คนรัสเซียมีชื่อเสียงมากในด้านการประพันธ์ มีนักเขียนชื่อก้องโลกอยู่มากมาย แต่เท่าที่จำได้ ผมไม่เคยพูดถึงเลย วันนี้ก็เลยถือโอกาสเริ่มเลยก็แล้วกัน

นี่แหละ อดีตหนังสือเปื้อนฝุ่นของผม

โปสเตอร์หนัง

ปกดีวีดี

ฉากในหนัง

ตอนเริ่มทำงานใหม่ๆ แถวโต๊ะที่เขาจัดให้นั่งทำงาน มีกองหนังสือฝุ่นเขรอะอยู่กองหนึ่ง วันดีคืนดีก็ไปเจอกับหนังสือเล่มนี้ในกองหนังสือฝุ่นจับนั้น มันมีชื่อว่า “ รุ่งอรุณที่นี่เงียบสงบ “ หรือในภาษาอังกฤษ “ The Dawns Are Quiet Here… “ ส่วนภาษารัสเซียนั้นอย่ารู้เลยว่าเขาเรียกว่าอะไร หนังสือเล่มนี้เขียนโดย บอริส วาสซิเลียฟ แปลโดย พัฒนพงษ์ เจียมเผ่า จัดพิมพ์โดย คลังสมุด “ ดาวฤกษ์ “ ไม่ทราบปี และครั้งที่จัดพิมพ์ แต่คาดว่าน่าจะเป็นการพิมพ์ครั้งแรก ราวปี 2524 หนังสือเล่มนี้มีภาพประกอบหลายภาพ ซึ่งนำมาจากต้นฉบับที่นำมาแปล ภาพเหล่านี้เขียนโดย เอดูอาร์ด ซาเรียนสกี้

ผมอ่านหนังสือเล่มนี้มาแล้ว 3 รอบ หาต้นฉบับภาษารัสเซียได้แล้ว แต่ยังไม่มีเวลาอ่าน และก่อนที่จะนำมาเขียนที่นี่ ก็อ่านทบทวนอีก 1 รอบ

หน้าตาคนแต่ง

สหภาพโซเวียตเคยนำบทประพันธ์ชิ้นนี้ไปสร้างเป็นภาพยนตร์ทางโทรทัศน์ในปี 1972 และเมื่อปีที่แล้ว ถ้าจำไม่ผิด ภาพยนตร์เรื่องที่มีชื่อเดียวกับบทประพันธ์ชิ้นนี้ ได้รับการยกย่องจากบรรดาชาวรัสเซียว่าเป็นภาพยนตร์สงครามอันดับ 1 ในดวงใจของพวกเขา ในปี 2005 โทรทัศน์ซีซีทีวีของทางการจีน ก็เคยนำไปทำเป็นภาพยนตร์อีกครั้ง โดยใช้นักแสดงรัสเซียทั้งหมด

สำหรับภาพยนตร์นั้น ผมได้ดูเฉพาะตัวอย่างเท่านั้น เพราะยังไม่มีใครสั่งมาก็อปปี้ขายในบ้านเรา และเมื่อกี้ แอบแว่บไปที่ยูทูบ ก็มีคนโหลดเอามาให้ดูเช่นกัน แต่ขี้เกียจโหลดมาดู มันยืดยาดกว่าจะโหลดได้

รุ่งอรุณที่นี่เงียบสงบ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับวีรกรรมของคุณผู้หญิงโดยเฉพาะ เนื้อเรื่องเกิดในรัสเซียช่วงเดือนพฤษภาคม 1942 ช่วงนั้นเป็นฤดูร้อน และประเทศอยู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อเยอรมนีส่งทหารบุกสหภาพโซเวียต ขณะที่ทางด้านตะวันออกของประเทศกำลังเจอกับสงครามอย่างหนัก ในเขตที่ลึกเข้ามา ยังไม่เจอสงครามมากนัก แต่ก็มีการป้องกันประเทศด้วยเช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จากเครื่องบินของข้าศึกที่รุกเข้ามาบ่อยครั้ง แต่บางจุดก็เจอภัยสงครามไม่มาก

หนึ่งในจุดที่เจอภัยไม่มาก ก็รวมถึงสถานีรถไฟแห่งหนึ่งที่จ่าสิบเอก เฟดอท วาสคอฟ วัย 32 และทหารของเขารับผิดชอบดูแลอยู่ การที่ที่นี่ เครื่องบินของข้าศึกไม่ค่อยรุกเข้ามา ทหารของเขาจึงใช้เวลาว่างด้วยการดื่มเหล้าจนเมามาย และไปขลุกอยู่กับสาวชาวบ้าน จนเป็นที่เอือมระอาของวาสคอฟอย่างมาก

วาสคอฟ ในหนังสือ

วาสคอฟในหนัง

เขาได้ไปบ่นกับผู้บังคับบัญชาว่าอยากได้ทหารที่ไม่กินเหล้า ไม่สูบบุหรี่ และไม่ยุ่งกับผู้หญิง และแล้วฝันก็เป็นจริง เมื่อทางผู้บังคับบัญชาส่งทหารที่ไม่กินเหล้า ไม่สูบบุหรี่ และไม่ยุ่งกับผู้หญิงมาให้เขา แต่ข้อเสียก็คือทหารเหล่านี้เป็นผู้หญิงทั้งหมด  เขาก็เลยพูดไม่ออก และต้องปวดหัวกับพฤติกรรมแบบผู้หญิงๆของทหารในบังคับบัญชาของเขาอย่างมาก

วาสคอฟต้องหน้าหงาย เมื่อมาเจอทหารของเขาแก้ผ้าอาบแดดกันหน้าตาเฉย

วันหนึ่ง เขาได้รับรายงานว่า ทหารพลร่มเยอรมัน 2 นายดอดเข้ามาในแนวหลังของโซเวียตในเขตที่เขารับผิดชอบอยู่ จากการวิเคราะห์สถานการณ์คาดว่า ทั้งสองอาจจะมีภารกิจทำลายเส้นทางรถไฟสำคัญที่อยู่ห่างจากที่ตั้งของเขาไปราว 50 กิโลเมตร

วาสคอฟ ที่มีแต่ทหารหญิงที่ถนัดแต่ยิงปืนต่อสู้อากาศยาน ไม่มีทางเลือกอื่น เขาต้องนำทหารหญิง 5 นาย ที่ไม่มีประสบการณ์ในการออกรบ ออกไล่ล่าทหารเยอรมันทั้งสอง ด้วยการใช้ทางลัดที่ตัดข้ามห้วยหนองและบึงโคลนดูด พวกเขาจะสามารถไปดักรอ เพื่อจัดการทหารเยอรมันได้

หน่วยล่าสังหารทั้ง 5 ที่ออกเดินทางไปกับเขา ประกอบด้วย จ่าสิบโทหญิง มาการิต้า ออสยานิน่า แม่หม้ายสงครามผู้ที่ไม่เคยยิ้มนับตั้งแต่ที่สามีตายในสงครามวันที่ 2 ,พลทหารหญิง เยฟเกเนีย โกเมลโกว่า ผู้งดงามและมีเสน่ห์ , พลทหารหญิง กาเลีย เช็ตเวียร์ตัค ทหารตัวกะเปี๊ยก และพลทหารหญิง โซเนีย กูร์วิช นักศึกษาชาวยิว ส่วนที่เหลืออีกคนจำชื่อไม่ได้ครับ

วาสคอฟกับทีมล่าสังหารตาหวาน

ทีมล่าสังหารตาหวานในหนัง

แต่เมื่อพวกเขาได้เจอกับข้าศึก กลับพบว่าไม่ได้มีแค่ 2 นาย ทว่ามีถึง 16 นาย และทุกนายติดอาวุธชั้นดีเต็มอัตราศึก ขณะที่ฝ่ายของวาสคอฟ มีทหารที่เจนศึกนายเดียวก็คือตัวเขา ส่วนอาวุธที่มีก็แค่ปืนยาวยุคเมื่อ 30 ปีก่อน 5 กระบอกกับกระสุนอีก 25 แหนบเท่านั้น

วาสคอฟ ส่งกาเลียกลับมาที่ฐานเพื่อขอกำลังหนุน แต่เธอก็ต้องจบชีวิตลงเป็นคนแรกเนื่องจากพลาดไปตกบ่อโคลนดูดตาย ส่วนที่เหลืออีก 5 นาย เมื่อไม่มีทางออก ก็ต้องสู้กับทหารข้าศึกอย่างกล้าหาญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งทหารหญิงทั้ง 4 นาย ท้ายที่สุดแล้วที่มีชีวิตรอดกลับมา ก็มีเพียงแค่วาสคอฟเพียงคนเดียว

ผมไม่รู้ว่ามีการพิมพ์หนังสือเล่มนี้ออกมาอีกหรือไม่ แต่ถ้ามีโอกาส ควรไปหาอ่านกันครับ อ่านได้ทั้งผู้หญิงผู้ชาย อ่านสนุก ไม่เครียดเหมือนอย่างวรรณกรรมรัสเซียหลายๆเล่ม หนาเพียง 200 หน้าเท่านั้น เดินเรื่องฉับไว ไม่พรรณนามากมาย ไม่ยืดเยื้อ และไม่ซับซ้อน ไม่มีตัวละครมากมายให้ต้องจดจำชื่อ และไม่ได้เชิดชูวีกรรมของทหารโซเวียต หรือถล่มโจมตีทหารเยอรมันจนมากมายเกินเหตุ

ผมไม่รู้เรื่องการวิจงวิจารณ์อะไร ชอบอะไร หรือไม่ชอบอะไร ก็แค่บอกออกไปแค่นั้นครับ

วาสคอฟซึ่งรับลูกของมาการิต้ามาเป็นลูก พาลูกบุญธรรมมาเคารพศพของมาการิต้า

สิ่งที่คนในดินแดนสงครามต่างก็หวัง ก็คือรุ่งอรุณที่เงียบสงบ....แค่นั้น