ดึงตัวออกมาจากสมการสายล่อฟ้า

บทความนี้ตีพิมพ์ในคมชัดลึกเมื่อ 2 เม.ย.50

เหมือนราวกับว่ากงล้อปี 50 กำลังจะเดินย่ำรอยเท้าของเมื่อ 15 ปีก่อนนั้น  แม้ว่าวันนี้จะใช้กลยุทธ์ทุกรูปแบบเพื่อที่จะไม่ให้ไปถึงจุดนั้น  ก็ดูเหมือนว่าจะเป็นได้แค่การหน่วงสถานการณ์ให้ไปถึงจุดดังกล่าวช้าไปหน่อยไม่เท่านั้น   แต่วันใดก็วันหนึ่งก็ต้องไปถึงอยู่ดี  

            เตือนไว้ก่อนแล้วตั้งแต่ปฏิวัติใหม่ ๆ ว่าคณะรัฐประหารต้องเจอกับหลุมพรางดักอย่างน้อยสามบ่วง  อย่าให้หล่นไปได้  ก็คือหลุมพรางแห่งผลประโยชน์  หลุมพรางแห่งอัตตาตนเอง  และหลุมพรางแห่งระบบการรอมชอมกันไปแบบไทย ๆ  เรื่องเหล่านี้ถ้าหากเป็นเมื่อยุคสี่สิบปีก่อน ก็คงพอเอาตัวรอดได้  เพราะกระบวนการตรวจสอบจากหลายส่วนภาค  ศรัทธามหาชนที่กระทบเนื่องไปยังเศรษฐกิจ ตลอดจนแรงกดดันจากต่างชาตินั้น ยังไม่มากเท่าทุกวันนี้   กระนั้นก็ตาม  คณะรัฐประหารและเครือข่ายก็ติดบ่วงจนได้  ซ้ำร้ายยังยิ่งแก้ยิ่งยุ่ง  จนดูเหมือนถูกผลักดันให้เผชิญหน้ากับฝ่ายที่คิดว่าเป็นศัตรูอย่างเลี่ยงได้ยาก

            ผู้นำทหารของไทยมักมีจารีตความคิดว่าตนเองคือที่พึ่งสุดท้ายของปวงชน  จำต้องออกมาเพื่อแก้วิกฤต  โดยไม่มองข้ามช็อตไปว่าตนเองคือสายล่อฟ้า  ตนระงับเหตุเฉพาะหน้าได้ก็จริง  แต่กลับตกเป็นเป้าใหญ่ให้ฝ่ายต่าง ๆ ที่เป็นปฏิปักษ์กันกลับมาร่วมมือกันฟัดตนเสียเอง   รสช. คือตัวอย่างที่ใกล้ที่สุด แล้วดูเหมือนว่า คมช. กำลังจะเข้าสู่จุดถูกรุมฟัดนั้นเหมือนกัน

            ทหารโบราณมักยึดติดยุทธศาสตร์ที่มีภัยคุกคามเดี่ยวที่จับต้องได้  รู้ตัวชัดเจน การแก้ปัญหาก็มักจะเป็นการดำเนินกลยุทธ์เพื่อเอาชนะให้จงได้  ซึ่งก็หมายถึงถ้าทหารไม่ตาย ไพรีก็ต้องวายวอดไปข้างใดข้างหนึ่ง แต่ในยุคปัจจุบันที่ภัยคุกคามความมั่นคงไม่แจ่มชัด  ไม่มีศัตรูชัดเจนแบบพวกคอมมิวนิสต์  มีแต่พวกเห็นต่าง  การใช้วิธีจัดการก็ยิ่งซับซ้อน  ต้องใช้ความอดทนมาก  แต่เท่าที่ติดตามสถานการณ์มา  ผู้นำยุคนี้ดูเหมือนจะกำหนดข้างของพวกเห็นต่างเอาไว้แล้ว  โดยพิจารณาแค่ว่าพวกนี้เป็นขุมอำนาจเก่าที่มีเอาไว้ไม่ได้

            สถานการณ์ 6 เดือนที่ผ่านมาได้สร้างกลุ่มคนจำนวนมากที่มีแนวคิดต่างจากรัฐ  ไม่ใช่ว่าพวกเขาถูกซื้อหรือล่อลวงจากกลุ่มอำนาจเก่า  แต่เป็นเพราะพวกเขาได้รับผลกระทบจากการดำเนินนโยบายแบบไม่มีนโยบายของรัฐเสียมากกว่า  อุดมการณ์คุณธรรมนั้นเป็นเรื่องนามธรรม  แต่เศรษฐกิจที่ย่ำแย่และโอกาสที่สูญเสีย อันเนื่องมาจากการใส่เกียร์ว่าง การมือไม่ถึง หรือผลประโยชน์แอบแฝงอะไรก็แล้วแต่ นั้นต่างหากที่ก่อหวอดคนเหล่านี้ขึ้นมาเป็นหมื่นเป็นแสน

            เพื่อจะไม่ให้รัฐบาลและ คมช. หลุดจากการเป็นสายล่อฟ้า  ก็จะต้องแก้ปัญหาตรงนี้เสียก่อน ด้วยนโยบายที่ยอดเยี่ยมและเร่งให้เกิดผลโดยเร็ว  ให้ความยุติธรรมเป็นตัวปฏิสนธิความสมานฉันท์ที่แท้จริง  อย่ามัวแต่ไปทำเรื่องรองให้เป็นเรื่องหลัก  กระนั้นก็ตาม  ถึงขนาดนี้ก็ไม่รู้จะสายไปหรือไม่  เพราะบางเรื่องที่พลาดไปแล้ว ไม่สามารถย้อนเวลากลับไปแก้ไขได้  การแก้เกมจึงมีลักษณะสู้กันในเชิงยุทธวิธีมากกว่า  ซึ่งไม่ว่าจะใช้การผ่อนปรนหรือแข็งกร้าว ก็ดูเหมือนจะยังไม่สามารถสลายมวลชนความเห็นต่างด้วยสันติได้

            จุดปะทุของความวินาศนั้นมีหลายเรื่อง  แต่ที่น่าเป็นห่วงที่สุดในทางยุทธวิธีคือการออกเดินของกลุ่มพลังมวลชน  ม็อบจะชนะได้ก็ต้องเคลื่อนไหวพาตัวเข้าสู่ขั้นตอนของการปะทะ  ไม่เช่นนั้นต่อให้ปราศรัยคอหอยแตกก็ไม่เกิดเรื่อง  ในยุคทักษิณกองทัพเคยกรรเชียงถอยให้กับกลุ่มพันธมิตรมาจนถึงจุดที่จำเป็นต้องชิงปฏิวัติก่อนเพื่อตัดการปะทะมาแล้ว  ในทางปฏิบัติของวันนี้นั้น กองทัพก็ถอยให้กับกลุ่มต้านเผด็จการมาจนดูเหมือนจะสุดทางแล้วเหมือนกัน  แต่ตราบใดที่ม็อบไม่เคลื่อนไหวออกลูกรุนแรงอื่นนอกเหนือจากวาจา  รัฐก็อย่าบ้าจี้ชิงลงมือก่อนเด็ดขาด  เพราะนั่นเท่ากับเป็นการจุดระเบิดเหนือฐานที่มั่นของตนเอง  พาวายวอดไปด้วยกันทุกฝ่าย