เมื่อดมิทรี่ เมดเวเดฟ สาบานตนเป็นประธานาธิบดีคนที่ 3 ของรัสเซีย ที่มาจากการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยในวันที่ 7 พฤษภาคมนี้ ก็จะเป็นครั้งแรกที่ " ดินแดนหมี " อันเรืองนาม จะถูกบริหารโดย " มนุษย์หมี "

นั่นก็เป็นเพราะว่า นามสกุลของเมดเวเดฟ มีรากมาจากคำในภาษารัสเซียคือ เมดเวด ที่แปลว่าหมี

นายหมี กับนายนักเดินทาง

บางคนบอกว่า " หมี "ที่ว่านี้ หมายถึงหมีธรรมดา หรือหมีขาว ก็ต้องบอกว่าหมีธรรมดาครับ คนรัสเซียไม่เคยเปรียบเทียบประเทศของพวกเขาว่าเป็นหมีขาวเลย มีแต่บ้านเราเท่านั้นที่มองว่ารัสเซียเป็นหมีขาว

การที่ผู้นำใหม่ มีนามสกุลที่มีความหมายตลก ก็เป็นเหตุให้ผู้คนมากมายหยิบเรื่องนามสกุลของเขามาสร้างเป็นเรื่องขำขัน ล้อเลียนกันอย่างคึกคัก ทั้งๆที่ในประเทศ ก็มีคนที่นามสกุลนี้มากมาย และนามสกุลนี้ก็ไม่ใช่ของแปลกอะไร

การนิยมล้อเลียนผู้นำนั้นถือเป็นเรื่องถนัดของชาวรัสเซียอยู่แล้ว พวกเขาล้อเลียนผู้นำของตัวเองมานมนาน ยิ่งยุคเผด็จการ ผู้นำยิ่งจะถูกล้อเลียนมากกว่ายุคผู้นำใจดี เพราะการล้อเลียนเป็นหนึ่งในวิธีระบายความอัดอั้นตันใจที่ประชาชนมีต่อทางการเมื่อไม่มีอิสรภาพในการแสดงความคิดเห็น ยิ่งตอนนี้ ทั้งเว็บไซต์และบล็อกกำลังเป็นที่นิยม เรื่องขำขันแบบนี้ก็เลยเกลื่อนไปหมด

เป็นเวลาเกือบพันปีมาแล้วที่นามสกุลของชาวรัสเซีย สร้างมาจากการนำคำปกติธรรมดาในภาษารัสเซียมาต่อหาง ธรรมเนียมการตั้งนามสุกลแบบนี้ เริ่มมาอย่างน้อยตั้งแต่ศตวรรษที่ 13 โดยในยุคแรก มีการนำเอาลักษณะเด่นของผู้คนมาตั้งเป็นสมญานามต่อท้าย เช่นนายสมชาย หนวดขาว เป็นต้น

เจ้าชายยูริ แขนยาว

สมัยที่อาณาจักรรัสเซียยังถูกเรียกว่า " เคี๊ยฟสกี้ รุส " รัสเซียต้องเจอกับการรุกรานและพิชิตโดย เจงกิส ข่าน ซึ่งแม้จะพิชิตรัสเซียได้ แต่รัสเซียก็คือคู่กัดสำคัญของพวกมองโกล และภายใต้การนำของผู้นำอย่างเจ้าชาย อีวาน กาลิต้า หรือ Ivan Moneybags และเจ้าชาย ยูริ โดลการุกกี้ หรือ Yuri Long-Arm รัสเซียก็กลับมาเป็นเอกราช และในยุคของ เจ้าชายอีวาน โกรซนึย หรือ Ivan the Terrible รัสเซียก็เริ่มรุกเอาดินแดนของมองโกล

จะเห็นได้ว่า นามสกุลยุคนี้ จับเอาความโดดเด่นอย่างมากของแต่ละคนมาตั้ง

ซาร์อีวาน จอมโหด

แต่จากการปกครองด้วยความโหดร้าย ทำให้ในที่สุด อีวาน โกรซนึย ก็ต้องตาย และนำไปสู่ความวุ่นวายภายในบ้านเมือง ก่อนที่ราชวงศ์ใหม่ คือโรมานอฟ จะขึ้นมาปกครองประเทศต่อไป ผู้ปกครองรุ่นนี้ มีนามสกุลที่ปกติธรรมดาอย่างมาก พอมาถึงยุคนี้ เรื่องนามสกุลของพระเจ้าซาร์ จึงไม่ค่อยถูกนำมาล้อเลียนมากนัก

แต่กระนั้น ก็ยังมีเรื่องให้พูดถึงกันอยู่บ้าง เมื่อชนชั้นเจ้านายบางคน ยังคงยึดมั่นกับธรรมเนียมนามสกุลแบบเดิม อย่างเช่น กริกอรี่ ปาโตมกิ้น ชู้รักของพระราชินีเยคาเตริน่า มหาราชินี นามสกุลของเขามีรากมาจากคำว่า " มืด " ก็จึงไม่แปลกอะไรที่เขาจะใช้อำนาจมืดกับรัสเซีย

กลางศตวรรษที่ 19 เมื่อมีการออกกฏหมายให้ชาวรัสเซียทั้งหมดหันมาใช้นามสกุล รัสเซีย ซึ่งเต็มไปด้วยคนยากคนจน ชาวไร่ชาวนาไร้การศึกษา ก็จึงไม่รู้ว่าจะหาคำอะไรที่ไพเราะเพราะพริ้งมาตั้งเป็นนามสกุล ก็เลยเอาคำพื้นๆมาสร้างเป็นนามสกุล ยุคนี้ก็เลยเกิดนามสกุลแปลกๆมากมายเต็มไปหมด

ไชคอฟสกี้

มุสซอร์สกี้

ไชคอฟสกี้ นามสกุลของคีตกวีชื่อก้องโลกอย่าง ปีเตอร์ ไชคอฟสกี้ ก็มาจากคำว่า ไช ที่แปลว่า ชา (ชาที่เราดื่ม) โมเดสต์ มุสซอร์สกี้ คีตกวีอีกคน ก็มีนามสกุลมาจากคำว่า มุสซอร์ ที่แปลว่าขยะ

ช่วงปลายยุคศตวรรษที่ 19 ต้นศตวรรษที่ 20 เมื่อกระแสการปฏิวัติในประเทศเริ่มแรงขึ้น แนวโน้มในการตั้งนามสกุลก็ถึงจุดเปลี่ยนอีกครั้ง คราวนี้ นักปฏิวัติ นิยมหันมาใช้นามแฝง เพื่อปกปิดตัวเองจากตำรวจลับของพระเจ้าซาร์ที่คอยไล่ล่า วลาดิมีร์ อูเลียนอฟ ก็หันไปใช้ชื่อเลนิน ที่นำมาจากชื่อแม่น้ำเลียน่า ในไซบีเรีย ที่รัสเซียใช้เนรเทศนักโทษการเมือง โจเซฟ ชูกาชวิลลี่ ไอ้หนุ่มชาวจอร์เจีย ก็หันไปใช้ชื่อ สตาลิน ที่มีรากศัพท์มาจากคำว่า เหล็กกล้า สตาลิน จึงแปลได้ความว่า คนเหล็ก

หลังยุคการปฏิวัติธรรมเนียมนามแฝงก็หดหายไป

หนูตัวน้อยๆ

สำหรับนามสกุลของประธานาธิบดีคนปัจจุบันนั้น สันนิษฐานว่าน่าจะมาจากคำว่า ปุต ที่แปลว่า เส้นทาง ปูติน ก็น่าจะหมายถึงนักเดินทาง นามสกุลของ กริกอรี่ ชูคอฟ นายพลที่พาทหารบุกเข้ากรุงเบอร์ลิน และพิชิตนาซีเยอรมันได้ในสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็มาจากคำว่า ลูกชายตัวด้วง เซอร์เกย์ ลาฟรอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศ ก็มาจากชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง นามสกุลของนักเทนนิสอย่าง อนาสตาเซีย มึสกิน่า (ที่คนไทยเรียกว่า มิสกิน่า ) ก็มาจากคำว่า หนูตัวน้อย ส่วนสเวียตลาน่า คุซเนตโซว่า ก็มาจากคำว่า ช่างตีเหล็ก

ช่างเหล็ก

เครื่องบินรบตระกูล ซู ก็ได้ชื่อมาจากนักออกแบบเครื่องบินชื่อดังที่ชื่อ ปาเวล ซูโค่ย นามสกุลของเขามีรากมาจากคำว่า แห้ง

เครื่องบินแห้ง อือ......ก็คงจะดีกว่าเครื่องบินเปียกนะ

เรียบเรียงจากสำนักข่าวดีพีเอ ภาพจากอินเตอร์เน็ตครับผม