครับว่าในองค์กรที่ท่านทำงานอยู่ทุกวันนี้น่ะมีวัฒนธรรมองค์กรที่ถือปฏิบัติสืบต่อกันมาที่เป็นข้อดีหรือเป็นจุดแข็งขององค์กรท่านในเรื่องใดบ้างอาทิเช่น...

1. ความรับผิดชอบและสำนึกในความรับผิดชอบ(Responsibility & Accountability)
กล่าวคือพนักงานในองค์กรของท่านปัจจุบันนี้มีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมายอยู่ และงานที่จะต้องมีสำนึกในความรับผิดชอบ (คืองานที่ถึงตนเองไม่ได้ทำแต่มอบหมายให้ลูกน้องไปทำก็จริง แต่ตนเองก็ยังต้องมีส่วนร่วมรับผิดชอบกับลูกน้องนั่นแหละคะ) อยู่ในระดับใด

2. สำนึกในการให้บริการลูกค้า โดยการคำนึงถึงความต้องการของลูกค้าเป็นหลัก (Service Mind & Customer Centric)
เพราะเดี๋ยวนี้เขาหมดสมัยที่จะผลิตสินค้าหรือบริการออกมาเป็นจำนวนมาก ๆ แบบ Mass Production โดยไม่คำนึงว่าลูกค้ามีความต้องการหรือไม่แล้วนะคะแต่ต้องดูที่ความต้องการของลูกค้าเป็นหลักว่าลูกค้าต้องการอะไร แล้วจึงสร้างสรรค์สินค้าหรือบริการที่โดนใจลูกค้าต่างหาก

3. การทำงานเป็นทีม (Teamwork)
เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญไม่น้อยนะครับถ้าในองค์กรยังทำงานไม่ประสานกันแล้วจะไปพร้อมให้บริการลูกค้าได้อย่างไร

4. ยึดถือระบบคุณธรรม (Merit System)
โดยพยายามขจัดระบบเส้นสายพวกพ้องออกไป และพิจารณาในเรื่องความรู้ความสามารถของพนักงานเป็นหลัก ซึ่งในเรื่องนี้ในหลาย ๆ องค์กรเขาจะใช้ตั้งแต่การสรรหาคัดเลือกผู้สมัครงานเข้ามาทำงานเลยนะครับ โดยจะพิจารณาถึงคุณลักษณะที่เหมาะสมกับตำแหน่งงานหรือที่เรียกกันว่า Competency ไงล่ะครับ

5. ส่งเสริมในเรื่องความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ (Creative Thinking หรือ Innovation)
ในองค์กรของท่านควรมีบรรยากาศของการส่งเสริมความคิดริเริ่มสร้างสรรค์นะครับ เพราะหลายครั้งความคิดที่ดูเหมือนว่าเป็นไปไม่ได้นั้นมักเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งประดิษฐ์ใหม่ ๆ แปลก ๆ มามากต่อมากแล้วนะครับ

6. ความรวดเร็วในการทำงาน (Responsiveness)
ทั้งในการปฏิบัติงานภายใน และความรวดเร็วในการให้บริการลูกค้า

7. การเปิดใจรับคำวิพากษ์วิจารณ์เพื่อปรับปรุงให้ดีขึ้น (Openness)

8. ความกล้าที่จะเผชิญหน้ากับความจริง (Assertiveness)

9. การสื่อสารที่ดีในองค์กร (Communication)
ฯลฯ

สรุป

วัฒนธรรมในองค์กรนั้นไม่ได้มีแต่ด้านดีอย่างเดียว
เราคงต้องยอมรับว่ายังมีวัฒนธรรมองค์กร
ในด้านไม่ดีที่ฝังรากปะปนอยู่ด้วย
ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของผู้นำในทุกระดับขององค์กร
ที่จะต้องค้นหา ส่งเสริม รณรงค์ และกระตุ้น
ให้พนักงานทุกคนในองค์กรมีจิตสำนึก
ในการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ดีให้เกิดขึ้นในองค์กรนั้น ๆ

การสร้างวัฒนธรรมในองค์กร
จะไม่มีทางประสบความสำเร็จได้เลย
หากผู้นำขององค์กรโดยเฉพาะอย่างยิ่ง
ผู้นำหมายเลขหนึ่งขององค์กรไม่ให้ความร่วมมือ
และไม่ยอมเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่มีลักษณะ
ขัดแย้งกับวัฒนธรรมองค์กรที่คาดหวัง


ยกตัวอย่างง่าย ๆ เช่น ในองค์กรมีการรณรงค์
ให้สร้างวัฒนธรรมในเรื่องของความรับผิดชอบ
และตรงต่อเวลา แต่ผู้นำกลับเข้าประชุมสายเสมอ ๆ
และไม่ยอมปรับปรุงเปลี่ยนแปลงตนเองให้เป็นแบบอย่าง
เช่นนี้แล้ว องค์กรนั้นก็จะไม่ประสบความสำเร็จ
ในเรื่องของการสร้างวัฒนธรรมองค์กรได้เลย
ซึ่งหากจะกล่าวกันอย่างถึงที่สุดแล้วจะพบว่า
การดำเนินการในเรื่องวัฒนธรรมขององค์กรนั้นก็คือ
การบริหารจัดการในเรื่องของการเปลี่ยนแปลง
(Change Management) ให้เกิดขึ้นในองค์กร
ในทิศทางที่จะทำให้องค์กรอยู่รอดและเจริญก้าวหน้า
ไปในอนาคตนั่นเอง.

วันนี้ในองค์กรของท่านเริ่มค้นหาและสร้าง
วัฒนธรรมองค์กรดี ๆ ไว้สำหรับอนาคตแล้วหรือยังครับ ?


ของเขาดีอยู่แล้วไม่ต้องสรุปเพิ่มเลยค่ะ
อ่านแล้วไปคิดกันดู ... แต่สำหรับองค์กรของเดี๊ยน
ดูแล้วถ้าจะอีกนานกว่าที่จะเป็นองค์กรในฝัน
อย่างเจ้าของบทความท่านว่า อย่ารู้เลยว่าองค์กรนี้ชื่ออะไร
ha ha ha ... ha ha ha ... สมน้ำหน้าตัวเอง ! ! !
นี่แหละหนาที่เขาว่า โลกแห่งความเป็นจริง
ยอมแตกต่างจากโลกแห่งความฝันหนะ


โดย โดเรมอนสีชมพู

 

กลับไปที่ www.oknation.net