มณฑลยูนนานของจีนมีสภาพเป็นประตูสู่อุษาคเนย์ของจีน ยูนนานจึงมีความสำคัญต่อไทย (ลาว พม่า เวียดนาม และกัมพูชา) มาก และจะมีบทบาทในอุษาคเนย์เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในเวลาเดียวกัน เราก็มีความสำคัญต่อยูนนานมาก

            คนยูนนานรู้จักคนไทยดี

แต่        คุณรู้จักยูนนานดีแค่ไหน?

            โปรดติดตามบล็อกนี้สิครับ ผมจะพาคุณไปรู้จักยูนนานอย่างใกล้ชิด ผมรับรองว่า หลายข้อมูลเกี่ยวกับยูนนานใน entry ต่อๆ ไปนี้ คุณหาจากแหล่งภาษาไทยอื่นๆ ไม่ได้หรอกครับ

ยูนนานตอน 1

            เช้าวันหนึ่ง ท่ามกลางอากาศที่แสนสบายและสดชื่นของเมืองคุนหมิงในมณฑลยูนนาน ผมเข้าไปนั่งเล่นเดินเล่นในมหาวิทยาลัยยูนนาน สายตาก็สอดส่องมองดูบรรดานักศึกษาหมวยหลายคนที่เดินวนไปวนมา ปากก็เปล่งเสียงอ่านหนังสือออกมาดังๆ โดยไม่สนใจสายตาของใคร (ที่จริงแล้วนักศึกษาชายที่ทำเช่นเดียวกันก็มีหลายคน) เขาอ่านอะไรกันอยู่ ผมชักสงสัยเลยเดินเข้าไปแอบฟังใกล้ๆ อ้อ.. เขากำลังฝึกอ่านภาษาอังกฤษอย่างเอาเป็นเอาตายนั่นเอง (เขาอ่านกันอย่างจริงจังและเอาเป็นเอาตายกันจริงๆ ครับ) ผมเดินไปไหนๆ ในมหาวิทยาลัยยูนนาน ก็หลีกไม่พ้นนัก ศึกษาเหล่านี้ (ที่จริงก็ไม่ได้อยากจะหลีกหรอก) ผมแอบชื่นชมเงียบๆ อยู่ในใจว่า คนจีนรุ่นใหม่นี้เขาสนใจและจริงจังกับภาษาอังกฤษกันจริงๆ  อีกไม่น่านพวกเขาคงจะแซงหนุ่มสาวขี้อายของไทยเราไปอย่างแน่แท้ สมองผมก็พลันคิดต่อไปว่า หลังจากที่รัฐบาลกลางของจีนได้มีมติให้มณฑลยูนนานเป็นประตูสู่เอเชียอาคเนย์ พฤติกรรมและกิจกรรมของรัฐบาลมณฑลและประชาชนยูนนานหลายอย่างได้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า เขาเตรียมตัวอย่างเต็มที่ที่จะเข้ามาติดต่อ สร้างความสัมพันธ์และทำธุรกิจกับดินแดนล้านนาของเรา ซึ่งเขามองว่าเป็นประตูที่จะพาพวกเขาเข้าไปมาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ฯลฯ  ผมได้ยินมาว่า มีคนจีนในคุนหมิงกว่า 5 พันคนที่พูดภาษาไทยได้ และมีนักศึกษาจากยูนนานนับร้อยที่กำลังเรียนอยู่ในสถาบันศึกษาต่างๆ ในแถบล้านนา ใจผมก็เลยคิดเรื่อยเปื่อยต่อไปอีกว่า อีกไม่นานหรอก คนยูนนานคงรู้จักคนไทยอย่างถ่องแท้ และคงจะตะลุยเข้ามาในล้านนาอย่างไม่ขาดสาย แต่ไทยเราเล่ารู้จักยูนนานดีสักเพียงใด ผมนึกถึงตำราพิชัยสงครามของซุนวู และประโยคอมตะว่า “รู้เขา รู้เรา รบร้อยครั้ง ชนะร้อยครั้ง”  ผมเลยตั้งคำถามอยู่ในใจว่า (ชอบคิดเอาเสียจริงๆ) คนยูนนานรู้จักเราดี แต่เราเล่ารู้จักเขาสักเพียงใด ถ้าสถานการณ์ยังคงเป็นเช่นนี้แล้ว พอมณฑลยูนนานตะลุยเข้ามาไทยอย่างเต็มที่แล้ว ล้านนาเราจะไม่ เสียเปรียบเขาหรอกหรือ

            ผมเชื่อแน่ว่า ชาวยูนนานจะเข้ามามีบทบาทในล้านนามากทีเดียว ดังนั้น จึงถึงเวลาแล้วที่พวกเราชาว ล้านนาควรจะเริ่มต้นทำความรู้จักยูนนานในทุกๆ ด้านได้แล้ว

            นี่คือที่มาของบทความที่ผมจะเขียนลงใน blog อย่างต่อเนื่องเกี่ยวกับมณฑลยูนนาน ในทุกๆ ด้าน ทุกๆ มุมมอง รวมทั้งประชากร เศรษฐกิจ สังคม การลงทุน วัฒนธรรม การดำรงชีวิต การท่องเที่ยว การศึกษา ฯลฯ

ความหลากหลายและแตกต่างของยูนนาน

            จริงอยู่ พวกเราหลายคนเคยไปเมืองจีนมาหลายครั้งแล้ว แต่ยูนนานมีเอกลักษณ์ของตนเอง ซึ่งต่างจากจีนทั่วไปในหลายเรื่อง

            จริงอยู่พวกเราหลายคนเคยไปสิบสองปันนาแล้ว แต่สิบสองปันนาเป็นแค่ส่วนหนึ่งของยูนนาน และมีความ แตกต่างกับส่วนอื่นๆ ของยูนนานมากทีเดียว

            จริงอยู่ พวกเราหลายคนเคยไปเที่ยวชมภูมิประเทศที่สวยงามและชนเผ่ากลุ่มน้อยของยูนนานแล้ว แต่ภูมิประเทศของยูนนานมีความหลากหลายมาก ตั้งแต่เขตกึ่งร้อนคล้ายเจียงใหม่บ้านเฮาถึงเขตหนาวเยือกเย็นปกคลุมด้วยหิมะเหมือนสวิตเซอร์แลนด์ และชนเผ่ากลุ่มน้อยของยูนนานก็มีถึง 26 เผ่าด้วยกัน แต่ละเผ่าก็มีขนบธรรมเนียมและประเพณีที่แตกต่างกันมาก ส่วนคนเชื่อจีนในยูนนานนั้นเล่าก็ยิ่งมีความแตกต่างกับชนกลุ่มน้อยมากไปอีก นอกจากนั้นแล้วยังมีคนจีนหลายคนจากมณฑลเจ้อเจียงและมณฑลอื่นๆ ที่เพิ่งอพยพเข้ามาทำธุรกิจในยูนนาน คนจีนต่างมณฑลเหล่านี้ “รอบจัด” มากกว่าคนจีนพื้นเมืองของยูนนานนัก            กฎหมายและระเบียบการของมณฑลยูนนานก็มีความแตกต่างกับกฎหมายและระเบียบการของรัฐบาลกลางในบางประการ เนื่องจากรัฐบาลกลางให้สิทธิต่อมณฑลต่างๆ พอสมควรในการออกระเบียบ ขั้นตอนการปฏิบัติและดำเนินการภายในมณฑล โดยเฉพาะอย่างยิ่งมณฑลชายแดนที่อยู่ติดกับประเทศอื่น มีอิสระและสิทธิมากกว่ามณฑลอื่นๆ พอสมควรในการวางกฎระเบียบขั้นตอนการดำเนินการเพื่อทำการค้ากับประเทศเพื่อนบ้าน ทั้งในด้านนิตินัยและพฤตินัย

            ผมขอกระตุ้นน้ำย่อยของท่านผู้อ่านโดยการเล่าเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเพิ่มเติมที่ทำให้ผมสนใจยูนนานมากกว่ามณฑลอื่นในจีน

            ครั้งแรกที่ผมก้าวลงจากเครื่องบินที่คุนหมิงเมืองหลวงของยูนนาน ผมบอกกับตัวเองว่าใช่เลย ที่นี่อากาศ เหมาะสำหรับคนเป็นโรคหืดอย่างผมมาก มิหนำซ้ำยังอยู่ไม่ห่างจากเชียงใหม่และค่าครองชีพก็ถูกมาก และครั้งแรก ที่ผมลงจากรถทัวร์ในชนบทที่สิบสองปันนา ชาวบ้านเห็นหน้าตาผมก็รี่เข้ามาทักทายภาษาลื้ออย่างเป็นกันเอง (คำเมืองกับภาษาลื้อนั้นพูดกันรู้เรื่องครับ แต่คนกรุงเทพฯ ไม่รู้เลยว่าเราพูดอะไรกัน คนลื้อสิบสองปันนาไม่สนใจคนกรุงเทพฯ เท่าไร แต่พวกเขาสนใจและรู้สึกสนิทกับคนเชียงใหม่มากกว่า) คนมณฑลยูนนานจนมาก จนเป็นอันดับที่ 8 (ตามสถิติปี 2541) ของจีน แต่ก็มีน้ำใจกว่าคนจีนที่มณฑลอื่นหลายมณฑล อย่างน้อยก็สองครั้งแล้วที่มีคนลุกขึ้นให้ผมนั่งในรถเมล์ที่คุนหมิง คนบนรถเมล์ในกรุงเทพฯ ยังไม่เคยมีใครลุกขึ้นให้ผมนั่งเลย วันนี้เอาเท่านี้ก่อน โปรดติดตามบทความต่อๆ ไปนะครับ     สรุป ในอนาคตอันใกล้ มณฑลยูนนานของจีนจะเข้ามามีบทบาทอย่างสูงในภาคเหนือตอนบนของไทย ขณะนี้รัฐบาลและผู้คนมณฑลยูนนานกำลังศึกษาเมืองไทยอย่างขมักเขม้นและลึกซึ้ง ดังนั้น ไทยเราโดยเฉพาะล้านนา ควรอย่างยิ่งที่จะรู้เรื่องมณฑลยูนนานอย่างละเอียดเช่นกัน