๒๑.

จะปุ๊เดินนำซาติวาลงมาจนถึงห้วยน้ำแรก  ซาติวาแวะเก็บเห็ดและหน่อไม้ตามละแวกป่า

  เสียงจะปุ๊ตัดลำไม้ไผ่อยู่ไม่ไกลจากเธอนักก่อนที่จะลากมันออกมาที่ลำ ๆ จนเพียง

พอที่จะต่อลำแพเล็ก ๆ สำหรับสองคน  ไม้ไผ่เรียงซ้อนกันถูกผูกมัดด้วยเถาวัลย์และ

พร้อมที่จะลอยล่องในห้วยน้ำ

ซาติวามองเห็นต้นข้าว  งอกงามและกระจายมากกว่าที่เป็น  เมล็ดข้าวเปลือกเมล็ดเล็ก ๆ

 ที่ซาติวาโปรยหว่านไว้ขยายตามวิถีของป่า  จนกลายเป็นทุ่งข้าวปะปนกับป่าหญ้า 

นกตัวเล็ก ๆ โฉบบินและซุกไซ้อยู่ในนั้นอย่างมีความสุข

จะปุ๊เรียกให้ซาติวามาลงแพไม้ไผ่  ทั้งสองล่องลงมาตามสายน้ำที่ไหลเอื่อย ๆ ไม่รีบร้อน

  บิดาของเธอแวะจับปลาตรงวังน้ำใสนิ่ง  จะปุ๊ไม่เคยล่าสัตว์ใหญ่ถ้าไม่จำเป็น  เขาเคย

บอกกับใคร ๆ ว่า...

“  เขาจะกินในสิ่งที่เขาสบายใจที่จะฆ่า  ”    

ซาติวาพยายามมองกลับขึ้นไปที่ป่าบน  บนยอดเขาแต่ถูกบดบังจากริ้วหมอกหนาที่

เคลื่อนตัวเขามาไม่เคยขาดสาย 

ซาติวาเพิ่งจะรู้ว่าห้วยน้ำทั้งสิบสามห้วยที่เธอเดินข้ามไปมาคือลำน้ำสายเดียวกันที่

ไหลคดไปเลี้ยวมา  จนมาสบกับแม่น้ำสายใหญ่ด้านล่าง 

เสียงกึกกัก...จากการทอผ้ายังคงดังให้จะปุ๊ได้ยินทุกวันในตอนบ่าย  ซาติวาทอผ้าผืน

ใหญ่ผืนแรกในชีวิตใกล้เสร็จ

บ้านของคนแปลกหน้าเสร็จแล้วและไม่เป็นคนแปลกหน้าอีกต่อไป  คนใหญ่ชื่อสมคู่

ของแกชื่อมุ  พวกเขามีเครื่องใช้ทุกอย่าง  แต่ไม่มีหม้อดินเผา  มุสนใจ  หลายคนแบ่ง

ให้พวกเขาไปใช้ก่อนที่จะถึงเวลาปั้นดินใหม่หลังหน้าเกี่ยวข้าว

สม  มุและผู้มาใหม่  พวกเขามีความสุขดี...

  ๒๕.

ทุกคนมารวมกันที่ผืนนา  วันนี้เป็นวันที่พวกเขาจะเก็บ  เกี่ยวข้าวกัน  รวมทั้งคนที่มา

อยู่ใหม่ด้วย

พ่อหมอตุ๊ผูกผ้าไหมสีขาวยาวบนต้นไม้ใหญ่กลางท้องนาก่อนทำปากขมุบขมิบอยู่นาน

  บางครั้งก็ตะโกนเสียงดังออกมาจนน่าตกใจ  ทั้งหมดเป็นการบอกกล่าวต้นข้าวก่อน

ที่จะลงมือตัด  เกี่ยวรวงข้าวจากต้น

พ่อหมอตุ๊ลงมือเกี่ยวข้าวเป็นคนแรก  นำร่วงข้าวนั้นมาวางบนแท่นไม้ที่ต่อเสาสูงกว่าเอว

  บนนั้นมีดอกไม้ดอกหญ้าวางอยู่ก่อนแล้ว

ชาวบ้านลงมือเกี่ยวข้าวพร้อม ๆ กัน 

รวงข้าวถูกมัดรวมกันอย่างมีระเบียบ  วางเรียงไว้ก่อนที่จะนำไปที่ลานตี  นวดข้าวที่อยู่

ไม่ไกลจากกันนัก

ซาติวา  วาซี  และคนสาวเป็นคนนำร่วงข้าวมาเรียงรวมกันไว้

เด็ก ๆ วิ่งเล่นกันอยู่ไม่ไกลจากคนโต  รวมทั้งหมาของพวกเรา...