March 17, 2008

ป า ง ม ะ ผ้ า ... บ้ า น บ่ อ ไ ค ร้

วันนี้เรามีโปแกรมที่จะไปเยือนสถานที่หลายแห่งในปางมะผ้า .. เริ่มด้วยหมู่บ้านมูเซอดำ ซึ่งที่ถ้ำผีแมนที่น่าสนใจอีกแห่งหนึ่ง .. รถกระบะพาเราขึ้นเนินเขาเหมือนกำแพงธรรมชาติ ลดเลี้ยว ขึ้น ลง เคี้ยวคดไปตามถนนดิน .. ไม่แตกต่างจากการเดินทางไปยังหมู่บ้านชาวเขาแห่งอื่นๆ .. ไม่นาน เราก็มาถึงหมู่บ้านบ่อไคร้

ชุมชนบ่อไคร้ เป็นชุมชนล่าหู่หรือมูเซอดำ เป็นชาวเขาที่น่ารักมาก ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตร เป็นการใช้ชีวิตที่เรียบง่ายหากินตามป่าเขา รายได้ส่วนใหญ่มาจากการขายของป่า ภาษาที่ใช้เป็นภาษามูเซอร์ดำที่เป็นเอกลักษณ์ การเพาะปลูกส่วนใหญ่จะเป็นข้าวโพด ข้าวเหนียว ทราบมาว่าการใช้ชีวิตของมูเซอร์ดำส่วนใหญ่จะอยู่ในหมู่บ้าน ไม่ออกไปทำงานในเมือง

ชาวมูเซอร์ดำจะสร้างบ้านที่ทำจากไม้และไม้ไผ่ และจะสร้างบ้านบนสันเขาและที่ราบ ขึ้นอยู่กับการจับจองเนื้อที่ของแต่ละครอบครัว ส่วนอาหารการกินของชาวเผ่ามูเซอร์ดำ คือ พืช ผัก หน่อไม้ เนื้อวัว เนื้อหมูที่ได้มาจากการเลี้ยง รอบๆหมู่บ้านจะมีภูเขาโอบล้อม

เมื่อเราเดินทางมาถึงหมู่บ้าน .. มีกลุ่มหนุ่มสาวมูเซอร์ยืนต้อนรับอยู่หลายคน ฉันชอบเสื้อผ้าของสาวๆที่นี่ค่ะ ถึงแม้จะเป็นเสื้อตัวยาวสีดำ แต่ก็มีเอกลักษณ์ที่โดดเด่น .. ใครก็ไม่รู้เปรยขึ้นมาว่า .. ดูซิเหมือนเสื้อสวยจากห้องเสื้อชั้นสูงของฟ้าเมืองไทยเลยล่ะ .. น้องนุ่นเธอเลยพูดว่า ก็ห้องเสื้อสุดหรูแห่งนั้นมาเลียนแบบเสื้อผ้าของสาวมูเซอร์เหล่านี้ต่างหากจ๊ะ ..

เราจะต้องเดินจากจุดศูนย์กลางหมู่บ้านขึ้นไปที่เชิงดอย .. พ่อหลวงบอกว่าทางเดินขึ้นเนินแค่ 2 กิโลเอง หากใครไม่อยากเดินผ่านถนนฝุ่นแดง ก็จะมีรถกระบะขับขึ้นไปส่ง .. คนส่วนใหญ่ในหมู่พวกเราเลือกที่จะเดินทางในตอนเริ่มต้นนี้ด้วยการนั่งรถกะบะโฟล์วีลขึ้นมาสู่จุดเริ่มต้นของการเดินขึ้นเขา .. เพื่อออมแรงไว้ปีนดอยสูง

ฉันคิดว่าไหนๆ ก็ไหนๆแล้ว เดินขึ้นเนินอีก 2 กิโลจะเป็นไรไป เลยเลือกที่จะเดิน .. ปรากฏว่าทั้งคณะมีแค่ 4 คนที่ลงเดิน คือ อาจารย์อิ๋ว คุณจูน คุณ พงษ์ และฉัน โดยมีพ่อหลวงและสาวมูเซออีกหลายคนตามไปด้วย .. พอฉันถามสาวๆว่าตามไปช่วยปีนดอยเหรอ .. พวกเธอตอบว่า .. เปล่าจ๊ะ ตั้งแต่เกิดมา เธอยังไม่เคยเข้าไปในถ้ำเลยต่างหาก ..

การเดินครั้งนี้แตกต่างจากการเดินที่ผ่านมา .. ฉันต้องเดินผ่านเมืองของหมูค่ะ .. จริงๆ ไม่โกหก .. Pig town ขนานแท้และดั้งเดิมค่ะ

ตื่นตา ตื่นใจมากๆ .. ที่เห็นหมูวิ่งไปวิ่งมาอย่างอิสระเสรี ทั้งหมูตัวเล็ก ตัวใหญ่ ลูกหมู แม่หมู พ่อหมู .. เดินสวนสนามกันขวักไขว่ อยู่ภายในอาณาเขตกว้างขวางพอสมควร โดนมีรั้วกั้นไม่ให้ออกไปนอกบริเวณที่กำหนด .. ฉันว่าหมูที่อื่นๆหากรู้วิถีชีวิตของหมูที่หมู่บ้านแห่งนี้ คงต้องอิจฉาจนตาร้อนผ่าวๆชัวร์ .. ที่รู้แน่ๆ ทีแปดริ้วแห่งหนึ่งล่ะค่ะ .. ที่นี่สวรรค์ของหมูน้อยค่ะ

หมู่บ้านแม่ไคร้ .. ได้จัดการเรื่องของโซนนิ่งของบริเวณที่อยู่อาศัย ให้แยกออกจากบริเวณที่ใช้เลี้ยงปศุสัตว์ และในอาณาบริเวณเขตปศุสัตว์เอง ดูเหมือนว่ามีขอบเขตการเป็นเจ้าของอยู่เหมือนกัน และดูแลโดยเจ้าของหมูแต่ละคน เพียงแต่ทุกครัวเรือนต้องมาเลี้ยงในบริเวณที่จัดไว้เท่านั้น .. ดูๆก็เป็นการบริหารจัดการที่เข้าท่าอยู่ไม่น้อย

ดูซิคะ .. บ้านหมู .. ความจริงเป็นที่เก็บอุปกรณ์และอาหารหมู J.. อยู่ในภูมิประเทศที่สวยจนน่าอิจฉา .. ท้องฟ้าสีสด อากาศเยี่ยมยอด .. เดินดูเพลิน วิ่งไปมา ไล่ตามหมู .. เฮ้ย อย่าหนีซิ ขอเป็นนายแบบถ่ายรูปบ้าง ไม่ได้หรือยังไง เล่นตัวจริงๆ .. เสียงฉันบ่น ..

แล้วก็ได้ยินเสียงอาจารย์อิ๋วเรียก .. มาทางนี้เร็วเข้า .. หมูกำลังรับอาหารจากคนเลี้ยง .. น่ารักจริงๆด้วย .. แต่เพิ่งจะรู้ว่าอาจารย์อิ๋วก็ตื่นเต้นกับหมูเหมือนกัน J

นอกจากเลี้ยงหมูแล้ว ที่บ้านบ่อไคร้ยังมีการเลี้ยงวัวด้วยค่ะ .. ดูเป็นวัวที่สุขภาพดีเชียวค่ะ

เอ๊ะ .. นี่เดินมาตั้งนาน ฉันว่ามันดูเหมือนจะมากกว่า 2 กิโลแล้วนะ ทำไมยังไม่ถึงสักที .. อาจารย์อิ๋วบอกว่า นี่คงเจอกิโลแม้วอีกแล้ว J

พอเดินผ่านถังประปาของหมู่บ้าน .. รถกระบะที่ผ่านไปสักครู่ใหญ่ก็ตามมารับ พวกเราถูกบังคับให้ขึ้นรถ .. หนุ่มมูเซอร์คงคิดว่า หากปล่อยให้เดินเอง วันนี้คงยังไปไม่ถึงไหนเป็นแน่ .. แล้วฉันก็รู้สึกขอบคุณที่รถมารับ เพราะทางมหาโหด และเส้นทางยาวหลายกิโลทีเดียว .. ฉันแอบบ่นว่า ฝากไว้ก่อนเถอะ .. กิโลแม้ว ..

Note : บทความในซีรี่ย์ .. ท่องถิ่นผีแมน แดนร้อยถ้ำ ย่ำเฮือนพี่น้องชนเผ่า .. จะมีออกมาเรื่อยๆ โปรดติดตามนะคะ .. ขอบคุณภาพและข้อมูลบางส่วนจาก Internet  อาจารย์อิ๋วและบทความของนักโบราณคดีและนักมานุษยวิทยาหลายท่าน